Cấu tạo thứ cấp của rễ cây (cấu tạo miền trưởng thành)

Ở đa số thực vật Một lá mầm và một số thực vật Hai lá mầm, cấu tạo sơ cấp của rễ được duy trì suốt đời sống của cây. Ở phần lớn thực vật Hai lá mầm và cây hạt trần, rễ cây có khả năng tăng thêm kích thước về đường kính nhờ có cấu tạo thứ cấp thay thế cấu tạo sơ cấp. Cấu tạo thứ cấp của rễ cây được hình thành do hoạt động của tầng sinh bần-lục bì (tầng phát sinh vỏ) và tầng phát sinh libe - gỗ (tầng phát sinh trụ).

pdf10 trang | Chia sẻ: aloso | Lượt xem: 5739 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Cấu tạo thứ cấp của rễ cây (cấu tạo miền trưởng thành), để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Cấu tạo thứ cấp của rễ cây (cấu tạo miền trưởng thành) Ở đa số thực vật Một lá mầm và một số thực vật Hai lá mầm, cấu tạo sơ cấp của rễ được duy trì suốt đời sống của cây. Ở phần lớn thực vật Hai lá mầm và cây hạt trần, rễ cây có khả năng tăng thêm kích thước về đường kính nhờ có cấu tạo thứ cấp thay thế cấu tạo sơ cấp. Cấu tạo thứ cấp của rễ cây được hình thành do hoạt động của tầng sinh bần-lục bì (tầng phát sinh vỏ) và tầng phát sinh libe - gỗ (tầng phát sinh trụ). Tầng sinh bần - lục bì (tầng phát sinh vỏ) được hình thành từ lớp vỏ trụ. Lớp vỏ trụ có khả năng hoạt động phân chia thành 2 lớp tế bào, lớp ngoài có khả năng hoạt động phân sinh để hình thành nên tầng phát sinh vỏ, tầng phát sinh vỏ hoat động sẽ hình thành mô bì thứ cấp bao gồm lớp bần ở bên ngoài, lớp lục bì ở phía trong, những lớp này hình thành nên lớp chu bì của rễ cây. Do sự hình thành lớp bần mà tất cả các tế bào của lớp vỏ sơ cấp sẽ bị ngăn cách với khối tế bào sống ở Hình 3.3. Cấu tạo trung trụ của một rễ cây 1. Nội bì; 2. Trụ bì; 3. Libe sơ cấp; 4. Gỗ sơ cấp; 5. Đai caspary ở nội bì. 57 bên trong bởi những tế bào không dẫn nước và thức ăn của tầng bần, chúng sẽ bị chết và bị lóc ra khỏi rễ cây. Sau này, do tính chất hoạt động liên tục của tầng phát sinh vỏ, một lớp chu bì mới sẽ được hình thành sâu ở bên trong lớp vỏ và khi đó những phần chết nằm bên ngoài chu bì mới này không những là vỏ sơ cấp mà gồm cả chu bì cũ, libe sơ cấp và một phần libe thứ cấp, những lớp này tạo thành lớp thụ bì của rễ cây. Song song với việc hình thành tầng phát sinh vỏ, tầng phát sinh libe - gỗ (tầng phát sinh trụ ) đã bắt đầu xuất hiện. Tầng phát sinh trụ được hình thành từ những tế bào nhu mô tủy kết hợp với những tế bào của lớp vỏ trụ còn lại. Tầng phát sinh trụ thường nằm bên ngoài các bó gỗ, lúc đầu có dạng gợn sóng sau có xu hướng tròn dần lại thường nằm phía trong các bó libe sơ cấp và nằm phía ngoài các bó gỗ sơ cấp. Hoạt động của tầng phát sinh trụ sẽ sinh ra gỗ thứ cấp ở phía trong (nằm ngoài gỗ sơ cấp) và libe thứ cấp ở phía ngoài (nằm trong libe sơ cấp). Riêng đoạn tầng phát sinh trụ nằm ở đầu các bó gỗ thì không phát triển thành gỗ và libe thứ cấp mà chỉ sinh ra tia gỗ và tia libe thứ cấp. Khác với gỗ sơ cấp, gỗ thứ cấp của rễ cây phân hóa theo hướng ly tâm, bao gồm: mạch thông, quản bào, sợi gỗ và nhu mô gỗ. Libe thứ cấp của rễ cây vẫn có đầy đủ các thành phần: ống rây, tế bào kèm, nhu mô libe, sợi libe và phân hóa theo hướng hướng tâm. Trong cấu tạo thứ cấp của rễ cây, các yếu tố sơ cấp của rễ vẫn có thể tồn tại: libe sơ cấp bị đẩy ra phía ngoài vỏ, hẹp dần và có thể bị tiêu biến đi, gỗ sơ cấp bị đẩy vào trung tâm của rễ và vẫn phân hóa theo hướng hướng tâm. Nhìn một cách tổng quát cấu tạo thư cấp của rễ cây có thể phân biệt được 2 phần rõ rệt: Phần bên ngoài thường mỏng hơn gồm tất cả các mô từ tầng phát sinh trụ trở ra, trong đó chiếm chủ yếu là libe thứ cấp, được gọi là phần vỏ thứ cấp của rễ cây. Phần còn lại ở bên trong thường dày hơn rất nhiều, chứa chủ yếu là các yếu tố của gỗ thứ cấp, gọi là phần gỗ của rễ cây. Cấu tạo thứ cấp của rễ cây (cấu tạo miền trưởng thành) Ở đa số thực vật Một lá mầm và một số thực vật Hai lá mầm, cấu tạo sơ cấp của rễ được duy trì suốt đời sống của cây. Ở phần lớn thực vật Hai lá mầm và cây hạt trần, rễ cây có khả năng tăng thêm kích thước về đường kính nhờ có cấu tạo thứ cấp thay thế cấu tạo sơ cấp. Cấu tạo thứ cấp của rễ cây được hình thành do hoạt động của tầng sinh bần-lục bì (tầng phát sinh vỏ) và tầng phát sinh libe - gỗ (tầng phát sinh trụ). Tầng sinh bần - lục bì (tầng phát sinh vỏ) được hình thành từ lớp vỏ trụ. Lớp vỏ trụ có khả năng hoạt động phân chia thành 2 lớp tế bào, lớp ngoài có khả năng hoạt động phân sinh để hình thành nên tầng phát sinh vỏ, tầng phát sinh vỏ hoat động sẽ hình thành mô bì thứ cấp bao gồm lớp bần ở bên ngoài, lớp lục bì ở phía trong, những lớp này hình thành nên lớp chu bì của rễ cây. Do sự hình thành lớp bần mà tất cả các tế bào của lớp vỏ sơ cấp sẽ bị ngăn cách với khối tế bào sống ở Hình 3.3. Cấu tạo trung trụ của một rễ cây 1. Nội bì; 2. Trụ bì; 3. Libe sơ cấp; 4. Gỗ sơ cấp; 5. Đai caspary ở nội bì. 57 bên trong bởi những tế bào không dẫn nước và thức ăn của tầng bần, chúng sẽ bị chết và bị lóc ra khỏi rễ cây. Sau này, do tính chất hoạt động liên tục của tầng phát sinh vỏ, một lớp chu bì mới sẽ được hình thành sâu ở bên trong lớp vỏ và khi đó những phần chết nằm bên ngoài chu bì mới này không những là vỏ sơ cấp mà gồm cả chu bì cũ, libe sơ cấp và một phần libe thứ cấp, những lớp này tạo thành lớp thụ bì của rễ cây. Song song với việc hình thành tầng phát sinh vỏ, tầng phát sinh libe - gỗ (tầng phát sinh trụ ) đã bắt đầu xuất hiện. Tầng phát sinh trụ được hình thành từ những tế bào nhu mô tủy kết hợp với những tế bào của lớp vỏ trụ còn lại. Tầng phát sinh trụ thường nằm bên ngoài các bó gỗ, lúc đầu có dạng gợn sóng sau có xu hướng tròn dần lại thường nằm phía trong các bó libe sơ cấp và nằm phía ngoài các bó gỗ sơ cấp. Hoạt động của tầng phát sinh trụ sẽ sinh ra gỗ thứ cấp ở phía trong (nằm ngoài gỗ sơ cấp) và libe thứ cấp ở phía ngoài (nằm trong libe sơ cấp). Riêng đoạn tầng phát sinh trụ nằm ở đầu các bó gỗ thì không phát triển thành gỗ và libe thứ cấp mà chỉ sinh ra tia gỗ và tia libe thứ cấp. Khác với gỗ sơ cấp, gỗ thứ cấp của rễ cây phân hóa theo hướng ly tâm, bao gồm: mạch thông, quản bào, sợi gỗ và nhu mô gỗ. Libe thứ cấp của rễ cây vẫn có đầy đủ các thành phần: ống rây, tế bào kèm, nhu mô libe, sợi libe và phân hóa theo hướng hướng tâm. Trong cấu tạo thứ cấp của rễ cây, các yếu tố sơ cấp của rễ vẫn có thể tồn tại: libe sơ cấp bị đẩy ra phía ngoài vỏ, hẹp dần và có thể bị tiêu biến đi, gỗ sơ cấp bị đẩy vào trung tâm của rễ và vẫn phân hóa theo hướng hướng tâm. Nhìn một cách tổng quát cấu tạo thư cấp của rễ cây có thể phân biệt được 2 phần rõ rệt: Phần bên ngoài thường mỏng hơn gồm tất cả các mô từ tầng phát sinh trụ trở ra, trong đó chiếm chủ yếu là libe thứ cấp, được gọi là phần vỏ thứ cấp của rễ cây. Phần còn lại ở bên trong thường dày hơn rất nhiều, chứa chủ yếu là các yếu tố của gỗ thứ cấp, gọi là phần gỗ của rễ cây.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • pdfCấu tạo thứ cấp của rễ cây (cấu tạo miền trưởng thành).pdf