TƯ tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc thuộc địa và ý nghĩa của tư tưởng đó

Trang Đặt vấn đề Nội dung . Chương 1: Vấn đề dân tộc thuộc địa . 1. Quan điểm của Mác-Ăngghen và Lênin về vấn đề dân tộc . 2. Thực chất của vấn đề dân tộc thuộc địa 2.1. Đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân giải phóng phong kiến 2.2. Lựa chọn con đường phát triển của dân tộc . 3. Độc lập dân tộc nội dung cốt lõi của vấn đề dân tộc 3.1. Cách tiếp cận từ quyền con người 3.2. Nội dung của độc lập dân tộc . 4. Chủ nghĩa dân tộc là một động lực lớn của dân tộc Chương 2: Mối quan hệ giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp 1. Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp có mối quan hệ chặt chẽ với nhau 2. Giải phóng dân tộc là vấn đề trên hết, trước hết; độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội . 3. Giải phóng dân tộc tạo tiền đề để giải phóng giai cấp . 4. Giữ vững độc lập của dân tộc mình đồng thời tôn trọng độc lập của các dân tộc khác . Chương 3: Ý nghĩa của tư tuởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc 1. Ý nghĩa của tư tưởng đối với cách mạng dân tộc Việt Nam 1.1. Ý nghĩa của đối với cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc trong nước . 1.2. Con đường của Hồ Chí Minh so với các vị tiền bối . 2. Ý nghĩa đối với phong trào cách mạng thế giới . 3. Vận dụng tư tưởng trong công cuộc đổi mới hiện nay . 3.1. Khơi dậy sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộc, nguồn động lực mạnh mẽ để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc 3.2. Quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh nhận thức và giải quyết vấn đề dân tộc trên quan điểm giai cấp 3.3. Chăm lo xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, giải quyết tốt mối quan hệ giữa các dân tộc anh em trong cộng đồng dân tộc Việt Nam

doc29 trang | Chia sẻ: aloso | Lượt xem: 16888 | Lượt tải: 11download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu TƯ tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc thuộc địa và ý nghĩa của tư tưởng đó, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
ện ở tinh thần “thà hy sinh tất cả”, “dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn” và vượt lên tất cả là tinh thần “Không có gì quí hơn độc lập tự do”. Độc lập dân tộc là nguồn sức mạnh vô tận của cách mạng Việt Nam. Độc lập dân tộc là yêu cầu nóng bỏng của mọi người dân mất nước. Sự nô dịch của chủ nghĩa đế quốc làm quần chúng nhân dân căm phẫn đến tột độ. Nhân dân ta, thế hệ nối tiếp thế hệ, quyết không chịu mất nước, không chịu làm nô lệ. Tinh thần ấy đã “kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ,to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước”. Nền độc lập thực sự, độc lập hoàn toàn của một dân tộc theo Hồ Chí Minh phải được thể hiện đầy đủ ở những nội dung chủ yếu sau đây: Độc lập tự do là quyền tự nhiên, thiêng liêng, vô cùng quý giá và bất khả xâm phạm của dân tộc. Hồ Chí Minh đã từng viết: “Trên đời nghìn vạn điều cay đắng Cay đắng chi bằng mất tự do”. Độc lập của Tổ Quốc, tự do của nhân dân là thiêng liêng nhất. Độc lập, tự do là khát vọng lớn nhất của các dân tộc thuộc địa. Người đã từng nói: “ Tự do cho đồng bào tôi, độc lập cho tổ quốc tôi, đấy là tất cả những điều tôi mong muốn, đấy là tất cả những điều tôi hiểu”. Năm 1919, vận dụng nguyên tắc dân tộc tự quyết thiêng liêng đã được các nước đồng minh thắng trận trong chiến tranh thế giới thứ nhất thừa nhận, thay mặt những người Việt Nam yêu nước, Người gửi tới hội nghị Véc-xây bản yêu sách gồm tám điểm, đòi các quyền tự do dân chủ cho nhân dân Việt Nam. Trong cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng năm 1930, Hồ Chí Minh xác định mục tiêu “Đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp và bọn phong kiến”, “làm cho nước Việt Nam hoàn toàn độc lập”. Đây là cương lĩnh đầu tiên của Đảng, một cương lĩnh giải phóng dân tộc đúng đắn và sáng tạo, có tư tưởng cốt lõi là độc lập, tự do cho dân tộc. Tháng 5-1941, Hồ Chí Minh chủ trì hội nghị lần thứ 8 Ban chấp hành Trung ương Đảng nêu cao vấn đề giải phóng dân tộc. Tháng 6/1941 Người viết thư kính cáo đồng bào, chỉ rõ : “Trong lúc này quyền lợi dân tộc giải phóng cao hơn hết thảy”. Người chỉ đạo thành lập Việt Nam độc lập đồng minh, ra báo Việt Nam độc lập, ban bố mười chính sách của Việt Minh, trong đó mục tiêu đầu tiên là “Cờ treo độc lập, nền xây bình quyền”. Tháng 8-1945, khi thời cơ cách mạng chín muồi, Người khẳng định quyết tâm: “Dù hy sinh tới đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải kiên quyết giành cho được độc lập dân tộc”. Cách mạng tháng Tám thành công Người thay mặt Chính phủ lâm thời đọc tuyên ngôn độc lập, long trọng khẳng định trước toàn thế giới: “ Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã trở thành một nước tự do độc lập. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do độc lập ấy”. Độc lập dân tộc phải thống nhất với sự toàn vẹn lãnh thổ quốc gia. Trong các thư và điện văn gửi tới Liên hợp quốc và Chính phủ các nước trong thời gian sau Cách mạng Tháng Tám, Hồ Chí Minh trịnh trọng tuyên bố: “...Nhân dân chúng tôi thành thật mong muốn hòa bình. Nhưng nhân dân chúng tôi cũng kiên quyết chiến đấu đến cùng để bảo vệ những quyền thiêng liêng nhất: toàn vẹn lãnh thổ cho Tổ quốc, độc lập cho đất nước”. Cuộc kháng chiến toàn quốc chốn thực dân Pháp bùng nổ, thể hiện quyết tâm bảo vệ độc lập và chủ quyền dân tộc, Người ra lời kêu gọi vang dội núi sông: “Không! Chúng ta thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ”. Khi đế quốc Mỹ leo thang chiến tranh phá miền Bắc với quy mô và cường độ ngày càng ác liệt Hồ Chí Minh nêu một chân lý có giá trị cho mọi thời đại: “ Không có gì quý hơn độc lập tự do”. Dân tộc đó phải được độc lập về các mặt : chính trị, kinh tế, an ninh, toàn vẹn lãnh thổ; trong đó trước hết và quan trọng nhất là độc lập thực sự, độc lập hoàn toàn về chính trị. Mọi vấn đề thuộc chủ quyền quốc gia do dân tộc đó tự quyết định. Người khẳng định: Nước Việt Nam là của người Việt Nam, do dân tộc Việt Nam quyết định, nhân dân Việt Nam không chấp nhận bất cứ sự can thiệp nào từ bên ngoài. Năm 1919, Nguyễn Ái Quốc gửi tới hội nghị Véc-xây bản yêu sách gồm tám điểm: Ân xá cho tất cả chính trị phạm bản xứ. Cải cách nền pháp lý ở Đông Dương bằng cách ban bố cho người bản xứ cũng được đảm bảo về pháp lí như người Âu Châu, xóa bỏ hoàn toàn và triệt để các tòa án đặc biệt dùng làm công cụ khủng bố và áp bức đối với bộ phận trung thực nhất trong nhân dân An Nam. Quyền tự do báo chí và ngôn luận. Quyền tự do lập hội và hội họp. Quyền tự do xuất dương và đi du lịch nước ngoài. Quyền tự do giáo dục và thành lập các trường kỹ thuật chuyên nghiệp ở tất cả các tỉnh cho người bản xứ học. Thay các chế độ ra các sắc lệnh bằng chế độ ra các đạo luật. Có đại biểu thường trực của người bản xứ do người bản xứ bầu ra tại đại biểu Pháp được giúp nghị viện biết được nguyện vọng của người bản xứ. Bản yêu sách chưa đề cập đến vấn đề tự trị hay là vấn đề dân tộc mà tập trung vào hai nội dung cơ bản: + Đòi quyền bình đẳng về chế độ pháp lý cho người bản xứ Đông Dương như đối với người châu âu. Cụ thể là phải xóa bỏ các tòa án đặc biệt dùng làm công cụ khủng bố, đàn áp bô phận trung thực nhất trong nhân dân tức là những người yêu nước; phải xóa bỏ chế độ cai trị bằng sắc lệnh và thay thế băng chế độ ra các đạo luật. + Đòi quyền tự do dân chủ tối thiểu cho nhân dân, đó là các quyền tự do ngôn luận, quyền tự do báo chí, tự do lập hội tự do cư trú,... Bản yêu sách đấy không được bọn đế quốc chấp nhận. Người đã kết luận và cũng là bài học: “Muốn giải phóng dân tộc, không thể bị động trông chờ từ sự giúp đỡ bên ngoài mà trước hết phải dựa vào sức mạnh của chính dân tộc mình”. Nền độc lập thực sự hoàn toàn, theo Hồ Chí Minh còn phải được thể hiện ở ấm no, tự do, hạnh phúc của nhân dân. Suốt đời Hồ Chí Minh chỉ có một ham muốn tột bậc là “làm sao cho nước ta được hoàn độc lập, dân tộc ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành”. Người nói: “Chúng ta đã hy sinh, đã giành được độc lập, dân chỉ thấy giá trị của độc lập khi ăn đủ no, mặc đủ ấm”. Tư tưởng này thể hiện tính nhân văn cao cả và triệt để cách mạng của Hồ Chí Minh. Độc lập, tự do là mục tiêu chiến đấu là nguồn sức mạnh làm nên chiến thắng của dân tộc Việt Nam trong thế kỷ XX, đồng thời cũng là nguồn động viên lớn đối với các dân tộc bị áp bức trên toàn thế giới, là một tư tưởng lớn trong độc lập giải phóng dân tộc. “ Không có gì quý hơn độc lập tự do” là khẩu hiệu hành động của dân tộc Việt Nam, đồng thời cũng là nguồn cổ vũ các dân tộc bị áp bức trên thế giới đang đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân. Có thể nói, tinh thần “không có gì quí hơn độc lập tự do” là tư tưởng và lẽ sống của Hồ Chí Minh. Nó là nguồn sức mạnh làm nên chiến thắng không chỉ của dân tộc Việt Nam mà còn của các dân tộc bị áp bức trên thế giới. Vì vậy Người không chỉ được tôn vinh là “Anh hùng giải phóng dân tộc” của Việt Nam mà còn được thừa nhân là “Người khởi xướng cuộc đấu tranh của các dân tộc thuộc địa trong thế kỷ XX”. Chủ nghĩa dân tộc là một động lực lớn của đất nước. Khi chuyển sang giai đoạn chủ nghĩa đế quốc, các cường quốc tư bản phương Tây ra sức tiến hành chiến tranh xâm lược thuộc địa, thiết lập ách thống trị của chủ nghĩa thực dân với những chính sách tàn bạo. Từ những năm 20 của thế kỷ XX, Nguyễn Ái Quốc đã nhận thấy sứ áp bức, bóc lột của chủ nghĩa đế quốc đối với các dân tộc thuộc địa càng nặng nề, thì phản ứng của dân tộc bị áp bức càng quyết liệt. Theo Hồ Chí Minh do nền kinh tế còn lạc hậu, chưa phát triển nên sự phân hóa giai cấp ở Đông Dương chưa triệt để, vì thế cuộc đấu tranh giai cấp không diển ra như ở phương Tây. Các giai cấp vẫn có sự tương đồng lớn: dù là địa chủ hay nông dân họ đều chịu chung số phận là người nô lệ mất nước. Cùng với sự kết án chủ nghĩa thực dân và cổ vũ các dân tộc thuộc địa vùng dậy đấu tranh, Hồ Chí Minh khẳng định: Đối với các dân tộc thuộc địa ở phương Đông, “chủ nghĩa dân tộc là một động lực lớn của đất nước”. Vì thế, “người ta sẽ không làm gì được cho người An Nam nếu không dựa trên các động lực vĩ đại, và duy nhất của đời sống xã hội của họ”. Người kiến nghị về cương lĩnh hành động của Quốc tế Cộng sản là: “Phát động chủ nghĩa dân tộc bản xứ nhân danh Quốc tế Cộng sản… Khi chủ nghĩa dân tộc của họ thắng lợi… nhất định chủ nghĩa dân tộc ấy sẽ biến thành chủ nghĩa quốc tế”. Sức mạnh của chủ nghĩa dân tộc là chủ nghĩa yêu nước chân chính của các dân tộc thuộc địa. Đó là sức mạnh chiến đấu và thắng lợi trước bất cứ thế lực ngoại xâm nào. Hồ Chí Minh cho rằng: “Chính do tinh thần yêu nước mà quân đội và nhân dân ta đã mấy năm trường chịu đựng trăm đắng nghìn cay, kiên quyết đánh cho tan bọn thực dân cướp nước và bọn Việt gian phản quốc, kiên quyết xây dựng một nước Việt Nam độc lập, thống nhất, dân chủ, tự do”. Trong tư tưởng của Người, chủ nghĩa dân tộc chân chính “ là một bộ phận của tình thần quốc tế”, khác hẳn với tinh thần “vị quốc” của bọn đế quốc phản động. Xuất phát từ sự phân tích quan hệ giai cấp trong xã hội thuộc địa, từ truyền thống dân tộc Việt Nam, Hồ Chí Minh đã đánh giá cao sức mạnh của chủ nghĩa dân tộc chân chính. Muốn cách mạng thành công thì người cộng sản phải biết nắm lấy và phát huy.Và Người cho đó là “ một chính sách mang tính hiện thực tuyệt vời.” CHƯƠNG 2: MỐI QUAN HỆ GIỮA VẤN ĐỀ DÂN TỘC VÀ VẤN ĐỀ GIAI CẤP Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Khẳng định vai trò lịch sử của giai cấp công nhân và quyền lãnh đạo duy nhất của Đảng Cộng sản trong quá trình cách mạng Việt Nam. Giai cấp công nhân lãnh đạo cách mạng thông qua đội tiên phong của nó là Đảng Cộng sản Việt Nam, nói tới giai cấp công nhân là giai cấp như một chỉnh thể chứ không phải từng nhóm, từng người. Để có thể lãnh đạo, giai cấp công nhân phải có lực lượng, có tổ chức tiêu biểu cho sự tự giác và bản chất giai cấp của mình. Lực lượng đó là Đảng Cộng sản. Xét về thành phần xuất thân thì nước ta có nhiều đảng viên không phải là công nhân. Nhưng, bất cứ đảng viên nào cũng phải đứng trên lập trường giai cấp công nhân thể hiện ở lý tưởng, ở chủ nghĩa Mác – Lênin và đường lối cách mạng, ở tinh thần kiên quyết cách mạng trong cuộc đấu tranh để thực hiện sứ mệnh của giai cấp công nhân vì lợi ích của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động và của cả dân tộc. Điều này được Đảng ta khẳng định rất rõ: “Đảng Cộng sản Viêt Nam là đội tiên phong của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam; đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của dân tộc”. Đảng của giai cấp công nhân nước ta đã lãnh đạo toàn dân hoàn thành thắng lợi trọn vẹn cuộc cách mạng giải phóng dân tộc và đang tiến hành công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Đây là nhiệm vụ lịch sử khó khăn, phức tạp nhất. Đồng thời họ là lực lượng đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, là cơ sở xã hội chủ yếu nhất của Đảng và Nhà nước ta, là hạt nhân vững chắc trong liên minh công nhân – nông dân – trí thức, nền tảng của khối đại đoàn kết dân tộc. Chủ trương đại đoàn kết dân tộc rộng rãi trên nền tảng liên minh công nhân, nông dân, dưới sự lãnh đạo của Đảng. Đại đoàn kết dân tộc là vấn đề chiến lược, đảm bảo thành công của cách mạng, nó là truyền thống quý bảo của dân tộc và Người cho rằng: “Muốn giải phóng dân tộc bị áp bức và nhân dân lao động phải tự mình cứu lấy mình bằng đấu tranh vũ trang cách mạng, bằng cách mạng vô sản” vì thế trong từng thời kỳ, từng giai đoạn cách mạng có thể và cần thiết phải điều chỉnh chính sách và phương pháp tập hợp lực lượng cho phù hợp với những đối tượng khác nhau, nhưng đại đoàn kết dân tộc luôn luôn được Người nhận thức là vấn đề sống còn của cách mạng. Đại đoàn kết dân tộc cần có sự liên kết giữa các giai cấp để tạo nên sức mạnh tổng hợp, đây là then chốt của vấn đề đại đoàn kết dân tộc. Muốn cách mạng thắng lợi phải có lực lượng đủ mạnh, muốn có lực lượng phải quy tụ cả dân tộc thành một khối thống nhất và phải có mối quan hệ chặt chẽ, qui mô và mức độ của thành công, Sử dụng bạo lực cách mạng của quần chúng để chống lại bạo lực phản cách mạng của kẻ thù. Theo quan điểm của Hồ Chí Minh, cách mạng bạo lực bao giời cũng phải dựa vào hai lực lượng: chính trị toàn dân và vũ trang nhân dân, trong đó lực lượng chính trị là cơ sở để xây dựng lực lượng vũ trang. Tư tưởng bạo lực cách mạng bạo lực của Hồ Chí Minh hoàn toàn xa lạ, đối lập với tư tưởng hiếu chiến của kẻ xâm lược, Người tìm mọi cách ngăn chặn các cuộc xung đột vũ trang, đẩy lùi chiến tranh, có khi phải chấp nhận nhân nhượng, có nguyên tắc, bởi vì Người yêu nước thương dân, quý trọng sinh mệnh con người. Ngay cả khi đang kháng chiến, người cũng không bỏ lỡ cơ hội tìm kiếm hoà bình, sớm kết thúc chiến tranh. Nhưng không có cách nào khác để tránh khỏi chiến tranh, kẻ thù độc ác và ngoan cố gây chiến tranh xâm lược, Người kiên quyết kêu gọi toàn dân tộc, toàn quân nhất tề đứng dậy chiến đấu đến thắng lợi hoàn toàn. “Đồng bào tôi và tôi thành thực muốn hoà bình…” . Do chúng ta phải phát động và tiến hành cuộc chiến tranh chính nghĩa chống xâm lược và bạo tàn nên Hồ Chí Minh luôn luôn nhấn mạnh vai trò quyết định của chính trị trong việc vạch ra đường lối chiến lược, phát động và tập hợp quần chúng tham gia kháng chiến, xây dựng và sử dụng lực lượng, củng cố hậu phương, nâng cao trạng thái chính trị - tinh thần của nhân dân và lực lượng vũ trang. Thiết lập chính quyền nhà nước của nhân dân, do dân và vì dân. Hồ Chí Minh muốn thiết lập một chính quyền kiểu mới, thành quả của Cách mạng Tháng tám, xoá bỏ chế độ áp bức bóc lột hơn 80 năm của thực dân, đế quốc và hàng nghìn năm phong kiến. Kể cả trong điều kiện khó khăn nhất Hồ Chủ tịch vẫn xác định mục tiêu phấn đấu của Nhà nước là: “1. Làm cho dân có ăn. 2. Làm cho dân có mặc. 3. Làm cho dân có chỗ ở. 4 . Làm cho dân có học hành”. Người giải thích: “Chúng ta đã hy sinh phấn đấu để dành độc lập. Chúng ta đã tranh được rồi… Chúng ta tranh được tự do, độc lập rồi mà dân cứ chết đói, chết rét, thì tự do độc lập cũng không làm gì. Dân chỉ biết rõ giá trị của tự do, độc lập khi mà dân được ăn no, mặc đủ”. Là người sáng lập Đảng và Nhà nước ta, Chủ tịch Hồ Chí Minh đích thân lãnh đạo việc xây dựng bộ máy nhà nước và hệ thống pháp luật Việt Nam. Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây nhà nước pháp quyền dựa trên một hệ thống quan điểm rõ ràng, nhất quán và phù hợp với truyền thống dân tộc Việt Nam. Người cho rằng, xây dựng nhà nước pháp quyền là xuất phát từ yêu cầu dân chủ triệt để; với một nhà nước hợp hiến, hợp pháp; có hệ thống pháp luật dân chủ, nhân văn, là công cụ phát huy quyền làm chủ của nhân dân, bảo vệ và phát huy quyền con người. Gắn kết mục tiêu độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội, Hồ Chí Minh đã xác định mục tiêu chiến lược của cách mạng Việt Nam là hướng tới xây dựng chủ nghĩa xã hội cộng sản, mà trước hết là tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa. Cách mạng là sự đổi mới toàn diện trên cơ sở phá bỏ tận gốc chế độ xã hội cũ lạc hậu, phản động, cuộc cách mạng nào cũng có tính chất đó. Người đã tiếp thu và chấp nhận tính hiện đại của học thuyết chủ nghĩa xã hội khoa học, bởi Người nhận thức rằng, chỉ có chủ nghĩa này nới có thể giúp các dân tộc thuộc địa tiến hành giành độc lập hoàn toàn và từ đó đưa nhân dân của mình tiến tới tự do, hạnh phúc thực sự. Nguyễn Ái Quốc đã viết: “Cuộc cách mạng vô sản không thể thắng lợi ở các nước nông nghiệp và nửa nông nghiệp nếu như giai cấp vô sản cách mạng không được quần chúng nông dân ủng hộ tích cực, đó là một sự thực hiển nhiên đối với cả hai cuộc cách mạng - cách mạng tư sản dân quyền và cách mạng vô sản”. Tư tưởng Hồ Chí Minh vừa phản ánh quy luật khách quan của sự nghiệp giải phóng dân tộc trong thời đại chủ nghĩa đế quốc, vừa phản ánh mối quan hệ khăng khít giữa mục tiêu giải phóng dân tộc với mục tiêu giải phóng giai cấp và giải phóng con người. Hồ Chí Minh nói: “Nước được độc lập mà dân không được hưởng hạnh phúc tự do, thì độc lập cũng chẳng có ý gì”. Do đó sau khi giành độc lập, phải tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội, làm cho dân giàu nước mạnh, mọi người được sung sướng tự do. Trong thời kỳ cách mạng tư sản dân quyền, cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản để thực hiện các khẩu hiệu của mình và chuyển cuộc cách mạng tư sản dân sản dân quyền thành cách mạng vô sản không thể giành được thẳng lợi hoàn toàn nếu không thể giành được thắng lợi hoàn toàn nếu không có khối liên minh cách mạng của giai cấp vô sản và nông dân, nếu không có sự tham gia tích cực của quần chúng nông dân bị áp bức vào việc thực hiện khẩu hiệu cách mạng. Thực tiễn trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô với những thành tựu chói sáng càng thúc giục Hồ Chí Minh phấn đâu chỉ vì mục tiêu cuối cùng la độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Giải phóng dân tộc là vấn đề trên hết, trước hết; độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Với Chủ tịch Hồ Chí Minh dân tộc là trên hết! Ngay từ khi bước chân lên tàu tìm đường cứu nước năm 1911 chàng trai trẻ Nguyễn Tất Thành đã nói: “ Tự do cho đồng bào tôi, độc lập cho dân tộc tôi, đấy là tất cả những điều tôi muốn; đấy là tất cả những điều tôi hiểu”. Bác từng nói, hoài bão lớn nhất của Bác là “ dân tộc Việt Nam được độc lập, nhân dân được tự do, mọi người đều có cơm ăn, áo mặc, đều được học hành. Để lái con tàu cách mạng Việt Nam đi đến mục tiêu ấy Bác đã phải vượt qua muôn vàn khó khăn, gian khổ, hi sinh, mất mát. Cả cuộc đời hoạt động của Người là để giải phóng dân tộc, để dân tộc được độc lập, nhân dân được no ấm hạnh phúc và quyền công dân được đảm bảo. Tư tưởng ấy nhất quán từ khi Người bắt đầu cuộc đời hoạt động cách mạng cho tới khi Người mãi mãi ra đi. Như chúng ta đã biết Hồ Chí Minh đã đi từ chủ nghĩa yêu nước đến với chủ nghĩa Mác- Lênin. Từ đó, Người đã phát huy cao độ chủ nghĩa yêu nước truyền thống Việt Nam, trong sự thống nhất với chủ nghĩa quốc tế vô sản. Sự phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh đã chỉ đạo sự phát triển của thực tiễn cách mạng Việt Nam, trong sự thúc đẩy lẫn nhau giữa dân tộc và giai cấp ; ý thức giác ngộ về cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc là tiền đề quyết định nhất cũng là động lực chủ yếu để Nguyễn Ái Quốc đến với chủ nghĩa Mác- Lênin và tiếp thu quan điểm Mác- xít về giai cấp. Đó chính là nhân tố đảm bảo tính khoa học và cách mạng cho sự phát triển tinh thần dân tộc đúng đắn ở người chiến sĩ cộng sản Nguyễn Ái Quốc- Hồ Chí Minh. Tư tưởng Hồ Chí Minh về sự kết hợp, gắn bó hữu cơ giữa hai quá trình đấu tranh cách mạng: giải phóng dân tộc và cách mạng vô sản không phải chỉ là chứng minh cho sự đúng đắn của chủ nghĩa Mác- Lênin mà còn là sự phát triển mang định hướng rất cơ bản. Trong bối cảnh quốc tế hết sức phức tạp lúc bấy giờ và mặc dù chịu rất nhiều sức ép, nhưng bao giờ Hồ Chí Minh cũng nắm vững tư tưởng độc lập, tự chủ trong tư duy chính trị và hành động thực tiễn. Ngay từ năm 1920 Bác đã xác định con đường phải đấu tranh rồi.Tại sao Bác lại phải vào Đảng cộng sản Pháp và sau này khi sang Liên Xô, Bác tán thành nghị quyết Quốc tế cộng sản III. Đó là vì trong các cương lĩnh ấy có nói tới cuộc cách mạng đánh đổ giai cấp thống trị. Để tranh thủ sự ủng hộ của phong trào cộng sản thế giới và nhằm mục đích thực hiện cho kỳ được cuộc cách mạng giải phóng dân tộc Bác đã đề xướng thuyết “ hai cuộc cách mạng”: cách mạng dân tộc và cách mạng vô sản. Bác đã nói với các đồng chí cộng sản Pháp rằng “ Các đồng chí nói thế giới chỉ có một cuộc cách mạng- cuộc cách mạng vô sản. Đấy là cuộc cách mạng ở các nước châu Âu, hay nói đúng hơn là các nước công nhiệp châu Âu, còn chúng tôi là các nước thuộc địa mênh mông như thế này, có phải các đồng chí giải phóng là đã đồng thời giải phóng chúng tôi đâu. Chúng tôi phải tự làm lấy”. Câu nói của Người là bằng chứng hùng hồn cho mục tiêu đặt độc lập dân tộc lên trên hết, trước hết. “ Nếu không giải quyết được vấn đề dân tộc, không đòi được độc lập tự do cho toàn thể dân tộc, thì chẳng những toàn thể dân tộc còn chịu mãi kiếp ngựa trâu mà quyền lợi của bộ phận, giai cấp đến vạn năm cũng không đòi lại được”. Khác với các con đường cứu nước của ông cha ta, gắn độc lập dân tộc với chủ nghĩa phong kiến cuối thế kỉ XIX, hoặc chủ nghĩa tư bản đầu thế kỉ XX con đường cứu nước của Hồ Chí Minh là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Năm 1911 Nguyễn Ái Quốc ra đi tìm đường cứu nước. Người muốn đi tìm chân lí cho dân tộc ngay chính tại quê hương của chủ nghĩa tư bản. Sau những năm ở các nước thuộc địa châu Á, châu Phi, châu Mỹ la tinh, những kết luận được Người rút ra có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong hành trình tìm đường cứu nước cho dân tộc Việt Nam. Nguyễn Ái Quốc cho rằng, chủ nghĩa đế quốc ở đâu cũng tàn ác, vô nhân đạo, là kẻ thù của nhân dân lao động khắp thế giới. Theo Người, con đường cách mạng vô sản là “ con đường giải phóng chúng ta”, do đó muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản”, rằng “ chỉ có chủ nghĩa cộng sản mới cứu nhân loại, đem lại cho mọi người không phân biệt chủng tộc và nguồn gốc tự do, bình đẳng, bác ái, đoàn kết, ấm no trên quả đất, việc làm cho mọi người, niềm vui, hòa bình, hạnh phúc…”. Trong quá trình tìm đường cứu nước cứu dân và định hình đường lối chính trị giải phóng, giành độc lập dân tộc, Nguyễn Ái Quốc không chỉ hoạt động ở các nước châu Âu, phương tây tư bản chủ nghĩa mà Người còn hoạt động ở phương Đông, châu Á, tìm hiểu thực tiễn các phong trào đấu tranh ở Trung Quốc và Thái Lan. Những cứ liệu thực tiễn đó giúp Người so sánh, phân tích tìm ra những điểm tương đồng và khác biệt trong các kết cấu kinh tế- xã hội, các mâu thuẫn giai cấp và dân tộc rất khác nhau giữa các nước phương Tây và phương Đông đang còn tồn tại rất nhiều tàn tích phong kiến và đang là đối tượng khai thác , nô dịch của của chủ nghĩa thực dân. Mối quan tâm đặc biệt của Bác là tình hình Đông Dương đặc biệt là Việt Nam- đất nước đã mất độc lập chủ quyền và đang bị chủ nghĩa thực dân đè nén thống trị. Do đó việc nghiên cứu, khảo sát thế giới và khu vực cũng chỉ nhằm hướng tới giải phóng và phát triển dân tộc mình , đặt cách mạng Việt Nam trong phong trào cách mạng thế giới sao cho phù hợ với trào lưu, xu thế chung của lịch sử thế giới và thời đại. Bước ngoặt lớn trong sự hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh là khi Người giác ngộ chủ nghĩa Mác- Lênin và lựa chọn con đường cách mạng vô sản. Sự kiện lịch sử đánh dấu bước ngoặt đó là năm 1920, tại đại hội lần thứ XVIII Đảng Xã hội Pháp họp ở thành phố Tours Người đã cùng với những đại biểu ưu tú của giai cấp công nhân Pháp tán thành quốc tế III và tham gia thành lập Đảng cộng sản Pháp. Từ một Người yêu nước tiến bộ Bác trở thành người chiến sĩ xã hội chủ nghĩa. Ở Hồ Chí Minh đã có sự gắn bó thống nhất giữa dân tộc và giai cấp, dân tộc quốc tế, độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Năm 1923, Nguyễn Ái Quốc đến Liên Xô, thấy rõ sự hình thành của chủ nghĩa xã hội, nhất là những cải cách kinh tế với chính sách kinh tế mới (NEP) do Lênin khởi xướng làm hồi sinh nước Nga. Người có điều kiện nghiên cứu sâu hơn chủ nghĩa Lênin cũng như ảnh hưởng rộng lớn của cách mạng tháng mười, mở ra thời đại mới - quá độ lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa. Những tư tưởng đó đã được Người nghiền ngẫm sâu sắc, đã củng cố và khẳng định niềm tin của Người về cách mạng giải phóng dân tộc. Theo Người lực lượng lãnh đạo cách mạng đó chỉ có thể là giai cấp công nhân thông qua đội tiên phong của nó là Đảng Cộng sản. Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội diễn ra trong suốt quá trình cách mạng, ở mỗi giai đoạn cách mạng; thống nhất ở mục tiêu trước mắt cũng như lâu dài. Bởi vì đối với một dân tộc đã phải trải qua một ngàn năm đô hộ của phong kiến phương Bắc và gần một trăm năm dưới gót sắt của chủ nghĩa thực dân thì khát vọng cao nhất và trực tiếp nhất là giành độc lập dân tộc. Nhưng để có được độc lập thực sự phải đi lên chủ nghĩa xã hội. Độc lập dân tộc là điều kiện tiên quyết để thực hiện chủ nghĩa xã hội; chủ nghĩa xã hội là mục tiêu, lý tưởng là điều kiện đảm bảo cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc cho nhân dân, là nhân tố đảm bảo vững chắc của nền độc lập dân tộc. Chính, vì vậy trong “ Chính cương vắn tắt” Người chủ trương tiến hành tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản. Tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng hay là cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân Người cũng đã xác định hai nội dung cơ bản: độc lập dân chủ và dân chủ nhân dân. Trong đó độc lập dân tộc là nhu cầu bức thiết cần phải tập trung sức lực giải quyết. Bởi mâu thuẫn giữa đế quốc xâm lược với nhân dân ta là mâu thuẫn bao trùm lên tất cả, còn phong kiến chỉ là tay sai và chịu sự chi phối của thực dân đế quốc. Mâu thuẫn này nổi lên sâu sắc, gay gắt, đòi hỏi phải giải quyết. Ngay từ khi thực dân Pháp xâm lược nước ta, nhiệm vụ giải phóng dân tộc chống thực dân Pháp và tay sai đã là sự nghiệp đặt lên hàng đầu của nhân dân Việt Nam, cách mạng Việt Nam. Đặt lên hàng đầu nhiệm vụ giải phóng dân tộc không có nghĩa là coi nhẹ vấn đề giai cấp, coi nhẹ chủ nghĩa xã hội. Trái lại, Người luôn quan niệm độc lập dân tộc là mục tiêu trước tiên phải giành được để tiến lên chủ nghĩa xã hội. Tuy trong cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, nhất là ở giai đoạn đấu tranh giành chính quyền, chủ nghĩa xã hội mới chỉ là mục tiêu, nhưng nó chỉ rõ phương hướng đi lên của cách mạng Việt Nam- một cuộc cách mạng do giai cấp công nhân thông qua đội tiên phong của nó là Đảng Cộng sản lãnh đạo. Chính vì vậy, sau mỗi bước thắng lợi của cách mạng giải phóng dân tộc, Người luôn quan tâm phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, xây dựng lực lượng cách mạng đi đôi với củng cố chính quyền cách mạng. Đường lối vừa kháng chiến, vừa kiến quốc thực sự đóng vai trò to lớn vào sự nghiệp giải phóng dân tộc và tạo lập chế độ mới trong cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân. Năm 1941 Người về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam từ thời điểm này tư tưởng, phương pháp cách mạng đầy sáng tạo của Người mới được khẳng định đầy đủ, nhanh chóng đi vào thực tiễn, đem lại lời giải đúng đắn nhất về lý luận để thúc đẩy cách mạng Việt Nam. Đó chính là chân lí giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Năm 1960 Người nói: “ Chỉ có chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức và những người lao động trên thế giới khỏi ách nô lệ”. Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội diễn ra trong suốt quá trình cách mạng, ở mỗi giai đoạn cách mạng; thống nhất ở mục tiêu trước mắt cũng như lâu dài. Bởi vì đối với một dân tộc đã phải trải qua một ngàn năm đô hộ của phong kiến phương Bắc và gần một trăm năm dưới gót sắt của chủ nghĩa thực dân thì khát vọng cao nhất và trực tiếp nhất là giành độc lập dân tộc. Nhưng để có được độc lập thực sự phải đi lên chủ nghĩa xã hội. Độc lập dân tộc là điều kiện tiên quyết để thực hiện chủ nghĩa xã hội; chủ nghĩa xã hội là mục tiêu, lý tưởng là điều kiện đảm bảo cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc cho nhân dân, là nhân tố đảm bảo vững chắc của nền độc lập dân tộc. Tư tưởng của Hồ Chí Minh sâu sắc ở chỗ, độc lập dân tộc không chỉ là khẩu hiệu mà phải độc lập thực sự, phải gắn liền với thống nhất Tổ quốc. Độc lập bao giờ cũng gắn liền với tự do dân chủ và ấm no hạnh phúc của nhân dân, nhất là đối với một nước thuộc địa nửa phong kiến có trên 90% là nông dân. Dân chủ trước hết lúc này phải giành lại ruộng đất cho dân cày và xác định quyền làm chủ của nông dân trên đồng ruộng của chính họ. Độc lập dân tộc và dân chủ là hai mục tiêu cơ bản, hai nội dung lớn mà cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân phải thực hiện. Như vậy rõ ràng tư tưởng Hồ chí Minh về con đường cách mạng Việt Nam là tư tưởng cách mạng không ngừng, là sự thống nhất giữa độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội. Vì vậy chủ nghĩa xã hội là con đường phát triển tất yếu của cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân do Đảng Cộng sản lãnh đạo, sau khi đã căn bản thực hiện thắng lợi các mục tiêu đã đề ra. Đó là sự lựa chọn của Hồ Chí Minh, của nhân dân việt Nam và của chính thực tiễn lịch sử cách mạng Việt Nam những năm đầu thế kỉ XX. Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là quy luật phát triển của cách mạng Việt Nam, là xu thế phát triển của xã hội Việt Nam phù hợp với xu thế chung của lịch sử, của thời đại ngày nay. Xuất phát từ đặc điểm xã hội Việt Nam, một nươc nông nghiệp lạc hậu, thuộc địa, nửa phong kiến bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa, quá độ lên chủ nghĩa xã hội nên trong quan niệm về chủ nghĩa xã hội của Người không phải là đưa ra những ý tưởng cao xa mà là đề cập đến những lợi ích rất cụ thể, gần gũi với những nhu cầu đời thường của nhân dân lao động. Những quan niệm về chủ nghĩa xã hội được diễn đạt rất dễ hiểu, dễ đi vào lòng người và cổ vũ họ đấu tranh giành độc lập dân tộc, dân chủ cho nhân dân và hướng tới chủ nghĩa xã hội. Để quần chúng đễ hiểu về chủ nghĩa xã hội, Người giải thích rõ: “ Chủ nghĩa xã hội là làm sao cho nhân dân đủ ăn, đủ mặc, ngày càng sung sướng, ai nấy được đi học, ốm đau có thuốc,… Tóm lại, xã hội ngày càng tiến, vật chất ngày càng tăng, tinh thần ngày càng tốt đó chính là chủ nghĩa xã hội”. Như vậy có thể khẳng định rằng tư tưởng về chủ nghĩa xã hội của Người thể hiện đậm nét sự công bằng xã hội. Nó không chỉ phản ánh mục tiêu, lý tưởng, bản chất sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam mà còn thể hiện tính nhân đạo, nhân văn sâu sắc, đó là chủ nghĩa xã hội tất cả vì con người và do con người. Trung thành với con đường đã chọn, suốt cuộc đời Hồ Chí Minh đã phấn đấu không mệt mỏi cho sự nghiệp giải phóng giai cấp, giải phóng con người, vì một xã hội chủ nghĩa hiện thực trên đất nước Việt Nam. Tư tưởng Hồ Chí Minh vừa phản ánh quy luật khách quan của sự nghiệp giải phóng dân tộc trong thời đại chủ nghĩa đế quốc, vừa phản ánh mối quan hệ khăng khít giữa mục tiêu giải phóng dân tộc với mục tiêu giải phóng giai cấp và giải phóng con người. Chỉ có xóa bỏ tân gốc tình trạng áp bức bóc lột; thiết lập một nhà nước thực sự của dân, do dân, vì dân mới bảo đảm cho người lao động có quyền làm chủ, mới thực hiện được sự phtas triển hài hòa giữa cá nhân và xã hội, giữa độc lập dân tộc với tự do và hạnh phúc của con người. Hồ Chí Minh nói “ Nước được độc lập mà dân không được hưởng hạnh phúc tự do, thì độc lập cũng chẳng có ý nghĩa gì”. Do đó sau khi giành độc lập, phải tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội, làm cho dân giàu, nước mạnh, mọi người được sung sướng tự do. Người khẳng định “ Yêu Tổ quốc, yêu nhân dân phải gắn liền với yêu chủ nghĩa xã hội, vì có tiến lên chủ nghĩa xã hội thì nhân dân mình mỗi ngày một no ấm thêm, Tổ quốc mỗi ngày một giàu mạnh hơn dân mình mỗi ngày một no ấm thêm, Tổ quốc mỗi ngày một giàu mạnh hơn”. 3. Giải phóng dân tộc tạo tiền đề để giải phóng giai cấp Hồ Chí Minh giải quyết vấn đề dân tộc theo quan điểm giai cấp, nhưng đồng thời đặt vấn đề giai cấp trong vấn đề dân tộc. Giải phóng dân tộc khỏi ách thống trị của chủ nghĩa thực dân là điều kiện để giải phóng giai cấp. Trong cách mạng giải phóng dân tộc dân chủ, Hồ Chí Minh đã kết hợp nhuần nhuyễn vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp, giải phóng dân tộc và giải phóng giai cấp. Trong khi khẳng định nhiệm vụ của cuộc cách mạng dân tộc dân chủ là đánh cả đế quốc phong kiến nhưng xuất phát từ một nước thuộc địa, Hồ Chí Minh đã không coi hai nhiệm vụ đó ngang nhau, mà đặt lên hàng đầu nhiệm vụ chống đế quốc để giải phóng dân tộc; đảm bảo mục tiêu trước hết, trọng tâm là độc lập dân tộc, còn nhiệm vụ chống phong kiến đem lại ruộng đất cho dân cày thì được tiến hành từng bước để phục vụ cho nhiệm vụ phản đế.. Bởi vì, theo Hồ Chí Minh có độc lập dân tộc thì mới giành chính quyền bình đẳng dân tộc, quyền tự quyết. Vả lại, kẻ áp bức bóc lột nặng nề nhất đối với công nhân, nông dân và cũng là đối với cả dân tộc Việt Nam là bọn đế quốc và bè lũ tay sai của chúng. Do đó, Người đặt vấn đề là phải tập trung ngọn lửa vào chúng. Xét về quan hệ lợi ích, trong cuộc cách mạng này, Hồ Chí Minh cho rằng phải đặt lợi ích giai cấp, lấy mục tiêu giải phóng độc lập lên hàng đầu. Nói như vậy không có nghĩa là Hồ Chí Minh quên mất lợi ích của giai cấp, mà thực chất chính tư tưởng đó thể hiện sâu sắc quan điểm giai cấp của chủ nghĩa Mác-Lênin. Như vậy nó thoả mãn yêu cầu hàng đầu của các giai cấp là đánh đuổi đế quốc tay sai, giành độc lập cho Tổ quốc. Tháng 5-1941, Người cùng với Trung ương Đảng khẳng định: “Trong lúc này quyền lợi của bộ phận, của giai cấp phải dặt dưới sự sinh tử, tồn vong của quốc gia, của dân tộc. Trong lúc này nếu không giải quyết vấn đề dân tộc được giải phóng, không đòi được độc lập, tự do cho toàn thể dân tộc thì chẳng những toàn thể quốc gia dân tộc còn chịu mãi kiếp ngựa trâu, mà quyền lợi của bộ phận, giai cấp đến vạn năm cũng không đòi lại được”. Trong cách mạng giải phóng dân tộc đặt lợi ích dân tộc lên lợi ích giai cấp không vì thế mà làm suy giảm động lực của cách mạng. Nói về điều đó , Hồ Chí Minh viết: “... đừng tưởng rằng chưa giải quyết vấn đề ruộng đất cho nông dân sẽ giảm bớt sức chiến đấu. Không, nông dân càng không giảm bớt sự hăng hái đấu tranh mà vẩn nổ lực đấu tranh mạnh hơn vì trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, họ cũng được hưởng nhiều quyền lợi to tát”. Theo Người không nên chỉ hô hào thợ thuyền, dân cày chung chung, không nên nói vô sản một cách cứng nhắc. Ở đây Hồ Chí Minh đã nhận thức sâu sắc đặc điểm của dân tộc mình- một dân tộc mà hàng ngàn năm đã phải đấu tranh để dựng nước và giữ nước, cho nên, yế tố dân tộc tác động đế thái độ chính trị của con người mạnh hơn yếu tố giai cấp, yế tố dân tộc nổi trội hơn yếu tố giai cấp. Đất nước Việt Nam do kinh tế lạc hậu, chưa phát triển nên trong xã hội phân hoá giai cấp chưa rõ rệt, mâu thuẫn giai cấp không gay gắt. Do đó “cuộc đấu tranh giai cấp không diễn ra như phương Tây”. Người còn khẳng định: “Chủ nghĩa dân tộc là động lực lớn của đất nước”. Chủ nghĩa dân tộc mà Hồ Chí Minh đề cập tới ở đây là chủ nghĩa yêu nước, tinh thần dân tộc chân chính đã được vun đắp qua mấy nghìn năm lịch sử. Vì vậy, lợi ích của giải phóng giai cấp phải phục tùng lợi ích dân tộc. 4.Giữ vững độc lập của dân tộc mình đồng thời tôn trọng độc lập của các dân tộc khác. Ngay từ khi lựa chọn cách mạng vô sản, ở Hồ Chí Minh đã có sự gắn bó thống nhất giữa dân tộc và giai cấp, dân tộc và quốc tế, độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Năm 1930, trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng, Người đã xác định phương hướng chiến lược của Cách mạng Việt Nam là: làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội Cộng sản. Tư tưởng Hồ Chí Minh vừa phát huy quy luật khách quan của sự nghiệp giải phóng dân tộc trong thời đại cách mạng vô sản, vừa phản ánh mối quan hệ khăng khít giữa mục tiêu giải phóng dân tộc với mục tiêu giải phóng giai cấp và giải phóng con người. Xóa bỏ ách áp bức dân tộc mà không xóa bỏ tình trạn bóc lột và áp bức giai cấp thì nhân dân lao động vẩn chưa được giải phóng. Chỉ có xóa bỏ tận gốc tình trạng áp bức, bóc lột, chỉ có thiết lập một nhà nước thực sự của dân, do dân ,vì dân, mới đảm bảo cho người lao động có quyền làm chủ, mới thực hiện được sự phát triển hài hòa giữa cá nhân và xã hội, giữa độc lập dân tộc với tự do và hạnh phúc của con người. Do đó, sau khi giành độc lập, phải tiến lên chủ nghĩa xã hội, làm cho dân giàu, nước mạnh mọi người được sung sướng tự do, hạnh phúc. Sự phát triển đất nước theo con đường chủ nghĩa xã hội là một bảo đảm vững chắc cho nền độc lập của dân tộc. Hồ Chí Minh nói: “Yêu Tổ quốc, yêu nhân dân gắn liền với yêu chủ nghĩa xã hội, vì có tiến lên chủ nghĩa xã hội thì nhân dân mình mỗi ngày một no ấm thêm. Tổ quốc mình mỗi ngày một giàu mạnh thêm”. Hồ Chí Minh đưa ra quan điểm: độc lập cho dân tộc mình, đồng thời độc lập cho tất cả các dân tộc. Theo Hồ Chí Minh, độc lập tự do là quyền thiêng liêng, bất khả xâm phạm của tất cả các dân tộc. Hồ Chí Minh là một chiến sỹ quốc tế chuyên chính, Người không chỉ đấu tranh cho độc lập của dân tộc mình mà còn đấu tranh cho độc lập của tất cả các dân tộc bị áp bức trên toàn thế giới. Năm 1914, khi chiến tranh thế giới thứ nhất vừa nổ ra, Hồ Chí Minh đã đem toàn bộ số tiền dành dụm được từ đồng lương ít ỏi của mình ủng hộ quỹ kháng chiến người Anh. Theo Người chúng ta phải đấu tranh cho độc lập, tự do của các dân tộc khác như là đấu tranh cho dân tộc ta vây. Nêu cao tinh thần tự quyết, nhưng Hồ Chí Minh không quên nghĩa vụ quốc tế trong việc ủng hộ các cuộc đấu tranh giải phóng các dân tộc trên thế giới. Người ủng hộ cuộc kháng chiến chống Nhật của nhân dân Trung Quốc, cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân Lào và Cam-Pu-chia, đề ra khẩu hiệu: “giúp bạn là tự giúp mình”, và chủ trương phải bằng thắng lợi của cách mạng mỗi nước mà góp phần vào thắng lợi chung của cuộc cách mạng thế giới. Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc mang tính khoa học và cách mạng sâu sắc, thể hiện sự kêt hợp nhuần nhuyễn giữa dân tộc và giai cấp, chủ nghĩa yêu nước chân chính với chủ nghĩa yêu nước trong sáng. Ph.Ăngghen nói: Những tư tưởng dân tộc chân chính trong phong trào công nhân bao giờ cũng là những tư tưởng quốc tế chân chính. Do điều kiện lich sử Mác-ăngghen chỉ nhấn mạnh vấn đề giai cấp quan tâm tới giải quyết lợi ích giai cấp trên toàn thế giới. Lê nin cũng ưu tiên vấn đề giai cấp lợi ích vô sản trong một nước phải phục tùng lợi ích vô sản trên toàn thế giới. Quốc tế cộng sản đề cao vấn đề giai cấp coi nhẹ vấn đề dân tộc không quan tâm tới chủ nghĩa yêu nước của các dân tộc thuộc địa, thậm chí coi đó là chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi. Hồ Chí Minh xuất phát từ điều kiện cụ thể của Việt Nam, Người cho rằng phải kết hợp hài hòa vấn đề dân tộc với vấn đề giai cấp mà trước hêt là vấn đề giai cấp. Theo Người các thuộc địa kinh tế còn kém phát triển, mâu thuẫn dân tộc là chưa nổi trội trong khi mâu thuẫn với đế quốc là gay gắt do phải giải quyết vấn đề dân tộc, trong khi đang giải quyết vấn đề dân tộc thì một chừng mực nào đó cũng giải quyết vấn đề giai cấp. CHƯƠNG 3: Ý NGHĨA CỦA TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VẤN ĐỀ DÂN TỘC. Ý nghĩa của tư tưởng đối với cách mạng dân tộc Việt Nam. Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc cụ thể là vấn đề dân tộc thuộc địa có những luận điểm sáng tạo đặc sắc, sáng tạo có giá trị lý luận và thực tiển đối với cách mạng Việt Nam và cách mạng thế giới. Ý nghĩa của tư tưởng với cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc trong nước. Chỉ có cách mạng vô sản là cách mạng triệt để, vì lợi ích của đại đa số dân chúng. Nguyễn Ái Quốc giới thiệu những cuộc cách mạng điển hình trên thế giới, từ Cách mạng tư sản Mỹ năm 1776 đến Cách mạng tư sản Pháp năm 1789, từ Công xã Paris năm 1871 đến Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 và sau khi so sánh cách mạng tư sản với cách mạng vô sản, Người khẳng định: “Cách mệnh Pháp cũng như cách mệnh Mỹ, nghĩa là cách mệnh tư bản, cách mệnh không đến nơi, tiếng là cộng hoà và dân chủ, kỳ thực trong thì nó tước đoạt công nông, ngoài thì nó áp bức thuộc địa. Cách mệnh đã bốn lần rồi, mà nay công nông Pháp hẵng còn phải mưu cách mệnh lần nữa mới hòng thoát khỏi vòng áp bức”. Người khẳng định: “Trong thế giới bây giờ chỉ có cách mệnh Nga là đã thành công, và thành công đến nơi, nghĩa là đân chúng được hưởng cái hạnh phúc tự do, bình đẳng thật, không phải tự do và bình đẳng giả dối như đế quốc chủ nghĩa Pháp khoe khoang bên An Nam. Nguyễn Ái Quốc nhấn mạnh: “làm sao cách mệnh rồi thì quyền giao cho đân chúng số nhiều, chớ để trong tay một bọn ít người: Thế mới khỏi hy sinh nhiều lần, thế dân chúng mới được hạnh phúc. Đây là điểm xuất phát và là điểm khác nhau cơ bản giữa con đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc với các con đường cứu nước trước kia. Mục tiêu và con đường đi lên của cách mạng Việt Nam là chủ nghĩa xã hội, muốn xoá bỏ chế độ người bóc lột người, muốn có tự do, hạnh phúc, bình đẳng thật sự thì phải qua hai cuộc cách mạng: cách mạng giải phóng dân tộc và cách mạng xã hội chủ nghĩa. Hai cuộc cách mạng này có quan hệ mật thiết với nhau. Về lực lượng cách mạng, công nông là gốc của cách mệnh, học trò, nhà buôn nhỏ, điền chủ nhỏ là bầu bạn của công nông. Ai mà bị áp bức càng nặng, thì lòng cách mệnh càng bền, chí cách mệnh càng quyết. Cách mệnh là việc chung của cả dân chúng chứ không phải là việc của một hai người. Về phương pháp cách mạng. Cùng với việc hoạch định đường lối cách mạng, Nguyễn Ái Quốc phác thảo cả phương pháp cách mạng. Người cho rằng giải phóng gông cùm nô lệ cho đồng bào, cho nhân loại là công việc “to tát”, cho nên phải “dùng hết sức”, phải “quyết tâm làm thì chắc được”, “thà chết tự do hơn sống làm nô lệ”. Nhưng phải “biết cách làm thì mới chóng”. “Cách mệnh trước hết phải làm cho dân giác ngộ”. Tiếp theo tư tưởng khởi nghĩa vũ trang quần chúng giành chính quyền đề ra từ năm 1924, trong tác phẩm này, Nguyễn Ái Quốc phát triển thêm: “dân khí mạnh thì quân lính nào, súng ống nào cũng không chống lại nổi”. Đời này làm chưa xong, đời sau nối theo làm thì phải xong”. Về phương pháp cách mạng, quan điểm của Nguyễn Ái Quốc là quan điểm cách mạng bạo lực. Người chỉ ra những thiếu sót của những người đi trước như “xúi dân bạo động mà không bày cách tổ chức”, hoặc “làm cho dân quen tính ỷ lại mà quên tính tự cường”. Tóm lại là phải có sách lược, mưu chước, kế hoạch, biết lúc nào nên làm, lúc nào chưa nên làm. Đoàn kết quốc tế. “Cách mạng Việt Nam là một bộ phận của cách mạng thế giới. Ai làm cách mạng trên thế giới là đồng chí của Việt Nam”. “Chúng ta cách mệnh thì cũng phải liên lạc tất cả những đảng cách mệnh trong thế giới để chống lại tư bản và đế quốc chủ nghĩa như Đệ tam quốc tế”. “An Nam muốn cách mệnh thành công, thì tất phải nhờ Đệ tam quốc tế”. Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tạo và phát triển học thuyết Mác Lê Nin về cách mạng thuộc địa thành một hệ thống luận điểm mới mẻ, sáng tạo bao gồm cả đường lối chiến lược và phương pháp tiến hành cách mạng, giải phóng dân tộc ở thuộc địa. Đó là một di sản tư tưởng quân sự vô giá mà Hồ Chí Minh để lại cho Đảng và nhân dân ta. Tư tưởng đó thâm nhập vào phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam, góp phần quyết định trong việc xác lập con đường cứu nước mới, làm cho phong trào yêu nước việt nam chuyển dần sang quỹ đạo cách mạng vô sản. Đó là chuyển hóa mang tính cách mạng, đưa sự nghiệp giải phóng và phát triển dân tộc tiến lên theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Con đường của lựa chọn của Hồ Chí Minh với các vị tiền bối. Nhận ra hạn chế của các nhà yêu nước đương thời. Nguyễn Ái Quốc rất khâm phục tinh thần yêu nước của Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh, Hoàng Hoa Thám, nhưng không đồng ý đi theo con đường của một người nào. Trong khi nhiều người còn ngưỡng mộ cách mạng tư sản, Người đã vượt qua sự hạn chế tầm nhìn của họ, đi tìm con đường cứu nước khác. Hồ Chí Minh tìm ra chỗ hạn chế của cách mạng dân chủ tư sản là những cuộc cách mạng không giải phóng được công nông và quần chúng lao động. Một cuộc khảo sát có một không hai ở Mỹ, Anh và Pháp đã giúp Nguyễn Ái Quốc nhận ra là ở đâu cũng có hai loại người: người giàu và người nghèo, người áp bức và người bị áp bức. Càng ngày Người càng hiểu sâu sắc bản chất của chủ nghĩa đế quốc Khác với các nhà yêu nước đương thời, Nguyễn Ái Quốc có một phương pháp nghiên cứu độc lập, tự chủ, sáng tạo, đem lý luận đối chiếu với thực tiễn, lấy mục tiêu giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội làm tiêu chuẩn đánh giá các học thuyết, tiếp thu kinh nghiệm cách mạng thế giới có chọn lọc. Hồ Chí Minh đã nhận thấy sự bất cập của tư tưởng yêu nước trong khuôn khổ ý thức hệ phong kiến: “trung quân, ái quốc”, chống Pháp giúp vua phong trào Cần Vương, để đi đến quan niệm mới: dân là dân nước, nước là nước dân. - Hồ Chí Minh đã sớm nhận thức được nguyên nhân hất bại của chủ trương cứu nước dựa vào sự giúp đỡ của Trung Quốc, Nhật Bản, những nước “cùng máu đỏ da vàng”, do Phan Bội Châu và các chí sĩ yêu nước trong “Phong trào Đông Du” tiến hành. Ý nghĩa của tư tưởng đối với phong trào cách mạng thế giới. Làm phong phú học thuyết Mác Lê – Nin về cách mạng thuộc địa. + Về lý luận cách mạng giải phóng dân tộc: Con đường cứu nước của Hồ Chí Minh theo khuynh hướng chính trị vô sản, được Người hoạch định. Người không tự khuôn mình trong những khuôn mẫu có sẵn, không rập khuôn máy móc lý luận đấu tranh giai cấp và điều kiện lịch sử các nước thuộc địa, mà có sự kết hợp hài hòa vấn đề dân tộc theo quan điểm giai cấp, gắn độc lập dân tộc với phương hướng xã hội chủ nghĩa. + Về phương pháp tiến hành cách mạng giải phóng dân tộc. Xuất phát từ điều kiện lịch sử cụ thể ở thuộc địa, nhất là so sánh lực lượng quá chênh lệch về kinh tế và quân sự giữa các dân tộc bị áp bức và chủ nghĩa đế quốc. Hồ Chí Minh đã xây dựng nên lý luận về phương pháp khởi nghĩa toàn dân. Tư tưởng Hồ chí minh đã góp phần làm phong phú và bổ sung thêm kho tang lí luận của chủ nghĩa mác lên nin . từ đó đã tạo cơ sở lí luận cho các phong trào cách mạng trên thế giới, đặc biệt là phong trào ở các nước thuộc địa. Dựa vào tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề cách mạng và giải phóng dân tộc, các nước thuộc địa đã tìm cho mình được cách thức, đường lối đúng đắn, chiến lược để làm cách mạng, nhất là đối với phong trào cách mạng của giai cấp vô sản, quần chúng lao động. Động lực để tiến hành cách mạng, giành độc lập, tự chủ, đòi những quyền cơ bản mà một dân tộc, một đất nước cần có. Và tư tưởng Hồ Chí Minh, thực tiễn cách mạng Việt Nam đã làm được điều đó, đã cổ vũ tinh thần, noi gương cho các phong trào cách mạng trên thế giới nhằm đòi độc lập chủ quyền dân tộc. Điều này, ta có thể thấy rõ ở các nước châu Mỹ la tinh, Cu ba… Nó đã góp phần tăng cường được sự ủng hộ nhân dân trên thế giới, điều đó cũng góp phần không nhỏ vào thắng lợi của các cuộc cách mạng đòi độc lập, tự do. Quan trọng hơn hết, tư tưởng Hồ Chí Minh đã vạch ra con đường đúng đắn nhất, rõ ràng, đầy đủ cho các phong trào cách mạng giành độc lập trên thế giới. Tất cả đều hướng tới mục đích tốt đẹp: tất cả các dân tộc trên thế giới đều được hưởng tự do, độc lập. Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc trong công cuộc đổi mới hiện nay. Khơi dậy sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộc, nguồn động lực mạnh mẽ để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong sự nghiệp đổi mới, càng phải xác định rõ các nguồn lực và phải phát huy tối đa các nguồn nội lực (bao gồm con người, trí tuệ, truyền thống dân tộc, truyền thống cách mạng, đất đai, tài nguyên, vốn liếng...), trong đó yếu tố quan trọng nhất, quyết định nhất vẫn là nguồn lực con người với tất cả sức mạnh thể chất và tinh thần của nó. Con người Việt Nam vốn có nhiều truyền thống tốt đẹp. Trong công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay, truyền thống quý báu ấy cần được tiếp tục khơi dậy mạnh mẽ, biến nó thành một nguồn nội lực vô tận để đưa đất nước vượt qua mọi nguy cơ, thử thách, vững bước tiến lên. Quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh, nhận thức và giải quyết vấn đề dân tộc trên quan điểm giai cấp. Trong khi rất coi trọng vấn đề dân tộc- vấn đề dân tộc thuộc địa, đề cao sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước, Hồ Chí Minh luôn đứng vững trên quan điểm giai cấp, để từ đó có thể nhận thức và giải quyết được vấn đề dân tộc. Đây là quan điểm có tính nguyên tắc mà chúng ta cần vận dụng quán triệt trong bất cứ hoàn cảnh nào. Phải luôn luôn khẳng định vai trò lịch sử của giai cấp công nhân, vai trò lãnh đạo của Đảng của giai cấp công nhân trong quá trình cách mạng Việt Nam từ giải phóng dân tộc đi tới chủ nghĩa xã hội, là một Đảng phụng sự nhân dân, phụng sự dân tộc. Đại đoàn kết dân tộc rộng rãi với nghiều hình thức tổ chức và phương thức hoạt động đa dạng dựa trên nền tảng liên minh công – nông và đội ngũ trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng. Mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền vơi chủ nghĩa xã hội. Chúng ta quá độ lên xã hội chủ nghĩa vì mục tiêu: “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh”, nhân dân ấm no hạnh phúc. Tăng cường giáo dục chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc, để làm định hướng nhận thức và giải quyết vấn đề. Chăm lo xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, giải quyết tốt mối quan hệ giữa các dân tộc anh em trong cộng đồng dân tộc Việt Nam. Trong thời kỳ lịch sử mới, Đảng ta tiếp tục giương cao ngọn cờ đại đoàn kết của Hồ Chí Minh, ra sức phấn đấu để tăng cường và mở rộng khối đại đoàn kết toàn dân lấy liên minh giai cấp công nhân với nông dân làm nền tảng, lấy mục tiêu độc lập, thống nhất, tiến lên dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh làm điểm tương đồng, đồng thời chấp nhận những điểm khác nhau không trái với lợi ích chung của dân tộc. Trong xây dựng và củng cố khối đại đoàn kết dân tộc phải chăm lo giải quyết tốt hơn nữa mối quan hệ giữa các tộc người anh em trong đại gia đình dân tộc Việt Nam. Để loại trừ những nguyên nhân có thể dẫn đến căng thẳng trong mối quan hệ giữa các dân tộc, có thể bị kẻ thù lợi dụng, chúng ta phải thực hiện thắng lợi các mục tiêu mà Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng đã đề ra cho miền núi, trong đó có nhiệm vụ: xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội, phát triển sản xuất hàng hoá, xoá đói, giảm nghèo, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc, đặc biệt quan tâm vùng gặp nhiều khó khăn, vùng trước đây là căn cứ cách mạng và kháng chiến, tích cực thực hiện chính sách ưu tiên trong việc đào tạo bồi dưỡng cán bộ dân tộc thiểu số, chống kỳ thị chi rẽ dân tộc, chống tư tưởng dân tộc lớn, dân tộc hẹp hòi, dân tộc cực đoan, khắc phục tư tưởng tự ti, mặc cảm dân tộc. KẾT LUẬN. Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc thuộc địa có những luận điểm sáng tạo, đắc sắc, có giá trị lý luận và thực tiễn lớn. Những quan điểm của tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung và quan điểm tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc thuộc địa nói riêng được Đảng và Nhà nước ta vận dụng trong công cuộc xây dụng đổi mới hiện nay. Trong công cuộc đổi mới hiện nay, vận dụng Tư Tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc, chúng ta phải biết khơi dậy sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộc, nguồn sức mạnh để xây dựng và bảo vệ đất nước, nhận thức và giải quyết vấn đề dân tộc trên lập trường giai cấp công nhân, chăm lo xây dựng khối đại đoạn kết dân tộc anh em trong cộng đồng dân tộc Việt Nam. TÀI LIỆU THAM KHẢO. Giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh – Bộ Giáo dục và Đào tạo – Nhà xuất bản chính trị quốc gia. Trang web: tailieu.vn. ................

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docTƯ tưởng hồ chí minh về vấn đề dân tộc thuộc địa và ý nghĩa của tư tưởng đó.doc
Tài liệu liên quan