Tài liệu sửa chữa và bảo dưỡng cầu chủ động - Trình độ lành nghề sữa chữa ô tô

Lời tựa 3 2. Mục lục 4 3. Giới thiệu về mô đun 5 4. Sơ đồ quan hệ theo trình tự học nghề 6 5. Các hình thức học tập chính trong mô đun 7 6. Yêu cầu về đánh giá hoàn thành mô đun 8 7. Bài 1 : - Cấu tạo truyền lực chính 9 - Thực tập bảo dưỡng truyền lực chính 13 8. Bài 2 : - Sửa chữa và bảo dưỡng truyền lực chính 17 - Thực tập Sửa chữa và bảo dưỡng truyền lực chính 19 9. Bài 3 : - Cấu tạo bộ vi sai 26 - Thực tập bảo dưỡng bộ vi sai 30 10. Bài 4 : - Sửa chữa và bảo dưỡng bộ vi sai 33 - Thực tập Sửa chữa và bảo dưỡng bộ vi sai 35 11. Bài 5 : - Sửa chữa và bảo dưỡng bán trục 39 - Thực tập Sửa chữa và bảo dưỡng bán trục 43 12. Bài 6 : - Sửa chữa và bảo dưỡng moayơ 46 - Thực tập Sửa chữa và bảo dưỡng moayơ 49 13. Bài 7 : - Sửa chữa và bảo dưỡng bánh xe 53 - Thực tập Sửa chữa và bảo dưỡng bánh xe 57 14. Đáp án các câu hỏi và bài tập 60 15. Các thuật ngữ chuyên môn 61 16. Tài liệu tham khảo

doc64 trang | Chia sẻ: tlsuongmuoi | Ngày: 22/07/2013 | Lượt xem: 2299 | Lượt tải: 22download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Tài liệu sửa chữa và bảo dưỡng cầu chủ động - Trình độ lành nghề sữa chữa ô tô, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
vµ bé vi sai B¸nh r¨ng chñ ®éng B¸nh r¨ng b¸n trôc B¸n trôc B¸nh r¨ng vi sai ¤ bi c«n B¸nh r¨ng bÞ ®éng Chèt ch÷ thËp Vá bé vi sai B¸n trôc H×nh 3-1: S¬ ®å cÊu t¹o truyÒn lùc chÝnh vµ bé vi sai 2 . Giíi thiÖu vÒ bé vi sai Bé vi sai lµ mét bé phËn cña cÇu chñ ®éng «t«. Bao gåm côm b¸nh r¨ng ®­îc l¾p trong vá hép g¾n liÒn víi b¸nh r¨ng bÞ ®éng cña truyÒn lùc chÝnh, dïng ®Ó ®¶m b¶o cho c¸c b¸nh xe chñ ®éng quay víi vËn tèc kh¸c nhau cho xe ®i vµo ®­êng vßng thuËn lîi vµ an toµn II. NhiÖm vô, yªu cÇu vµ ph©n lo¹i bé vi sai 1. NhiÖm vô Bé vi sai cã nhiÖm vô : - §¶m b¶o cho c¸c b¸nh xe chñ ®éng quay víi vËn tèc kh¸c nhau khi xe vµo ®­êng vßng (b¸nh xe phÝa ngoµi vßng quay nhanh h¬n b¸nh xe phÝa trong). 2. Yªu cÇu - §¶m b¶o cho c¸c b¸nh xe chñ ®éng quay víi vËn tèc kh¸c nhau khi xe vµo ®­êng vßng - KÝch th­íc, träng l­îng nhá - §¶m b¶o vËn hµnh ªm vµ cã ®é bÒn cao. 3. Ph©n lo¹i: a) Theo kÕt cÊu b¸nh r¨ng gåm cã : - Vi sai b¸nh r¨ng c«n - Vi sai b¸nh r¨ng trô - Vi sai cam ma s¸t - Vi sai cã ma s¸t trong b) Theo ph­¬ng ph¸p ®iÒu khiÓn kho¸ vi sai gåm cã : - §iÒu khiÓn c¬ khÝ (b»ng tay) - §iÒu khiÓn b»ng ®iÖn - Tù ®éng ®iÒu khiÓn Ngµy nay bé vi sai b¸nh r¨ng c«n, ®iÒu khiÓn tù ®éng ®­îc dïng nhiÒu trªn «t« III. CÊu t¹o vµ ho¹t ®éng cña bé vi sai 1. CÊu t¹o (h×nh 3 - 2 ) a) Vá bé vi sai B¸nh r¨ng b¸n trôc §Öm b¸nh r¨ng vi sai B¸nh r¨ng vi sai ¤ bi c«n B¸nh r¨ng bÞ ®éng Chèt ch÷ thËp Vá bé vi sai B¸n trôc H×nh 3-2: S¬ ®å cÊu t¹o bé vi sai H×nh 3-2: CÊu t¹o bé vi sai a- S¬ ®å truyÒn lùc chÝnh b- CÊu t¹o vi sai c«n - Vá bé vi sai ®ång thêi lµ th©n cña b¸nh r¨ng bÞ ®éng, bao gåm hai n÷a ®­îc l¾p víi nhau b»ng c¸c bu l«ng, bªn trong chøa c¸c b¸nh r¨ng c«n vµ trôc ch÷ thËp. b) C¸c b¸nh r¨ng c«n - C¸c b¸nh r¨ng c«n lµm b»ng thÐp lo¹i r¨ng th¼ng, cã hai hoÆc bèn b¸nh r¨ng vi sai (hµnh tinh) quay tr¬n trªn chèt ch÷ thËp lu«n ¨n khíp víi hai b¸nh r¨ng b¸n trôc. B¸nh r¨ng b¸n trôc cã then hoa bªn trong ®Õ l¾p víi b¸n trôc cña cÇu chñ ®éng. c) Trôc ch÷ thËp - Trôc ch÷ thËp lµm b»ng thÐp, ®­îc ®Þnh vÞ trªn vá vi sai ®Ó l¾p c¸c b¸nh r¨ng vi sai vµ c¸c ®Öm. 2. Nguyªn t¾c ho¹t ®éng (H×nh. 3-3) a) Khi xe «t« chuyÓn ®éng th¼ng (H×nh. 3-3a) - Khi xe «t« chuyÓn ®éng th¼ng trªn ®­êng b»ng ph¼ng, qu¶ng ®­êng l¨n cña hai b¸nh xe b»ng nhau, sÏ lµm cho c¸c b¸nh r¨ng b¸n trôc quay cïng tèc ®é. Nh­ vËy c¸c b¸nh r¨ng vi sai kh«ng quay trªn trôc ch÷ thËp (t¹o thµnh mét khèi cïng víi vá vi sai), mµ chØ quay theo vá vi sai vµ c¸c b¸n trôc(h×nh 3 -3a). M« men truyÒn xuèng tõ vá vi sai c©n b»ng víi m« men c¶n l¨n t¹i vÕt tiÕp xóc cña b¸nh xe, tøc lµ: nt = np = no vµ Mt = Mp = 0,5 M0 Trong ®ã : nt, np, no - tèc ®é quay cña c¸c b¸nh xe tr¸i, ph¶i, vµ vá vi sai Mt, Mp, M0 - m« men trªn b¸nh xe tr¸i, ph¶i vµ vá vi sai H×nh 3-3: S¬ ®å nguyªn t¾c ho¹t ®éng cña bé vi sai a- Xe ®i th¼ng; b- Xe quay vßng vÒ phÝa bªn ph¶i; c-Xe bÞ quay tr­ît (patinª). b) Khi xe ®i trªn ®­êng vßng (H×nh. 3-3b) - Khi xe ®i trªn ®­êng vßng, qu¶ng ®­êng l¨n cña c¸c b¸nh xe kh¸c nhau, c¸c b¸nh r¨ng b¸n trôc quay víi c¸c tèc ®é gãc kh¸c nhau, hoÆc lùc c¶n cña c¸c b¸nh xe kh¸c nhau dÉn tíi tèc ®é gãc cña c¸c b¸nh r¨ng b¸n trôc còng kh¸c nhau. Nh­ vËy b¸nh r¨ng hµnh tinh võa quay quanh trôc ch÷ thËp víi tèc ®é gãc ωht vµ quay quanh ®­êng t©m trôc cña b¸nh r¨ng b¸n trôc víi tèc ®é Vht (h×nh 3 - 3b). M« men truyÒn xuèng tõ vá vi sai c©n b»ng víi m« men c¶n ®Æt tai t©m trôc cña b¸nh xe Mt + Mp. Trªn b¸nh r¨ng vi sai: do sù kh«ng c©n b»ng cña c¸c lùc ¨n khíp t¹o nªn m« men quay b¸nh r¨ng hµnh tinh quanh trôc cña nã víi gi¸ trÞ = Mt - Mp, m« men cßn l¹i lµ Mp ®Òu t¸c dông c¶ lªn b¸nh r¨ng b¸n trôc. Bé vi sai ®èi xøng cã hai b¸nh r¨ng b¸n trôc lu«n cã sè r¨ng b»ng nhau, do ®ã tån t¹i quan hÖ nt + np = 2 no. NÕu nt = 0 th× np = 2 no lôc ®ã lùc c¶n cña b¸nh xe bªn ph¶i rÊt nhá cã thÓ coi Mp = 0 tøc lµ b¸nh xe bªn ph¶i mÊt kh¶ n¨ng b¸m mÆt ®­êng, ®ã lµ hiÖn t­îng quay tr­ît (patinª). Nh­ vËy viÖc sö dông vi sai ®èi xøng cho phÐp c¸c b¸nh xe quay víi tèc ®é kh¸c nhau, h¹n chÕ mµi mßn lèp xe nh­ng l¹i lµm xÊu kh¶ n¨ng truyÒn lùc cña cÇu chñ ®éng ®èi víi tr­êng hîp hÖ sè ma s¸t ®­êng rÊt thÊp sÏ g©y hiÖn t­îng tr­ît quay cña lèp chñ ®éng (patinª) lµm tèn nhiªn liÖu, g©y trë ng¹i cho ho¹t ®éng cña xe (®Ó tr¸nh hiÖn t­îng tr­ît quay, mét sè «t« hiÖn ®¹i th­êng dïng lo¹i vi sai ma s¸t trong). 3. Kho¸ vi sai a) CÊu t¹o Kho¸ vi sai gåm cã : c¬ cÊu kho¸ vµ cµng g¹t l¾p bªn c¹nh vá vi sai, khíp gµi cã then hoa ®Ó ¨n khíp víi b¸n trôc vµ vá vi sai (h×nh 3 - 4). B¸n trôc Khíp kho¸ vi sai C¬ cÊu kho¸ vi sai B¸nh r¨ng bÞ ®éng B¸n trôc C¬ cÊu kho¸ vi sai Vá bé vi sai Bé vi sai B¸n trôc B¸n trôc H×nh 3-4: S¬ ®å cÊu t¹o c¬ cÊu kho¸ vi sai b) Nguyªn t¾c kho¸ vi sai KÕt cÊu dïng c¸c bé truyÒn ma s¸t trong th­êng cã gi¸ thµnh cao, v× vËy ®Ó ®¬n gi¶n th­êng dïng kho¸ vi sai trong mét thêi gian ng¾n ë c¸c d¹ng: - Kho¸ cøng hai b¸nh r¨ng b¸n trôc víi nhau b»ng khíp cã hµnh tr×nh tù do. - Kho¸ cøng vá vi sai víi mét trong hai b¸nh r¨ng b¸n trôc (h×nh 3 - 4) Khi kho¸ vi sai ( xe lªn dèc cao, ®­êng tr¬n th¼ng..) tøc lµ nèi cøng hai b¸n trôc hoÆc vá sai víi mét b¸n trôc, do sù kh¸c nhau vÒ m« men c¶n trªn c¸c b¸nh xe cña cïng mét cÇu sÏ g©y qu¸ t¶i cho kÕt cÊu nèi cøng vµ c¸c b¸n trôc, g©y khã kh¨n cho ®iÒu khiÓn tay l¸i. V× vËy trªn xe th­êng l¾p thªm ®Ìn b¸o (LOCK UP) hay cßi b¸o hiÖu ®Ó tr¸nh xoay vµnh tay l¸i khi sö dông chÕ ®é kho¸ vi sai cã thÓ lµm háng vì cÇu chñ ®éng. Sö dông kho¸ cøng vi sai chØ dïng víi mét thêi gian ng¾n, v× vËy khi v­ît qua qu¶ng ®­êng xÊu ph¶i më c¬ cÊu kho¸ vi sai, nh»m tr¸nh qu¸ t¶i vµ h­ háng cÇu chñ ®éng. IV. néi dung B¶o d­ìng bé vi sai H×nh 3 - 5. KiÓm tra vµ ®iÒu chØnh khe hë bªn c¸c b¸nh r¨ng vi sai 1. Lµm s¹ch bªn ngoµi vµ x¶ dÇu b«i tr¬n 2. Th¸o rêi c¸c chi tiÕt bé vi sai vµ lµm s¹ch. 3. KiÓm tra h­ háng chi tiÕt 4.Thay thÕ chi tiÕt theo ®Þnh kú (jo¨ng, c¸c ®Öm) 5. L¾p vµ ®iÒu chØnh khe hë bªn c¸c b¸nh r¨ng vi sai 6. KiÓm tra hoµn chØnh vµ vÖ sinh c«ng nghiÖp V. C©u hái vµ bµi tËp 1. V× sao cÇn cã bé vi sai trªn «t« ? 2. C¬ cÊu kho¸ vi sai cã t¸c dông g× vµ sö dông ë thêi ®iÓm nµo ? 3. (Bµi tËp) VÏ s¬ ®å cÊu t¹o vµ nªu nguyªn t¾c ho¹t ®éng cña bé vi sai cã c¬ cÊu kho¸ vi sai? tHùC tËp b¶o d­ìng bé vi sai I. tæ chøc chuÈn bÞ n¬i lµm viÖc 1. Môc ®Ých: RÌn luyÖn kü n¨ng th¸o l¾p bé vi sai NhËn d¹ng c¸c bé ph©n chÝnh cña bé vi sai. 2. Yªu cÇu: Th¸o, l¾p thµnh th¹o, ®óng quy tr×nh vµ ®óng yªu cÇu kü thuËt. NhËn d¹ng ®­îc c¸c bé phËn cña bé vi sai. Sö dông dông cô hîp lý, chÝnh x¸c. §¶m b¶o an toµn trong qu¸ tr×nh th¸o, l¾p Tæ chøc n¬i lµm viÖc khoa häc, ng¨n n¾p, gän gµng. ChuÈn bÞ: Dông cô: - Dông cô th¸o l¾p bé vi sai - C¶o th¸o æ bi vµ khay ®ùng dông cô, chi tiÕt - Gi¸ n©ng cÇu xe, kÝch n©ng §ång hå so Pan me, th­íc cÆp VËt t­: GiÎ s¹ch GiÊy nh¸m Nhiªn liÖu, dÇu b«i tr¬n Ro¨ng ®Öm vµ keo d¸n - Tµi liÖu ph¸t tay vÒ c¸c quy tr×nh vµ tra cøu c¸c yªu cÇu kü thuËt söa ch÷a. - Bè trÝ n¬i lµm viÖc cho 4 nhãm häc viªn ®ñ diÖn tÝch, ¸nh s¸ng vµ th«ng giã. iI. th¸o l¾p bé vi sai A. quy tr×nh th¸o rêi bé vi sai 1. Lµm s¹ch bªn ngoµi - Dïng giÎ s¹ch lµm s¹c bªn ngoµi côm b¸nh r¨ng bÞ ®éng 2. Th¸o vµnh r¨ng bÞ ®éng - Dïng dông cô trhaÝo c¸c bu l«ng h·m vµnh r¨ng - Th¸o vµnh r¨ng 3. Th¸o c¸c bu l«ng cña vá vi sai H×nh 3-6: Th¸o rêi bé vi sai 4. Th¸o c¸c b¸nh r¨ng, chèt ch÷ thËp vµ ®Öm 5. Lµm s¹ch c¸c chi tiÕt Vá bé vi sai Chèt ch÷ thËp §Öm b¸nh r¨ng B¸nh r¨ng vi sai B¸nh r¨ng b¸n trôc §ai èc h·m B¸nh r¨ng bÞ ®éng Bé vi sai 6. KiÓm tra vµ vÖ sinh c«ng nghiÖp B. quy tr×nh L¾p bé vi sai Ng­îc l¹i quy tr×nh th¸o (sau khi söa ch÷a vµ thay thÕ c¸c chi tiÕt h­ háng) * C¸c chó ý. - Thay dÇu ®óng lo¹i vµ tra mì b«i tr¬n c¸c chi tiÕt : then hoa vµ b¸nh r¨ng. - Thay thÕ c¸c chi tiÕt theo ®Þnh kú b¶o d­ìng. II. b¶o d­ìng bé vi sai A. quy tr×nh b¶o d­ìng bé vi sai 1. Lµm s¹ch bªn ngoµi vµ x¶ dÇu b«i tr¬n 2. Th¸o rêi c¸c chi tiÕt bé vi sai vµ lµm s¹ch. 3. KiÓm tra h­ háng chi tiÕt H×nh 3 - 7. KiÓm tra vµ ®iÒu chØnh khe hë bªn c¸c b¸nh r¨ng vi sai 4.Thay thÕ chi tiÕt theo ®Þnh kú (c¸c ®Öm) 5. L¾p vµ ®iÒu chØnh khe hë bªn c¸c b¸nh r¨ng vi sai 6. KiÓm tra hoµn chØnh vµ vÖ sinh c«ng nghiÖp B. KiÓm tra vµ ®iÒu chØnh bé vi sai 1. KiÓm tra khe hë bªn cña c¸c b¸nh r¨ng (h×nh 3- 7) Sau khi l¾p ®Çy ®ñ bé vi sai vµ vÆn chÆt ®ai èc h·m vá ®ñ lùc quy ®Þnh. Dïng c¨n l¸ ®óng khe hë tiªu chuÈn ( =0,05 - 0,2 mm) ®Ó kiÓm tra. 2. §iÒu chØnh NÕu khe hë kh«ng ®óng tiªu chuÈn cÇn thay ®æi c¸c vßng ®Öm. C¸c chó ý - KiÓm tra vµ quan s¸t kü c¸c chi tiÕt bÞ nøt vµ chên háng ren. - Sö dông dông cô ®óng lo¹i vµ vÆn chÆt ®ñ lùc quy ®Þnh. - Thay thÕ c¸c chi tiÕt theo ®Þnh kú vµ bÞ h­ háng. C¸c bµi tËp më réng vµ n©ng cao I. Tªn bµi tËp 1. Bé vi sai ma s¸t trong lo¹i ®¬n? 2. Bé vi sai ma s¸t trong lo¹i kÐp ? II. Yªu cÇu cÇn ®¹t 1. Tr×nh bµy ®­îc cÊu t¹o vµ nguyªn t¾c ho¹t ®éng cña vi sai ma s¸t trong lo¹i ®¬n? 2. VÏ ®óng s¬ ®å cÊu t¹o vµ tr×nh bµy nguyªn t¾c ho¹t ®éng cña vi sai ma s¸t trong lo¹i kÐp III. Thêi gian - Sau 2 tuÇn nép ®ñ c¸c bµi tËp. Bµi 4 Söa ch÷a vµ b¶o d­ìng bé vi sai - M· bµi: HAR.01 30 02 Giíi thiÖu : Bé vi sai lµ mét bé phËn cña cÇu chñ ®éng «t«. Bao gåm côm b¸nh r¨ng c«n ®­îc l¾p trong th©n b¸nh r¨ng bÞ ®éng cña truyÒn lùc chÝnh, dïng ®Ó ®¶m b¶o cho c¸c b¸nh xe chñ ®éng quay víi vËn tèc kh¸c nhau (b¸nh xe phÝa ngoµi vßng quay nhanh h¬n b¸nh xe phÝa trong) cho xe ®i vµo ®­êng vßng thuËn lîi vµ an toµn. Th«ng qua lùc truyÒn cña c¸c cÆp b¸nh r¨ng vµ chèt ch÷ thËp vµ ®iÒu kiÖn lµm viÖc chÞu lùc lín vµ nhiÖt ®é cao cña bé vi sai, nªn c¸c chi tiÕt dÔ bÞ h­ háng cÇn ®­îc tiÕn hµnh kiÓm tra th­êng xuyªn vµ b¶o d­ìng, söa ch÷a kÞp thêi ®Ó ®¶m b¶o c¸c yªu cÇu kü thuËt vµ n©ng cao tuæi thä cña bé vi sai «t«. Môc tiªu thùc hiÖn: 1. Gi¶i thÝch ®óng c¸c hiÖn t­îng, nguyªn nh©n h­ háng cña bé vi sai. 2. Tr×nh bµy ®­îc c¸c ph­¬ng ph¸p kiÓm tra b¶o d­ìng, söa ch÷a bé vi sai. 3. Th¸o l¾p, kiÓm tra vµ b¶o d­ìng söa ch÷a ®­îc bé vi sai ®óng yªu cÇu kü thuËt. Néi dung chÝnh: 1. C¸c hiÖn t­îng, nguyªn nh©n h­ háng cña bé vi sai. 2. Ph­¬ng ph¸p kiÓm tra b¶o d­ìng, söa ch÷a bé vi sai. .3. Th¸o l¾p, kiÓm tra vµ b¶o d­ìng söa ch÷a bé vi sai. Häc t¹i phßng chuyªn m«n ho¸ I. HiÖn t­îng vµ nguyªn nh©n h­ háng bé vi sai A. nh÷ng h­ háng cña bé vi sai 1. Bé vi sai ho¹t ®éng cã tiÕng ån kh¸c th­êng khi vµo ®­êng vßng a) HiÖn t­îng Khi «t« ho¹t ®éng ®i vµo ®­êng vßng nghe tiÕng ån ë côm truyÒn lùc chÝnh, ®­êng vßng cµng nhá tiÕng ån cµng t¨ng. b) Nguyªn nh©n - B¸nh r¨ng vi sai vµ b¸n trôc : mßn, rç, g·y vì, thiÕu dÇu b«i tr¬n - §iÒu chØnh sai khe hë cña b¸nh r¨ng vi sai. 2. C¬ cÊu gµi vi sai kh«ng cã t¸c dông a) HiÖn t­îng . Khi gµi vi sai nh­ng c¸c b¸nh xe chñ ®éng kh«ng cã t¸c dông. b) Nguyªn nh©n - Khíp gµi vÝ sai : mßn, g·y, háng - C¬ cÊu ®iÒu khiÓn g·y, háng B. KiÓm tra bé vi sai 1. KiÓm tra khi vËn hµnh - Khi vËn hµnh «t« chó ý nghe tiÕng hó, ån kh¸c th­êng ë côm truyÒn lùc chÝnh vµ bé vi sai, nÕu cã tiÕng hó vµ ån cÇn phaØ kiÓm tra vµ söa ch÷a kÞp thêi. 2. KiÓm tra c¬ cÊu kho¸ vi sai - Cho «t« vËn hµnh qua mÆt ®­êng kh«ng ph¼ng, ®Ó cho mét bªn b¸nh xe kh«ng quay vµ mét bªn b¸nh xe kh«ng b¸m mÆt ®­êng quay nhanh. Sau ®ã kho¸ vi sai vµ tiÕp tôc vËn hµnh nÕu bªn b¸nh xe kh«ng quay kh«ng dÞch chuyÓn, chøng tá c¬ cÊu kho¸ vi sai bÞ háng cÇn kiÓm tra söa ch÷a. . II. Ph­¬ng ph¸p b¶o d­ìng bé vi sai 1 . Lµm s¹ch bªn ngoµi vµ x¶ dÇu b«i tr¬n 2. Th¸o rêi c¸c chi tiÕt, bé phËn vµ lµm s¹ch. 3. KiÓm tra h­ háng chi tiÕt vµ thay thÕ chi tiÕt theo ®Þnh kú ( jo¨ng, ®Öm) 4. KiÓm tra vµ ®iÒu chØnh khe hë bªn cña c¸c b¸nh r¨ng. 5. L¾p c¸c chi tiÕt vµ bé phËn. 6. Thay dÇu b«i tr¬n Chèt ch÷ thËp B¸nh r¨ng b¸n trôc B¸nh r¨ng vi sai B¸nh r¨ng b¸n trôc Vá bé vi sai B¸nh r¨ng bÞ ®éng Bé vi sai H×nh 4 - 1. KiÓm tra vµ ®iÒu chØnh khe hë bªn c¸c b¸nh r¨ng 7. KiÓm tra tæng thÓ vµ vÖ sinh c«ng nghiÖp IV. C©u hái vµ bµi tËp 1. Gi¶i thÝch nguyªn nh©n khi «t« vµo ®­êng vßng cã nhiÒu tiÕng ån kh¸c th­êng ? 2. C¬ cÊu khãa h·m vi sai th­êng cã nh÷ng h­ háng nh­ thÕ nµo ? tHùC tËp söa ch÷a vµ b¶o d­ìng bé vi sai I. tæ chøc chuÈn bÞ n¬i lµm viÖc 1. Môc ®Ých: RÌn luyÖn kü n¨ng th¸o l¾p bé vi sai NhËn d¹ng c¸c bé ph©n chÝnh cña bé vi sai. 2. Yªu cÇu: Th¸o, l¾p thµnh th¹o, ®óng quy tr×nh vµ ®óng yªu cÇu kü thuËt. NhËn d¹ng ®­îc c¸c bé phËn cña bé vi sai. Sö dông dông cô hîp lý, chÝnh x¸c. §¶m b¶o an toµn trong qu¸ tr×nh th¸o, l¾p Tæ chøc n¬i lµm viÖc khoa häc, ng¨n n¾p, gän gµng. ChuÈn bÞ: Dông cô: - Dông cô th¸o l¾p bé vi sai - C¶o th¸o æ bi vµ khay ®ùng dông cô, chi tiÕt - Gi¸ n©ng cÇu xe, kÝch n©ng §ång hå so Pan me, th­íc cÆp VËt t­: GiÎ s¹ch GiÊy nh¸m Nhiªn liÖu, dÇu b«i tr¬n Ro¨ng ®Öm vµ keo d¸n - Tµi liÖu ph¸t tay vÒ c¸c quy tr×nh vµ tra cøu c¸c yªu cÇu kü thuËt söa ch÷a. - Bè trÝ n¬i lµm viÖc cho 4 nhãm häc viªn ®ñ diÖn tÝch, ¸nh s¸ng vµ th«ng giã. II. quy tr×nh th¸o l¾p bé vi sai A. Th¸o truyÒn lùc chÝnh vµ bé vi sai trªn xe «t« 1.ChuÈn bÞ dông cô vµ n¬i lµm viÖc - Bé dông cô tay nghÒ th¸o l¾p - KÝch n©ng, gi¸ kª chÌn vµ d©y treo c¸c ®¨ng 2. Lµm s¹ch bªn ngoµi côm cÇu chñ ®éng - KÝch, n©ng khung xe ch¾c ch¾n vµ kÐo h·m phanh tay - Dïng b¬m n­íc ¸p suÊt cao vµ phun n­íc röa s¹ch c¸c cÆn bÈn bªn ngoµi gÇm «t«. - Dïng b¬m h¬i vµ thæi khÝ nÐn lµm s¹ch cÆn bÈn vµ níc b¸m bªn ngoµi côm truyÒn ®éng c¸c ®¨ng 3. Th¸o b¸nh r¨ng bÞ ®éng - X¶ dÇu vá cÇu - Th¸o n¾p vá cÇu chñ ®éng - Th¸o c¸c b¸n trôc - Th¸o b¸nh r¨ng bÞ ®éng 4. Th¸o bé vi sai - Th¸o c¸c ®ai èc h·m - Th¸o rêi bé vi sai 6. Lµm s¹ch vµ kiÓm tra C. Quy tr×nh l¾p Ng­îc l¹i quy tr×nh th¸o (sau khi söa ch÷a vµ thay thÕ c¸c chi tiÕt h­ háng) * C¸c chó ý. - Kª kÝch, n©ng cÇu xe an toµn - Thay dÇu ®óng lo¹i vµ tra mì b«i tr¬n c¸c chi tiÕt : æ bi, then hoa vµ b¸nh r¨ng. - Thay thÕ c¸c chi tiÕt theo ®Þnh kú b¶o d­ìng. - L¾p ®óng vÞ trÝ c¸c dÊu æ l¾p bi vµ ®iªï chØnh khe hë bªn cña c¸c b¸nh r¨ng bé vi sai ®óng yªu cÇu kü thuËt. III. b¶o d­ìng bé vi sai A. quy tr×nh B¶o d­ìng bé vi sai (§· häc trong bµi 3) B. KiÓm tra vµ ®iÒu chØnh bé vi sai 1. KiÓm tra bé vi sai khi vËn hµnh H×nh 4 - 2. KiÓm tra vµ ®iÒu chØnh khe hë bªn c¸c b¸nh r¨ng vi sai - Khi vËn hµnh «t« v¸o ®­êng vßng chó ý nghe tiÕng hó, ån kh¸c th­êng ë côm truyÒn lùc chÝnh, nÕu cã tiÕng hó kh¸c th­êng vµ ån cÇn phaØ kiÓm tra vµ söa ch÷a kÞp thêi. - Khi gµi kho¸ vi sai vµ vËn hµnh, kiÓm tra c¬ cÊu kho¸ vi sai cã t¸c dông ho¹t ®éng 2. KiÓm tra vµ ®iÒu chØnh khe hë bªn cña c¸c b¸nh r¨ng (h×nh 3- 4) a) KiÓm tra Sau khi l¾p ®Çy ®ñ bé vi sai vµ vÆn chÆt ®ai èc h·m vá ®ñ lùc quy ®Þnh. Dïng c¨n l¸ ®óng khe hë tiªu chuÈn ( =0,05 - 0,2 mm) ®Ó kiÓm tra. b) §iÒu chØnh NÕu khe hë kh«ng ®óng tiªu chuÈn cÇn thay ®æi c¸c vßng ®Öm ®Ó ®¹t khe hë yªu cÇu. IV. söa ch÷a bé vi sai 1. Vá bé vi sai a) H­ háng vµ kiÓm tra - H­ háng chÝnh cña vá bé vi sai : nøt, mßn c¸c lç l¾p æ bi, c¸c lç ren vµ ®ai èc h·m æ bi c«n. - KiÓm tra : Dïng th­íc cÆp vµ pan me ®Ó ®o ®é mßn cña c¸c lç so víi tiªu chuÈn kü thuËt (kh«ng lín h¬n 0,02mm). Dïng kÝnh phãng ®¹i ®Ó quan s¸t c¸c vÕt nøt bªn ngoµi vá bé vi sai. b) Söa ch÷a - C¸c lç l¾p chèt ch÷ thËp mßn qu¸ giíi h¹n cho phÐp tiÕn hµnh m¹ thÐp sau ®ã doa l¹i lç theo kÝch th­íc danh ®Þnh. - C¸c vÕt nøt nhá vµ c¸c lç ren bÞ chên háng cã thÓ hµn ®¾p , söa nguéi vµ ta r« l¹i ren. C¸c vÕt nøt cã tæng chiÒu dµi v­ît qu¸ 100 mm th× ph¶i thay vá míi. 2. Chèt ch÷ thËp a) H­ háng vµ kiÓm tra - H­ háng chèt ch÷ thËp : nøt, mßn bÒ mÆt l¾p c¸c b¸nh r¨ng - KiÓm tra : Dïng pan me, ®Ó ®o ®é mßn cña cña trôc (®é mßn cña trôc kh«ng lín h¬n 0,02 mm) vµ dïng kÝnh phãng ®¹i ®Ó kiÓm tra c¸c vÕt nøt. b) Söa ch÷a - Chèt ch÷ thËp mßn bÒ mÆt l¾p b¸nh r¨ng cã thÓ phôc håi b»ng m¹ thÐp hoÆc hµn ®¾p sau ®ã gia c«ng l¹i kÝch th­íc danh ®Þnh. H×nh 4 -3. KiÓm tra ®é mßn c¸c b¸nh r¨ng vi sai 3. C¸c b¸nh r¨ng vµ c¬ cÊu kho¸ vi sai a) H­ háng vµ kiÓm tra (h×nh. 4-3) - H­ háng c¸c b¸nh r¨ng vµ c¬ cÊu h·m vi sai : nøt, g·y r¨ng, mßn rç bÒ mÆt r¨ng vµ c¸c chi tiÕt c¬ cÊu kho¸ vi sai - KiÓm tra : Dïng d©y ch×, ®ång hå so ®Ó ®o ®é mßn b¸nh r¨ng (0,06-0,20 mm) vµ c¸c chi tiÕt c¬ cÊu kho¸ vµ dïng kÝnh phãng ®¹i ®Ó kiÓm tra c¸c vÕt nøt. b) Söa ch÷a - C¸c chi tiÕt cã vÕt nøt nhá vµ c¸c lç ren bÞ chên háng cã thÓ hµn ®¾p, söa nguéi vµ ta r« l¹i ren. C¸c vÕt nøt cã tæng chiÒu dµi v­ît qu¸ 100 mm th× ph¶i thay thÕ. - C¸c b¸nh r¨ng : bÞ nøt, mßn bÒ mÆt r¨ng vµ phÇn then hoa qu¸ giíi h¹n cho phÐp cÇn ®­îc thay míi. C¸c bµi tËp më réng vµ n©ng cao I. Tªn bµi tËp 1. HiÖn t­îng vµ nguyªn nh©n h­ háng bé vi sai ? 2. LËp b¶ng kiÓm tra, ph©n lo¹i chi tiÕt TOYOTA B¶ng kiÓm tra ph©n lo¹i chi tiÕt Ngµy kiÓm tra : Ngµy th¸ng n¨m 2004 Nhãm ( ng­êi) kiÓm tra : Tªn chi tiÕt, bé phËn : Bé vi sai Lo¹i «t« : TOYOTA TT Tªn chi tiÕt § vÞ tÝnh Sè L­îng §ñ, thiÕu KÝch th­íc mßn T×nh tr¹ng KT Thay thÕ Söa ch÷a 1 Vá bé vi sai C¸i 01 ®ñ -Nøt x 2 B¸nh r¨ng hµnh tinh - 4 §ñ 0,3 x 3 B¸nh r¨ng b¸n trôc - 2 - 0,2 - Mßn x 4 Trôc ch÷ thËp 1 - nwts x Phßng kü thuËt Ng­êi kiÓm tra II. Yªu cÇu cÇn ®¹t 1. Tr×nh bµy c¸c hiÖn t­îng vµ nguyªn nh©n h­ háng bé vi sai 2. LËp b¶ng kiÓm tra mét bé vÝ sai ®Çy ®ñ, chÝnh x¸c III. Thêi gian - Sau 2 tuÇn nép ®ñ c¸c bµi tËp. Bµi 5 söa ch÷a vµ b¶o d­ìng b¸n trôc - M· bµi: HAR.01 30 03 Giíi thiÖu : B¸n trôc (nöa trôc) lµ mét bé phËn cña cÇu chñ ®éng «t«. Lµ mét trôc b»ng thÐp cã then hoa vµ mÆt bÝch, cã nhiÖm vô truyÒn m«men xo¾n tõ bé vi sai ®Õn c¸c b¸nh xe chñ ®éng.Th«ng qua lùc truyÒn gi÷a hai ®Çu cña b¸n trôc vµ ®iÒu kiÖn lµm viÖc chÞu m«men xo¾n lín lµm cho b¸n trôc dÔ bÞ h­ háng cÇn ®­îc tiÕn hµnh kiÓm tra th­êng xuyªn vµ b¶o d­ìng, söa ch÷a kÞp thêi ®Ó ®¶m b¶o c¸c yªu cÇu kü thuËt vµ n©ng cao tuæi thä cña c¸c b¸n trôc «t«. Môc tiªu thùc hiÖn: 1. Ph¸t biÓu ®óng yªu cÇu, nhiÖm vô vµ ph©n lo¹i cña b¸n trôc 2. Tr×nh bµy ®­îc cÊu t¹o vµ nguyªn t¾c ho¹t ®éng cña b¸n trôc. 3. Gi¶I thÝch ®óng c¸c hiÖn t­îng, nguyªn nh©n h­ háng cña b¸n trôc. 4. Tr×nh bµy ®­îc c¸c ph­¬ng ph¸p kiÓm tra b¶o d­ìng, söa ch÷a b¸n trôc 5.Th¸o l¾p, kiÓm tra vµ b¶o d­ìng söa ch÷a ®­îc b¸n trôc ®óng yªu cÇu kü thuËt.. Néi dung chÝnh: 1. NhiÖm vô, yªu cÇu vµ ph©n lo¹i b¸n trôc 2. CÊu t¹o vµ ho¹t ®éng cña b¸n trôc 3. HiÖn t­îng, nguyªn nh©n h­ háng cña b¸n trôc. 4. Ph­¬ng ph¸p kiÓm tra b¶o d­ìng, söa ch÷a b¸n trôc. 5.Th¸o l¾p, kiÓm tra vµ b¶o d­ìng söa ch÷a b¸n trôc. Häc trªn líp I. Giíi thiÖu chung vÒ côm truyÒn lùc chÝnh vµ b¸n trôc B¸n trôc B¸n trôc Moay¬ Bé vi sai æ bi c«n B¸nh r¨ng bÞ ®éng Vá cÇu B¸nh r¨ng chñ ®éng H×nh 5-1: S¬ ®å cÊu t¹o chung vÒ côm b¸n trôc gi¶m t¶i hoµn toµn II. NhiÖm vô, yªu cÇu vµ ph©n lo¹i b¸n trôc 1. NhiÖm vô B¸n trôc cã nhiÖm vô -TruyÒn m« men xo¾n tõ bé vi sai ®Õn c¸c b¸nh xe chñ ®éng. 2. Yªu cÇu - §¶m b¶o truyÒn hÕt m« men xo¾n ®Õn c¸c b¸nh xe chñ ®éng. - KÝch th­íc, träng l­îng nhá vµ cã ®é bÒn cao. 3. Ph©n lo¹i Theo kÕt cÊu gåm cã : - B¸n trôc gi¶m t¶i mét nöa. - B¸n trôc gi¶m t¶i hoµn toµn. III. CÊu t¹o vµ ho¹t ®éng cña b¸n trôc 1. CÊu t¹o a) Lo¹i gi¶m t¶i hoµn toµn H×nh 5-2: S¬ ®å cÊu t¹o chung vÒ côm b¸n trôc gi¶m t¶i hoµn toµn B¸n trôc lµm b»ng thÐp hîp kim, mét ®Çu cã then hoa l¾p víi b¸nh r¨ng c«n 1 trong bé vi sai, ®Çu kia cã mÆt bich ®Ó l¾p víi moay¬ cña b¸nh xe chñ ®éng quay trªn hai æ bi c«n. B¸n trôc B¸n trôc Moay¬ Tang trèng æ bi c«n Vá cÇu B¸nh xe chñ ®éng B¸n trôc gi¶m t¶i hoµn toµn (th­êng dïng trªn c¸c «t« t¶i ) chÞu c¸c l­c sau: - M« men xo¾n vÆn b¸n trôc. - C¸c lùc vµ m« men kh¸c ®Òu truyÒn qua hai æ bi c«n ®Õn vá cÇu chñ ®éng. b) Lo¹i gi¶m t¶i mét n÷a (h×nh 5 - 3) B¸n trôc lµm b»ng thÐp hîp kim, mét ®Çu cã then hoa l¾p víi b¸nh r¨ng c«n trong bé vi sai vµ mét ®Çu cã phÇn c«n ®Ó l¾p chÆt víi moay¬ cña b¸nh xe chñ ®éng vµ ®­îc l¾p quay trªn mét æ bi cÇu ®Æt trong vá cÇu. B¸n trôc gi¶m t¶i mét nöa (th­êng dïng trªn c¸c «t« con) chÞu c¸c l­c sau: - M« men uèn vµ men xo¾n vÆn b¸n trôc. - Lùc chiÒu trôc T lóc b¸nh xe bÞ tr­ît ngang H×nh 5 - 3 : CÊu t¹o b¸n trôc gi¶m t¶I 1/2 PhÇn then hoa æ bi cÇu Moay¬ Trôc thÐp 2. Nguyªn t¾c ho¹t ®éng - Khi xe «t« ho¹t ®éng m« men xo¾c ®­îc truyÒn tõ bé vi sai th«ng qua b¸nh r¨ng b¸n trôc truyÒn ®Õn phÇn then hoa cña b¸n trôc vµ mÆt bÝch (hoÆc moay¬) lµm cho b¸nh xe Bé vi sai B¸n trôc Moay¬ B¸n trôc H×nh 5 - 4 : Ho¹t ®éng cña b¸n trôc chñ ®éng quay. III. HiÖn t­îng vµ nguyªn nh©n h­ háng b¸n trôc a. c¸c H­ háng cña b¸n trôc 1. B¸n trôc ho¹t ®éng cã tiÕng hó a) HiÖn t­îng -Khi «t« ho¹t ®éng nghe tiÕng hó ë côm b¸n trôc vÒ hai phÝa, tèc ®é cµng lín tiÕng hó cµng t¨ng. b) Nguyªn nh©n - PhÇn then hoa cña b¸n trôc vµ b¸nh r¨ng: mßn, nøt, rç nhiÒu, thiÕu dÇu b«i tr¬n 2. B¸n trôc ho¹t ®éng rung giËt, cã tiÕng ån lín a) HiÖn t­îng . Khi «t« ho¹t ®éng nghe tiÕng ån lín ë côm b¸n trôc, tèc ®é cµng lín tiÕng ån cµng t¨ng b) Nguyªn nh©n - B¸n trôc vµ c¸c æ bi : cong vµ vì æ bi - ThiÕu dÇu b«i tr¬n B. KiÓm tra b¸n trôc 1. KiÓm tra khi vËn hµnh - Khi vËn hµnh «t« chó ý nghe tiÕng hó, ån kh¸c th­êng ë côm b¸n trôc, nÕu cã tiÕng hó vµ ån cÇn phaØ kiÓm tra vµ söa ch÷a kÞp thêi. 2. KiÓm tra bªn ngoµi b¸n trôc - Dïng kÝnh phãng ®¹i ®Ó quan s¸t c¸c vÕt nøt bªn ngoµi mÆt bÝch. IV. Néi dung b¶o d­ìng b¸n trôc 1. Lµm s¹ch bªn ngoµi côm b¸nh xe. 2. Th¸o vµ lµm s¹ch b¸n trôc. 3. KiÓm tra h­ háng 4. Thay thÕ chi tiÕt theo ®Þnh kú ( jo¨ng, ®Öm, æ bi) 5. Lµm s¹ch vµ tra mì b«i tr¬n phÇn then hoa, æ bi. 6. L¾p c¸c chi tiÕt vµ bé phËn. V. C©u hái vµ bµi tËp 1. T¹i sao trªn «t« mét cÇu chñ ®éng «t« ph¶i cã hai b¸n trôc ( n÷a trôc) mµ kh«ng chÕ t¹o liÒn mét trôc ? 2. NhiÖm vô cña b¸n trôc ? 3. (Bµi tËp) VÏ s¬ ®å cÊu t¹o cña c¸c lo¹i b¸n trôc? 4. (Bµi tËp) Tr×nh bµy c¸c hiÖn t­îng, nguyªn nh©n h­ háng vµ ph­¬ng ph¸p söa ch÷a b¸n trôc? tHùC tËp söa ch÷a vµ b¶o d­ìng b¸n trôc I. tæ chøc chuÈn bÞ n¬i lµm viÖc 1. Môc ®Ých: RÌn luyÖn kü n¨ng th¸o l¾p b¸n trôc NhËn d¹ng c¸c bé ph©n chÝnh cña b¸n trôc 2. Yªu cÇu: Th¸o, l¾p thµnh th¹o, ®óng quy tr×nh vµ ®óng yªu cÇu kü thuËt. NhËn d¹ng ®­îc c¸c bé phËn b¸n trôc Sö dông dông cô hîp lý, chÝnh x¸c. §¶m b¶o an toµn trong qu¸ tr×nh th¸o, l¾p Tæ chøc n¬i lµm viÖc khoa häc, ng¨n n¾p, gän gµng. ChuÈn bÞ: a) Dông cô: - Dông cô th¸o l¾p b¸n trôc - C¶o th¸o æ bi vµ khay ®ùng dông cô, chi tiÕt - Gi¸ n©ng cÇu xe, kÝch n©ng §ång hå so Pan me, th­íc cÆp b) VËt t­: GiÎ s¹ch GiÊy nh¸m Nhiªn liÖu, dÇu b«i tr¬n Ro¨ng ®Öm vµ keo d¸n - Tµi liÖu ph¸t tay vÒ c¸c quy tr×nh vµ tra cøu c¸c yªu cÇu kü thuËt söa ch÷a. - Bè trÝ n¬i lµm viÖc cho 4 nhãm häc viªn ®ñ diÖn tÝch, ¸nh s¸ng vµ th«ng giã. II. th¸o l¾p b¸n trôc A. Quy tr×nh th¸o b¸n trôc (lo¹i gi¶m t¶i 1/2 ) 1. Th¸o c¸c b¸nh xe vµ tang trèng - Dïng gç kª chÌn c¸c b¸nh xe - Dïng bé dông cô tay nghÒ söa ch÷a «t«, níi láng c¸c ®ai èc h·m b¸nh xe - Dïng kÝch n©ng cÇu xe vµ dïng gç kª cÇu xe ch¾c ch¾n - Th¸o c¸c ®ai èc h·m , b¸nh xe vµ tang trèng ra ngoµi. 2.Th¸o c¸c èng, d©y dÉn hÖ thèng phanh vµ c¸c guèc phanh - X¶ dÇu phanh vµo b×nh chøa - Th¸o c¸c guèc phanh 3.Th¸o m©m phanh vµ b¸n trôc (H×nh. 5-5) - Th¸o c¸c bu l«ng h·m mÆt bÝch cña b¸n trôc - Th¸o m©m phanh vµ b¸n trôc 4. Th¸o moay¬ - Dïng c¶o th¸o rêi æ bi vµ moay¬ khái b¸n trôc 5. Lµm s¹ch vµ kiÓm tra c¸c chi tiÕt M©m phanh B¸n trôc æ bi cÇu Moay¬ §ai èc h·m Vá cÇu chñ ®éng H×nh 5- 5 . Th¸o l¾p b¸n trôc (Lo¹i gi¶m t¶I 1/2) H×nh 3 -3 KiÓm tra b¸n trôc b- KiÓm tra khe hë bªn cña b¸nh r¨ng B- Quy tr×nh l¾p Ng­îc l¹i quy tr×nh th¸o (sau khi söa ch÷a vµ thay thÕ c¸c chi tiÕt h­ háng) C¸c chó ý. - Kª kÝch, gi¸ n©ng cÇu xe vµ chÌn lèp xe an toµn khi lµm viÖc d­íi gÇm xe. - Tra mì b«i tr¬n c¸c chi tiÕt : æ bi, then hoa vµ b¸nh r¨ng. - Thay thÕ c¸c chi tiÕt theo ®Þnh kú b¶o d­ìng. - L¾p ®óng yªu cÇu kü thuËt. III. B¶o d­ìng b¸n trôc 1. ChuÈn bÞ dông cô vµ n¬i lµm viÖc 2. Lµm s¹ch bªn ngoµi côm b¸nh xe 3. Th¸o c¸c bé phËn dÉn ®éng phanh vµ b¸nh xe, tang trèng 4. Th¸o m©m phanh vµ b¸n trôc 5. Lµm s¹ch, kiÓm tra vµ tra mì b«i tr¬n æ bi vµ b¸n trôc. 6. L¾p b¸n trôc vµ m©m phanh 7. KiÓm tra tæng hîp vµ vÖ sinh c«ng nghiÖp * C¸c chó ý - Kª kÝch vµ chÌn lèp xe an toµn - KiÓm tra vµ quan s¸t kü c¸c chi tiÕt bÞ nøt vµ chên háng ren. - Sö dông dông cô ®óng lo¹i vµ vÆn chÆt ®ñ lùc quy ®Þnh. - Thay thÕ c¸c chi tiÕt theo ®Þnh kú vµ bÞ h­ háng. . IV. SöA ch÷a b¸n trôc 1. MÆt bÝch a) H­ háng vµ kiÓm tra - H­ háng chÝnh cña mÆt bÝch : nøt, mßn c¸c lç c«n. - KiÓm tra : Dïng ®ång hå so ®Ó kiÓm tra ®é vªnh cña mÆt bÝch (®é vªnh kh«ng lín h¬n 0,2 mm) dïng c÷ ®o ®é mßn cña c¸c lç so víi tiªu chuÈn kü thuËt. Dïng kÝnh phãng ®¹i ®Ó quan s¸t c¸c vÕt nøt bªn ngoµi. b) Söa ch÷a - C¸c lç c«n mßn qu¸ giíi h¹n hoÆc nøt cho phÐp tiÕn hµnh hµn ®¾p sau ®ã doa l¹i lç theo kÝch th­íc ban ®Çu. - BÒ mÆt bÞ vªnh qu¸ giíi h¹n cho phÐp tiÕn hµnh gia c«ng hÕt vªnh. 2. Th©n trôc vµ phÇn then hoa a) H­ háng vµ kiÓm tra - H­ háng th©n trôc vµ phÇn then hoa: cong, nøt, mßn bÒ mÆt l¾p æ bi c«n vµ mßn phÇn then hoa - KiÓm tra : Dïng ®ång hå so ®Ó kiÓm tra ®é cong (®é cong kh«ng lín h¬n 1mm), dïng d©y ch× ®Ó ®o ®é mßn cña phÇn then hoa vµ b¸nh r¨ng b¸n trôc vµ dïng kÝnh phãng ®¹i ®Ó kiÓm tra c¸c vÕt nøt. b) Söa ch÷a - Th©n b¸n trôc: bÞ cong qu¸ giíi h¹n cho phÐp cÇn ®­îc n¾n hÕt cong, th©n bÞ nøt ph¶i thay míi. - PhÇn then hoa ; Mßn bÒ mÆt r¨ng, bÞ rç nhÑ cã thÓ phôc håi b»ng hµn ®¾p sau ®ã gia c«ng l¹i kÝch th­íc danh ®Þnh hoÆc thay phÇn then hoa míi. C¸c bµi tËp më réng vµ n©ng cao I. Tªn bµi tËp 1. B¸n trôc lo¹i gi¶m t¶i mét n÷a ? 2. B¸n trôc lo¹i gi¶m t¶i hoµn toµn ? 3. LËp b¶ng kiÓm tra, ph©n lo¹i chi tiÕt cña b¸n trôc «t« TOYOTA B¶ng kiÓm tra ph©n lo¹i chi tiÕt Ngµy kiÓm tra : Ngµy th¸ng n¨m 2004 Nhãm ( ng­êi) kiÓm tra : Tªn chi tiÕt, bé phËn : B¸n trôc Lo¹i «t« : TT Tªn chi tiÕt § vÞ tÝnh Sè L­îng §ñ, thiÕu KÝch th­íc mßn T×nh tr¹ng KT Thay thÕ Söa ch÷a 1 PhÇn then hoa C¸i 01 ®ñ -Nøt x 2 Th©n b¸n trôc - 01 §ñ - cong x 3 MÆt bÝch - 1 - 0,2 - Mßn x 4 æ bi 1 - Vì x Phßng kü thuËt Ng­êi kiÓm tra II. Yªu cÇu cÇn ®¹t 1. Tr×nh bµy ®­îc cÊu t¹o vµ ph­¬ng ph¸p söa ch÷a cña B¸n trôc lo¹i gi¶m t¶i mét n÷a ? 2. VÏ ®óng s¬ ®å cÊu t¹o vµ ph­¬ng ph¸p kiÓm tra h­ háng cña B¸n trôc lo¹i gi¶m t¶i hoµn toµn ? 3. LËp b¶ng kiÓm tra b¸n trôc ®Çy ®ñ vµ chÝnh x¸c III. Thêi gian - Sau 1 tuÇn nép ®ñ c¸c bµi tËp. Bµi 6 söa ch÷a vµ b¶o d­ìng moay¬ - M· bµi: HAR.01 30 04 Giíi thiÖu : Moay¬ lµ mét bé phËn cña cÇu chñ ®éng «t«. Dïng ®Ó l¾p mÆt bich b¸n trôc, tang trèng phanh, vµnh b¸nh xe vµ truyÒn chuyÓn ®éng cho c¸c b¸nh xe l¨n trªn ®­êng. Th«ng qua lùc truyÒn cña moay¬ vµ ®iÒu kiÖn lµm viÖc chÞu ma s¸t, m«men xo¾n lín vµ nhiÖt ®é cao lµm cho moay¬ dÔ bÞ h­ háng cÇn ®­îc tiÕn hµnh kiÓm tra th­êng xuyªn vµ b¶o d­ìng, söa ch÷a kÞp thêi ®Ó ®¶m b¶o c¸c yªu cÇu kü thuËt vµ n©ng cao tuæi thä cña c¸c moay¬. Môc tiªu thùc hiÖn: 1. Ph¸t biÓu ®óng yªu cÇu, nhiÖm vô vµ ph©n lo¹i cña moay¬. 2. Tr×nh bµy ®­îc cÊu t¹o vµ nguyªn t¾c ho¹t ®éng cña moay¬. 3- Gi¶i thÝch ®óng c¸c hiÖn t­îng, nguyªn nh©n h­ háng cña moay¬. 4. Tr×nh bµy ®­îc c¸c ph­¬ng ph¸p kiÓm tra b¶o d­ìng, söa ch÷a moay¬. 5.Th¸o l¾p, kiÓm tra vµ b¶o d­ìng söa ch÷a ®­îc moay¬ ®óng yªu cÇu kü thuËt. Néi dung chÝnh: 1. NhiÖm vô, yªu cÇu vµ ph©n lo¹i moay¬ 2. CÊu t¹o vµ ho¹t ®éng cña moay¬ 3. HiÖn t­îng, nguyªn nh©n h­ háng cña moay¬. 4. Ph­¬ng ph¸p kiÓm tra b¶o d­ìng, söa ch÷a moay¬. 5.Th¸o l¾p, kiÓm tra vµ b¶o d­ìng söa ch÷a ®­îc moay¬ ®óng yªu cÇu kü thuËt. häc trªn líp I. Giíi thiÖu chung vÒ côm b¸n trôc vµ moay¬ H×nh 6-1: S¬ ®å cÊu t¹o chung vÒ côm b¸n trôc vµ moay¬ B¸n trôc B¸n trôc Moay¬ Tang trèng æ bi c«n Vá cÇu B¸nh xe chñ ®éng II. NhiÖm vô, yªu cÇu vµ ph©n lo¹i moay¬ 1. NhiÖm vô Moay¬ cã nhiÖm vô : -TruyÒn m« men xo¾n tõ b¸n trôc ®Õn b¸nh xe chñ ®éng. 2. Yªu cÇu - CÊu t¹o ®¬n gi¶n vµ cã ®é bÒn cao. 3. Ph©n lo¹i - Moay¬ l¾p chÆt víi trôc b¸nh xe («t« con) - Moay¬ l¾p láng víi trôc b¸nh xe («t« t¶i) Moay¬ l¾p chÆt víi b¸n trôc Tang trèng Bul«ng §ai èc h·m Moay¬ l¾p láng æ bi c«n Trôc b¸nh xe B¸n trôc a) b) H×nh 6-2: C¸c lo¹i moay¬ a) Moay¬ l¾p láng b) Moay¬ l¾p chÆt III. CÊu t¹o vµ ho¹t ®éng cña moay¬ 1. CÊu t¹o (h×nh 6 - 2 ) a) Moay¬ l¾p chÆt víi trôc b¸nh xe (h×nh 6 – 2b) - Lµ moay¬ l¾p chÆt víi trôc b¸nh xe víi b¸n vµ trôc b¸nh xe ®­îc chÕ t¹o liÒn víi b¸n trôc, trªn moay¬ cã c¸c bu l«ng ®Ó l¾p tang trèng phanh vµ vµnh b¸nh xe. b) Moay¬ l¾p láng víi trôc b¸nh xe (h×nh. 6 – 2a) - Lµ moay¬ l¾p láng víi trôc b¸nh xe, bªn trong cã hai lç gia c«ng chÝnh x¸c ®Ó l¾p hai ca bi vµ æ bi c«n, bªn ngoµi cã vµnh ®Üa khoan c¸c lç l¾p tang trèng phanh vµ cã bÒ mÆt ®Çu ph¼ng cã c¸c lç ren ®Ó l¾p mÆt bÝch cña b¸n trôc. 2. Nguyªn t¾c ho¹t ®éng - Khi xe «t« ho¹t ®éng m« men xo¾n ®­îc truyÒn tõ b¸n trôc th«ng qua c¸c bu l«ng trªn moay¬ lµm cho moay¬ cña c¸c b¸nh xe chñ ®éng quay trªn hai æ bi c«n truyÒn chuyÓn ®éng ®Õn b¸nh xe. - §èi víi b¸nh xe tr­íc dÉn h­íng, lùc c¶n tõ mÆt ®­êng lµm b¸nh xe quay truyÒn qua c¸c bu l«ng ®Õn moay¬ lµm cho moay¬ quay trªn trôc cña b¸nh xe. III. HiÖn t­îng vµ nguyªn nh©n h­ háng cña moay¬ A. nh÷ng h­ háng moay¬ 1. Moay¬ ho¹t ®éng rung giËt, cã tiÕng ån lín a) HiÖn t­îng . Khi «t« ho¹t ®éng nghe tiÕng ån lín ë côm moay¬, tèc ®é cµng lín tiÕng ån cµng t¨ng b) Nguyªn nh©n - §iÒu chØnh sai ®é r¬ tù do (qu¸ lín) - Moay¬, trôc b¸nh xe vµ c¸c æ bi : nøt, mßn nhiÒu, g¶y láng c¸c bu l«ng vµ vì æ bi - ThiÕu mì b«i tr¬n 2. Moay¬ ho¹t ®éng qu¸ nãng a) HiÖn t­îng - Moay¬ qu¸ nãng . b) Nguyªn nh©n - §iÒu chØnh sai ®é r¬ tù do (kh«ng cã) - Phanh bã cøng 3. Moay¬ ch¶y rØ mì. a) HiÖn t­îng - Bªn ngoµi moay¬ lu«n cã vÕt bÈn, ch¶y rØ mì b«i tr¬n. . b) Nguyªn nh©n - Moay¬ bÞ nøt, háng phít ch¾n mì. - ThiÕu mì b«i tr¬n b. kiÓm tra moay¬ 1. KiÓm tra khi vËn hµnh - Khi vËn hµnh «t« chó ý nghe tiÕng ån kh¸c th­êng ë côm moay¬ nÕu cã tiÕng ån kh¸c th­êng cÇn phaØ kiÓm tra, ®iÒu chØnh vµ söa ch÷a kÞp thêi. - Sau khi xe ho¹t ®éng võa dõng h¼n, sê tay vµo moay¬ c¶m thÊy nãng. 2. KiÓm tra bªn ngoµi moay¬ - Dïng kÝnh phãng ®¹i ®Ó quan s¸t c¸c vÕt nøt, vÕt ch¶y rØ bªn ngoµi moay¬. IV. néi dung b¶o d­ìng moay¬ 1. Lµm s¹ch bªn ngoµi 2. Th¸o rêi moay¬ 3. KiÓm tra h­ háng 4. Thay thÕ chi tiÕt theo ®Þnh kú ( jo¨ng, ®Öm, c¸c æ bi) 5. Tra mì b«i tr¬n 6. L¾p moay¬ vµ c¸c bé phËn. 7. KiÓm tra vµ ®iÒu chØnh ®é r¬ tù do cña moay¬ 8. KiÓm tra tæng thÓ vµ vÖ sinh c«ng nghiÖp V. C©u hái vµ bµi tËp 1. NhiÖm vô cña moay¬ ? 2. T¹i sao moay¬ th­êng h­ háng bÞ mßn, vë æ bi c«n ? 3. (Bµi tËp) VÏ s¬ ®å cÊu t¹o cña c¸c lo¹i moay¬ ? 4. (Bµi tËp) Tr×nh bµy c¸c h­ háng vµ ph­¬ng ph¸p kiÓm tra, söa ch÷a moay¬ ? tHùC tËp söa ch÷a vµ b¶o d­ìng moay¬ I. tæ chøc chuÈn bÞ n¬i lµm viÖc 1. Môc ®Ých: RÌn luyÖn kü n¨ng th¸o l¾p moay¬ NhËn d¹ng c¸c bé ph©n chÝnh cña moay¬ 2. Yªu cÇu: Th¸o, l¾p thµnh th¹o, ®óng quy tr×nh vµ ®óng yªu cÇu kü thuËt. NhËn d¹ng ®­îc c¸c bé phËn moay¬ Sö dông dông cô hîp lý, chÝnh x¸c. §¶m b¶o an toµn trong qu¸ tr×nh th¸o, l¾p Tæ chøc n¬i lµm viÖc khoa häc, ng¨n n¾p, gän gµng. ChuÈn bÞ: a) Dông cô: - Dông cô th¸o l¾p b¸n trôc - C¶o th¸o æ bi vµ khay ®ùng dông cô, chi tiÕt - Gi¸ n©ng cÇu xe, kÝch n©ng §ång hå so Pan me, th­íc cÆp b) VËt t­: GiÎ s¹ch GiÊy nh¸m Nhiªn liÖu, dÇu b«i tr¬n Ro¨ng ®Öm vµ keo d¸n - Tµi liÖu ph¸t tay vÒ c¸c quy tr×nh vµ tra cøu c¸c yªu cÇu kü thuËt söa ch÷a - Bè trÝ n¬i lµm viÖc cho c¸c nhãm häc viªn ®ñ diÖn tÝch, ¸nh s¸ng vµ th«ng giã. II - th¸o l¾p moay¬ A. Quy tr×nh th¸o moay¬ KÝch n©ng CÇu chñ ®éng B¸nh xe Trôc bËc Ca bi Moay¬ (Lo¹i moay¬ l¾p láng) a) b) H×nh 6-3. Th¸o, L¾p moay¬ vµ ca bi 1. Th¸o c¸c b¸nh xe - Dïng gç kª chÌn c¸c b¸nh xe - Dïng bé dông cô tay nghÒ söa ch÷a «t«, níi láng c¸c ®ai èc h·m b¸nh xe - Dïng kÝch n©ng cÇu xe vµ dïng gç kª cÇu xe ch¾c ch¾n - Th¸o c¸c ®ai èc h·m vµ b¸nh xe ra ngoµi. 2.Th¸o b¸n trôc - Th¸o c¸c ®ai èc h·m b¸n trôc - LÊy b¸n trôc ra ngoµi 3. Th¸o Moay¬ vµ tang trèng (h×nh. 6-3a) - Th¸o c¸c ®ai èc h·m - Th¸o moay¬ ra ngoµi 4. Th¸o rêi moay¬ (h×nh. 6-3b) - Th¸o tang trèng - Dïng c¶o th¸o rêi hai ca bi 5. Lµm s¹ch vµ kiÓm tra c¸c chi tiÕt B. Quy tr×nh l¾p Ng­îc l¹i quy tr×nh th¸o (sau khi söa ch÷a vµ thay thÕ c¸c chi tiÕt h­ háng) * C¸c chó ý. - Kª kÝch n©ng lèp xe vµ chÌn lèp xe an toµn khi lµm viÖc d­íi gÇm xe. - Thay tra mì b«i tr¬n c¸c chi tiÕt : æ bi vµ moay¬. - Thay thÕ c¸c chi tiÕt theo ®Þnh kú b¶o d­ìng. - L¾p ®óng vÞ trÝ vµ ®iªï chØnh ®é r¬ moay¬ ®óng yªu cÇu kü thuËt. H×nh 6-4. KiÓm tra ®é r¬ cña moay¬ III. B¶o d­ìng moay¬ A. néi dung B¶o d­ìng moay¬ 1. Lµm s¹ch bªn ngoµi 2. Th¸o moay¬ 3. KiÓm tra h­ háng 4. Thay thÕ chi tiÕt theo ®Þnh kú ( jo¨ng, ®Öm, c¸c æ bi) 5. Tra mì b«i tr¬n 6. L¾p moay¬ vµ c¸c bé phËn. 7. KiÓm tra vµ ®iÒu chØnh ®é r¬ tù do cña moay¬ 8. KiÓm tra tæng thÓ vµ vÖ sinh c«ng nghiÖp * C¸c chó ý - Kª kÝch vµ chÌn lèp xe an toµn - KiÓm tra vµ quan s¸t kü c¸c chi tiÕt bÞ nøt vµ chên háng ren. - Sö dông dông cô ®óng lo¹i vµ vÆn chÆt ®ñ lùc quy ®Þnh. - Thay thÕ c¸c chi tiÕt theo ®Þnh kú vµ bÞ h­ háng. - §iÒu chØnh ®é r¬ moay¬ ®óng yªu cÇu kü thuËt quy ®Þnh. B. ®iÒu chØnh moay¬ 1. KiÓm tra vµ ®iÒu chinh moay¬ b¸nh xe tr­íc (h×nh 6-5 vµ 6-6) a) KiÓm tra KÝch n©ng b¸nh xe tr­íc rêi khãi mÆt ®Êt, dïng tay l¾c b¸nh xe theo chiÒu däc vµ chiÒu ngang kh«ng cã ®é r¬ vµ quay b¸nh xe thËt m¹nh(chó ý kiÓm tra tr­íc guèc phanh cã s¸t tang trèng phanh), th× b¸nh xe ph¶i quay Ýt nhÊt 8 vßng míi dõng l¹i Dïng lùc kÕ mãc kÐo moay¬ quay víi mét lùc ®óng quy ®Þnh (0,6 - 1,8 kgcm) hoÆc sau khi xe ho¹t ®éng võa dõng h¼n, sê tay vµo moay¬ c¶m thÊy nãng chøng tá ®é r¬ kh«ng ®óng tiªu chuÈn cÇn ®iÒu chØnh moay¬ kÞp thêi. b) §iÒu chØnh TiÕn hµnh vÆn võa chÆt chÆt ®ai èc ®iÒu chØnh vµ quay b¸nh xe tíi lui vÒ hai phÝa ®Ó cho c¸c con l¨n cña æ bi c«n æn ®Þnh, sau ®ã vÆn chÆt ®ñ lùc vµ níi ra 1/6 - 1/8 vßng ®Ó c¾m chèt chÎ hoÆc l¾p ®ai èc h·m chÆt. a) b) c) d) H×nh. 6 - 5. KiÓm tra vµ ®iÒu chØnh ®é r¬ cña moay¬ b¸nh xe tr­íc a- KiÓm tra ®é r¬ b- §iÒu chØnh níi ra 1/6 vßng c- C¾m chèt chÎ d- KiÓm tra lùc kÐo §ai èc ®iÒu chØnh Moay¬ Lùc kÕ §ång hå so 2. KiÓm tra vµ ®iÒu chinh moay¬ b¸nh xe sau (h×nh 6 - 7) a) KiÓm tra KÝch n©ng b¸nh xe tr­íc rêi khãi mÆt ®Êt, dïng tay l¾c b¸nh xe theo chiÒu däc vµ chiÒu ngang kh«ng cã ®é r¬ vµ quay b¸nh xe thËt m¹nh(chó ý kiÓm tra tr­íc guèc phanh cã s¸t tang trèng phanh), th× b¸nh xe ph¶i quay Ýt nhÊt 8 vßng míi dõng l¹i Dïng lùc kÕ mãc kÐo moay¬ quay víi mét lùc ®óng quy ®Þnh (0,6 - 1,8 kgcm) hoÆc sau khi xe ho¹t ®éng võa dõng h¼n, sê tay vµo moay¬ c¶m thÊy nãng chøng tá ®é r¬ kh«ng ®óng tiªu chuÈn cÇn ®iÒu chØnh moay¬ kÞp thêi. b) §iÒu chØnh Vßng ®Þnh vÞ Vßng ®Þnh vÞ §ai èc ®iÒu chØnh §ai èc h·m 1/16 a) b) H×nh 6 - 7. KiÓm tra vµ ®iÒu chØnh ®é r¬ cña moay¬ b¸nh xe sau a- VÆn chÆt ®ai èc h·m b- §iÒu chØnh níi ra 1/16 vßng TiÕn hµnh vÆn võa chÆt chÆt ®ai èc ®iÒu chØnh vµ quay b¸nh xe tíi lui vÒ hai phÝa ®Ó cho c¸c con l¨n cña æ bi c«n æn ®Þnh, sau ®ã vÆn chÆt ®ñ lùc vµ níi ra 1/16 - 1/5 vßng ®Ó l¾p lät chèt vµo r·nh gÇn nhÊt cña vßng ®Öm h·m, sau ®ã vÆn chÆt ®ai èc h·m chÆt. IV. SöA ch÷a moay¬ 1. Côm moay¬ a) H­ háng vµ kiÓm tra - H­ háng chÝnh cña côm moay¬ : nøt, mßn c¸c lç l¾p ca bi, ch¸y c¸c phÇn ren vµ ®ai èc h·m æ bi c«n. - KiÓm tra : Dïng th­íc cÆp vµ pan me ®Ó ®o ®é mßn cña c¸c lç so víi tiªu chuÈn kü thuËt ( kh«ng lín h¬n 0,02mm). Dïng kÝnh phãng ®¹i ®Ó quan s¸t c¸c vÕt nøt bªn ngoµi. b) Söa ch÷a - C¸c lç l¾p ca bi mßn qu¸ giíi h¹n cho phÐp tiÕn hµnh hµn ®¾p hoÆc l¾p èng lãt sau ®ã doa l¹i lç theo kÝch th­íc danh ®Þnh. - C¸c vÕt nøt nhá vµ c¸c lç ren bÞ chên háng cã thÓ hµn ®¾p, söa nguéi vµ ta r« l¹i ren. C¸c vÕt nøt dµi th× ph¶i thay moay¬ míi. 2. Trôc b¸nh xe vµ c¸c æ bi c«n a) H­ háng vµ kiÓm tra - H­ háng : Trôc b¸nh xe bÞ nøt, mßn phÇn l¾p æ bi vµ c¸c æ bi c«n bÞ mßn, rç c¸c viªn bi vµ ca bi. - KiÓm tra : Dïng kÝnh phãng ®¹i ®Ó kiÓm tra c¸c vÕt nøt, rç, dïng pan me ®o ®é mßn. Sau ®ã so víi tiªu chuÈn kü thuËt ®Ó thay thÕ hoÆc söa ch÷a. b) Söa ch÷a - Trôc b¸nh xe bÞ mßn phÇn l¾p æ bi, ch¸y ren c¸c lç mÆt bÝch cã thÓ hµn ®¾p vµ gia c«ng, bÞ nøt ph¶i ®­îc thay míi. - C¸c ca bi, æ bi c«n mßn rç, vì ph¶i ®­îc thay thÕ. C¸c bµi tËp më réng vµ n©ng cao I. Tªn bµi tËp 1. Moay¬ b¸nh xe 2. LËp b¶ng kiÓm tra, ph©n lo¹i chi tiÕt cña côm moay¬ xe TOYOTA B¶ng kiÓm tra ph©n lo¹i chi tiÕt Ngµy kiÓm tra : Ngµy th¸ng n¨m Nhãm ( ng­êi) kiÓm tra : Tªn chi tiÕt, bé phËn : Moay¬ Lo¹i «t« : TOYOTA TT Tªn chi tiÕt § vÞ tÝnh Sè L­îng §ñ, thiÕu KÝch th­íc mßn T×nh tr¹ng KT Thay thÕ Söa ch÷a 1 Côm moay¬ C¸i 04 ®ñ -Nøt x 2 æ bi c«n - 08 §ñ Vì x 3 §ai èc ®iªï chØnh - 2 - 0,2 - Mßn x 4 §ai èc h·m 4 - x Phßng kü thuËt Ng­êi kiÓm tra II. Yªu cÇu cÇn ®¹t 1. VÏ ®óng s¬ ®å cÊu t¹o vµ tr×nh bµy ph­¬ng pj¸p ®iÒu chØnh Moay¬ 2. LËp b¶ng kiÓm tra ®Çy ®ñ vµ chÝnh x¸c c¸c moay¬ xe TOYOTA III. Thêi gian - Sau 1 tuÇn nép ®ñ c¸c bµi tËp. Bµi 7 söa ch÷a vµ b¶o d­ìng b¸nh xe - M· bµi: HAR.01 30 05 Giíi thiÖu : B¸nh xe lµ mét bé phËn cña cÇu chñ ®éng «t«. Bao gåm : lèp xe, s¨m, vµnh xe, vµ c¸c vßng h·m, dïng ®Ó t¹o ®é b¸m vµ chuyÓn ®éng cña «t«. Th«ng qua lùc truyÒn cña b¸nh xe vµ ®iÒu kiÖn lµm viÖc chÞu ¸p lùc lín, chÞu ma s¸t vµ nhiÖt ®é cao lµm cho b¸nh xe dÔ bÞ mßn háng cÇn ®­îc tiÕn hµnh kiÓm tra th­êng xuyªn vµ b¶o d­ìng thay thÕ kÞp thêi ®Ó ®¶m b¶o an toµn vµ n©ng cao tuæi thä cña c¸c b¸nh xe. Môc tiªu thùc hiÖn: 1. Ph¸t biÓu ®óng yªu cÇu, nhiÖm vô vµ ph©n lo¹i cña b¸nh xe. 2. Tr×nh bµy ®­îc cÊu t¹o vµ nguyªn t¾c ho¹t ®éng cña b¸nh xe. 3. Gi¶i thÝch ®óng c¸c hiÖn t­îng, nguyªn nh©n h­ háng cña b¸nh xe. 4. Tr×nh bµy ®­îc c¸c ph­¬ng ph¸p kiÓm tra b¶o d­ìng, söa ch÷a b¸nh xe. 5.Th¸o l¾p, kiÓm tra vµ b¶o d­ìng söa ch÷a ®­îc b¸nh xe ®óng yªu cÇu kü thuËt. Néi dung chÝnh: 1. NhiÖm vô, yªu cÇu vµ ph©n lo¹i b¸nh xe 2. CÊu t¹o cña b¸nh xe 3. HiÖn t­îng, nguyªn nh©n h­ háng cña b¸nh xe. 4. Ph­¬ng ph¸p kiÓm tra b¶o d­ìng, söa ch÷a b¸nh xe. .5.Th¸o l¾p, kiÓm tra vµ b¶o d­ìng söa ch÷a b¸nh xe. Häc trªn líp I. Giíi thiÖu chung vÒ côm b¸nh xe Vµnh xe Moay¬ Lèp xe B¸nh xe S¨m xe DÇm cÇu Vµnh xe Trôc b¸nh xe a) b) H×nh 7-1: S¬ ®å cÊu t¹o côm moay¬ vµ b¸nh xe a) B¸nh xe cÇu tr­íc b) B¸nh xe cÇu sau II. NhiÖm vô, yªu cÇu vµ ph©n lo¹i b¸nh xe 1. NhiÖm vô B¸nh xe cã nhiÖm vô : -TruyÒn lùc vµ t¹o chuyÓn ®éng cho «t«. 2. Yªu cÇu - §¶m b¶o ®é b¸m ch¾c vµ l¨n ªm dÞu trªn mÆt ®­êng. - Cã tuæi thä cao 3. Ph©n lo¹i a) Theo lo¹i b¸nh xe cã : - B¸nh xe chñ ®éng - B¸nh xe dÉn h­íng - B¸nh xe hçn hîp b) Theo lo¹i lèp cã c¸c lo¹i lèp (h×nh 7-2) : - Lèp cã s¨m ( nhÑ, th¸o l¾p dÔ dµng, ®µn håi tèt vµ tuæi thä cao) - Lèp kh«ng s¨m ( cÊu t¹o ®¬ gi¶n, th¸o l¾p khã kh¨n, dÔ bÞ rß h¬i) - Lèp sîi mµnh chÐo vµ lèp sîi mµnh h­íng t©m (Radial - ®µn håi tèt, tuæi thä cao) H×nh 7 -2 C¸c lo¹i hoa lèp - Lèp sîi mµnh chÐo vµ lèp sîi mµnh h­íng t©m (Radial - ®µn håi tèt, tuæi thä cao) II. CÊu t¹o b¸nh xe 1. Vµnh b¸nh xe (h×nh. 7-3) Lèp xe H×nh 7-3 CÊu t¹o vµnh b¸nh xe - Vµnh ®­îc dËp b»ng thÐp tèt, trªn Vµnh b¸nh xe vµnh cã l¾p vßng h·m vµ vßng kho¸ më miÖng dïng ®Ó th¸o l¾p lèp, vµnh lµm liÒn víi ®Üa , trªn ®Üa cã c¸c lç (khoÐt mÆt c«n ®Ó ®Þnh vÞ ®ai èc) ®Ó l¾p vµo bu l«ng cña moay¬ b¸nh xe. - Vßng h·m lµm b»ng thÐp dËp liÒn dïng ®Ó ®Þnh vÞ vµ th¸o l¾p s¨m lèp. - Vßng kho¸ lµm b»ng thÐp cã më miÖng dïng ®Ó khãa gi÷ vßng h·m vµ th¸o l¾p lèp dÔ dµng. 2. Lèp vµ s¨m (h×nh. 7-4) - S¨m lèp ®­îc l¾p trªn vµnh b¸nh xe, dïng ®Ó hÊp thô c¸c va ®Ëp, ®¶m b¶o ªm dÞu vµ t¨ng ®é b¸m cho b¸nh xe l¨n trªn ®­êng. - S¨m lèp cã thÓ lµm rêi hoÆc liÒn, hiÖn nay s¨m lèp rêi ®­îc sö dông nhiÒu, do cã ­u ®iÓm : nhÑ, ®µn håi tèt, gi¶m ¸p suÊt chËm, dÔ th¸o l¾p vµ cã tuæi thä cao. a) Lèp cã s¨m (S¨m lèp rêi) b) Lèp kh«ng s¨m (S¨m lèp liÒn) H×nh 7 -4 CÊu t¹o lèp xe vµ van s¨m §Öm s¨m Tanh lèp Vµnh xe G©n lèp S¨m xe MÐp lèp Bè (mµnh) lèp Van h¬i a) S¨m xe S¨m lµ mét èng cao su ®µn håi h×nh vµnh khuyªn kÝn, cã van ®Ó b¬m khÝ nÐn ( 2,5 - 3 kG/ cm2) cã t¸c dông ®¶m b¶o ªm dÞu, gi÷ chÆt lèp trong vµnh vµ t¨ng ®é b¸m cho lèp xe. Ngoµi ra cßn cã lãt vµnh ®Ó b¶o vÖ vµ n©ng cao ®é bÒn cña s¨m. b) Lèp xe Lèp xe dïng ®Ó t¹o ra ®é b¸m víi mÆt ®­êng, ®¶m b¶o ªm dÞu, chøa s¨m vµ khÝ nÐn. H×nh 7 -5 KÝ hiÖu lèp xe Lèp xe cÊu t¹o tõ nhiÒu phÇn: PhÇn x­¬ng mµnh (cèt) 3 lµ phÇn chÝnh cña lèp gåm nhiÒu líp mµnh v¶i bè tÈm cao su vµ vµi líp cao su máng Ðp xen kÏ víi nhau. PhÇn x­¬ng mµnh cã liªn kÕt ch¾c víi mÐp lèp ®Ó gi÷ chÆt lèp trªn vµnh b¸nh xe. Trong mÐp lèp lµ tanh lèp lµm b¨ng sîi thÐp xung quanh quÊn b»ng sîi v¶i tÈm cao su. Tanh lèp gi÷ cho s­ên lèp khái bÞ do·ng ra vµ ng¨n kh«ng cho lèp tr­ît ra khái vµnh. Líp b¶o vÖ lèp 1 lµ mét líp cao su dµy chãng mßn tèt, mÆt ngoµi cã t¹o c¸c hoa lèp ®Ó t¨ng lùc b¸m cña lèp víi mÆt ®­êng. Líp ®Öm 2 lµm b»ng c¸c líp v¸i vµ cao su xèp xen kÏ nhau dïng ®Ó liªn kÕt líp b¶o vÖ víi x­¬ng mµnh vµ b¶o vÖ cho líp x­¬ng mµnh khái bÞ va ®Ëp trùc tiÕp tõ líp b¶o vÖ truyÒn tíi. c) Ký hiÖu lèp Theo hÖ thèng tiªu chuÈn cña Ch©u ¢u 185 / 70 R 14 84 S hoÆc 6.15 - 14 4PR -185 / 70 : 185 lµ chiÒu réng cñ a lèp B = 185 mm, 70 lµ chØ sè prfin H/B = 70% - 6.15 : lµ chiÒu réng cñ a lèp B = 6,15 inche - R : CÊu tróc x­¬ng mµnh Radial (mµnh ®an h­íng t©m) -14 : §­êng kÝnh l¾p vµnh xe - 4PR : Sè l­îng líp mµnh tiªu chuÈn (4 líp mµnh) - S : ChØ tiªu tèc ®é xe lín nhÊt (180 km/h) - J : ~ (100km/h...) III. HiÖn t­îng vµ nguyªn nh©n h­ háng cña b¸nh xe A. nh÷ng H­ háng cña b¸nh xe 1. B¸nh xe ho¹t ®éng rung giËt, cã tiÕng ån a) HiÖn t­îng . Khi «t« ho¹t ®éng nghe tiÕng ån lín ë côm b¸nh xe, tèc ®é cµng lín tiÕng ån cµng t¨ng b) Nguyªn nh©n - Vµnh xe : vªnh, nøt - Lèp xe : nøt, ¸p su©t h¬i thÊp h¬n quy ®Þnh 2. B¸nh xe ho¹t ®éng cã tiÕng næ lín ®ét ngét a) HiÖn t­îng Xe ®ang ho¹t ®éng cã tiÕng næ lín, rung giËt vµ tay l¸i kh«ng æn ®Þnh . . b) Nguyªn nh©n - S¨m lèp bÞ nøt, thñng ®ét ngét - S¨m lèp b¬m h¬i qu¸ ¸p suÊt quy ®Þnh. B. kiÓm tra b¸nh xe 1. KiÓm tra bªn ngoµi b¸nh xe vµ ¸p suÊt h¬i cña lèp xe. - Dïng kÝnh phãng ®¹i ®Ó quan s¸t c¸c vÕt nøt bªn ngoµi lèp xe vµ vµnh b¸nh xe. - Dïng ®ång hå ¸p suÊt h¬i ®Ó kiÓm tra ¸p suÊt h¬i cña lèp xe. 2. KiÓm tra khi vËn hµnh - Khi vËn hµnh «t« chó ý nghe tiÕng ån kh¸c th­êng ë côm b¸nh xe, nÕu cã tiÕng ån cÇn phaØ kiÓm tra vµ söa ch÷a kÞp thêi. IV. néi dung b¶o d­ìng b¸nh xe 1. Lµm s¹ch bªn ngoµi 2. Th¸o rêi b¸nh xe vµ lµm s¹ch. 3. KiÓm tra h­ háng 4. Thay thÕ chi tiÕt theo ®Þnh kú ( s¨m, ®Öm) 5. L¾p b¸nh xe vµ b¬m ®ñ ¸p suÊt h¬i. a) Lo¹i 6 lèp b) Lo¹i 4 lèp H×nh 7 - 6. Thay ®æi vÞ trÝ c¸c lèp 6. §æi vÞ trÝ c¸c lèp (h×nh 5- 4) Lèp dù phßng V. C©u hái vµ bµi tËp 1. NhiÖm vô cña b¸nh xe ? 2. V× sao xe «t« vËn hµnh kh«ng ªm vµ tay l¸i kh«ng æn ®Þnh ? 3. (Bµi tËp) Tr×nh bµy cÊu t¹o b¸nh xe vµ vÏ s¬ ®å ®æi vÞ trÝ c¸c lèp xe trªn «t«? 4. (Bµi tËp) Tr×nh bµy c¸c h­ háng ph­¬ng ph¸p kiÓm tra, söa ch÷a b¸nh xe? tHùC tËp söa ch÷a vµ b¶o d­ìng b¸nh xe I. tæ chøc chuÈn bÞ n¬i lµm viÖc 1. Môc ®Ých: RÌn luyÖn kü n¨ng th¸o l¾p b¸nh xe NhËn d¹ng c¸c bé ph©n chÝnh cña b¸nh xe 2. Yªu cÇu: Th¸o, l¾p thµnh th¹o, ®óng quy tr×nh vµ ®óng yªu cÇu kü thuËt. NhËn d¹ng ®­îc c¸c bé phËn b¸nh xe Sö dông dông cô hîp lý, chÝnh x¸c. §¶m b¶o an toµn trong qu¸ tr×nh th¸o, l¾p Tæ chøc n¬i lµm viÖc khoa häc, ng¨n n¾p, gän gµng. 3. ChuÈn bÞ: a) Dông cô: - Dông cô th¸o l¾p b¸nh xe - C¶o th¸o æ bi vµ khay ®ùng dông cô, chi tiÕt - Gi¸ n©ng cÇu xe, kÝch n©ng - §ång hå so - Pan me, th­íc cÆp b) VËt t­: - GiÎ s¹ch - GiÊy nh¸m - Nhiªn liÖu, dÇu b«i tr¬n - Ro¨ng ®Öm vµ keo d¸n - Tµi liÖu ph¸t tay vÒ c¸c quy tr×nh vµ tra cøu c¸c yªu cÇu kü thuËt söa ch÷a - Bè trÝ n¬i lµm viÖc cho nhãm häc viªn ®ñ diÖn tÝch, ¸nh s¸ng vµ th«ng giã. B¸nh xe KÝch n©ng CÇu xe chñ ®éng II. th¸o l¾p b¸nh xe A. Quy tr×nh th¸o b¸nh xe H×nh 7-7. Th¸o b¸nh xe 1. Níi láng c¸c ®ai èc h·m b¸nh xe - Dïng gç kª chÌn c¸c b¸nh xe - Dïng bé dông cô tay nghÒ söa ch÷a «t«, níi láng c¸c ®ai èc h·m b¸nh xe 2.Th¸o b¸nh xe ra ngoµi. - Dïng kÝch n©ng cÇu xe vµ dïng gç kª cÇu xe ch¾c ch¾n - Th¸o c¸c ®ai èc h·m b¸nh xe - LÊy b¸nh xe ra ngoµi 3.Th¸o rêi b¸nh xe - Th¸o c¸c phanh h·m vµ vßng h·m - Th¸o x¨m, lèp ra khái vµnh 4. Lµm s¹ch vµ kiÓm tra c¸c chi tiÕt B. Quy tr×nh l¾p Ng­îc l¹i quy tr×nh th¸o (sau khi söa ch÷a vµ thay thÕ c¸c chi tiÕt h­ háng) C¸c chó ý - KÝch n©ng b¸nh xe vµ chÌn lèp xe an toµn - Thay thÕ c¸c chi tiÕt theo ®Þnh kú b¶o d­ìng. - B¬m ®ñ ¸p suÊt h¬i vµ ®æi vÞ trÝ c¸c lèp xe ®óng yªu cÇu kü thuËt. III. néi dung B¶o d­ìng b¸nh xe 1. Lµm s¹ch bªn ngoµi côm b¸nh xe 2. Th¸o b¸nh xe ra ngoµi 3. Th¸o rêi b¸nh xe 4. KiÓm tra b¸nh xe vµ thay thÕ s¨m, ®Öm 5. L¾p b¸nh xe vµ b¬m h¬i ®ñ ¸p suÊt quy ®Þnh 6. §æi vÞ trÝ c¸c lèp 7. Lµm s¹ch vµ kiÓm tra tæng thÓ * C¸c chó ý - Kª kÝch vµ chÌn lèp xe an toµn - KiÓm tra vµ quan s¸t kü c¸c vÕt nøt vµ b¬m ®ñ ¸p suÊt lèp. - Sö dông dông cô ®óng lo¹i - Thay thÕ vµ ®æi vÞ trÝ lèp ®óng theo ®Þnh kú. IV. SöA ch÷a b¸nh xe B¸nh xe Que dß Vµnh xe 1. Lèp xe H×nh 7 - 8. KiÓm tra ®é vªnh vµnh b¸nh xe a) H­ háng vµ kiÓm tra - H­ háng chÝnh cña b¸nh xe : nøt, mßn c¸c hoa lèp. - KiÓm tra : Dïng th­íc cÆp ®Ó ®o ®é mßn cña c¸c hoa lèp so víi tiªu chuÈn kü thuËt ( chiÒu cao cña hoa lèp kh«ng nhá h¬n 1 mm) vµ dïng kÝnh phãng ®¹i ®Ó quan s¸t c¸c vÕt nøt bªn ngoµi vá lèp xe. b) Söa ch÷a - Lèp xe bi nøt, mßn qu¸ giíi h¹n cho phÐp tiÕn hµnh thay lèp ®óng lo¹i. - Lèp xe bÞ mßn trong giíi h¹n cho phÐp vµ mßn kh«ng ®Òu cã thÓ tiÕn hµnh ®æi vÞ trÝ lèp 2. Vµnh b¸nh xe a) H­ háng vµ kiÓm tra - H­ háng vµnh xe : nøt, vªnh bÒ mÆt l¾p lèp - KiÓm tra : Dïng ®ång hå so hoÆc que dß ®Ó ®o ®é vªnh (h×nh 7- 8), ®é vªnh kh«ng lín h¬n 1,2 mm ) vµ dïng kÝnh phãng ®¹i ®Ó kiÓm tra c¸c vÕt nøt. b) Söa ch÷a - Vµnh b¸nh xe : bÞ nøt nhÑ, vªnh bÒ mÆt qu¸ giíi h¹n cho phÐp cÇn ®­îc hµn ®¾p vµ n¾n hÕt vªnh. 3. S¨m vµ ®Öm s¨m a) H­ háng vµ kiÓm tra - H­ háng s¨m vµ ®Öm : thñng, háng van vµ ®Öm r¸ch. - KiÓm tra : Dïng n­íc ®Ó kiÓm tra lç thñng cña s¨m vµ van, quan s¸t ®Ó kiÓm tra c¸c vÕt r¸ch háng cña ®Öm s¨m ®Ó söa ch÷a vµ thay thÕ. b) Söa ch÷a - S¨m xe bÞ thñng nhá cã thÓ v¸, nÕu r¸ch thñng nhiÒu vµ háng van ph¶i ®­îc thay s¨m míi. - §Öm s¨m r¸ch háng, thay thÕ. C¸c bµi tËp më réng vµ n©ng cao I. Tªn bµi tËp 1. Lèp xe ? 2. Vµnh xe ? 3. LËp b¶ng kiÓm tra, ph©n lo¹i chi tiÕt cña b¸nh xe B¶ng kiÓm tra ph©n lo¹i chi tiÕt Ngµy kiÓm tra : Ngµy th¸ng n¨m 2004 Nhãm ( ng­êi) kiÓm tra : Tªn chi tiÕt, bé phËn : B¸nh xe Lo¹i «t« : TOYOTA TT Tªn chi tiÕt § vÞ tÝnh Sè L­îng §ñ, thiÕu KÝch th­íc mßn T×nh tr¹ng KT Thay thÕ Söa ch÷a 1 Lèp xe C¸i 04 ®ñ - Mßn x 2 Vµnh b¸nh xe - 04 §ñ -Nøt x 3 S¨m - 4 - Thñng x 4 §Öm s¨m 4 - R¸ch x Phßng kü thuËt Ng­êi kiÓm tra II. Yªu cÇu cÇn ®¹t 1. Tr×nh bµy ®­îc cÊu t¹o cña lèp xe 2. VÏ ®óng s¬ ®å cÊu t¹o cña lèp xe vµ vµnh xe 3. LËp b¶ng kiÓm tra chi tiÕt cña côm b¸nh xe ®Çy ®ñ vµ chÝnh x¸c III. Thêi gian - Sau 1 tuÇn nép ®ñ c¸c bµi tËp. §¸p ¸n c¸c c©u hái §¸p ¸n b¸i 1 1. TruyÒn lùc chÝnh lo¹i b¸nh r¨ng c«n dïng trªn «t« cã ®éng c¬ ®Æt däc theo xe. vµ b¸nh r¨ng trô dïng trªn c¸c lo¹i «t« trªn «t« cã ®éng c¬ ®Æt ngang vµ cÇu tr­íc chñ ®éng. 2. NhiÖm vô cña truyÒn lùc chÝnh lµ : gi¶m tèc ®é vµ t¨ng m« men cña ®éng c¬ theo yªu cÇu cña nhµ chÕ t¹o. §¸p ¸n b¸i 2 TruyÒn lùc chÝnh ho¹t ®éng rung giËt, cã tiÕng ån lín Nguyªn nh©n do : - B¸nh r¨ng chñ ®éng, bÞ ®éng vµ c¸c æ bi : nøt, gµy r¨ng vµ vë æ bi - ThiÕu dÇu b«i tr¬n §¸p ¸n b¸i 3 1. Bé vi sai cã t¸c dông lµm cho tèc ®é quay cña hai b¸n trôc kh¸c nhau, gióp cho «t« ®i vµo ®­êng vßng ®Ô dµng vµ an toµn. 2. C¬ cÊu kho¸ vi sai cã t¸c dông kho¸ cøng b¸n trôc víi vá bé vi sai, gióp cho «t« v­ît qua c¸c ®­êng xÊu (tr¸nh hiÖn t­îng mét b¸nh xe quay nhanh vµ mét b¸nh kh«ng quay) §¸p ¸n b¸i 4 1. C¸c b¸nh r¨ng vµ chèt cña bé vi sai : mßn, rç, g·y vë, thiÕu dÇu b«i tr¬n 2. Khíp gµi vÝ sai : mßn, g·y, háng - C¬ cÊu ®iÒu khiÓn g·y, háng §¸p ¸n b¸i 5 1. V× khi «t« quay vßng cÇn cã tèc ®é hai b¸nh xe kh¸c nhau. 2. B¸n trôc dïng ®Ó truyÒn m« men xo¾n tõ bé vi sai ®Õn b¸nh xe chñ ®éng. §¸p ¸n b¸i 6 1. Dïng truyÒn lùc tõ b¸n trôc ®Õn b¸nh xe chñ ®éng 2. Do ®iÒu chØnh ®é r¬ tù do cña moay¬ kh«ng cã. §¸p ¸n b¸i 7 1. B¸nh xe dïng ®ì träng l­îng xe, truyÒn lùc vµ t¹o lùc b¸m lµm cho «t« chuyÓn ®éng. 2. Do ¸p suÊt lèp b¬m kh«ng ®ñ quy ®Þnh vµ c¸c lèp mßn kh«ng ®Òu. C¸c thuËt ng÷ chuyªn m«n - B¸nh r¨ng vi sai (b¸nh r¨ng hµnh tinh) - B¸nh r¨ng b¸n trôc (b¸nh r¨ng vÖ tinh) - B¸n trôc (nöa trôc) - Moay¬ (æ b¸nh xe) Tµi liÖu tham kh¶o 1. NguyÔn tÊt TiÕn-§ç Xu©n KÝnh-Gi¸o tr×nh kü thuËt söa ch÷a «t«-m¸y næ-2002 2. NguyÔn Oanh-Kü thuËt söa ch÷a «t« vµ ®éng c¬ næ hiÖn ®¹i-Khung gÇm bÖ «t«-NXB ban GDCN.TP.Hå ChÝ MInh-1992. 3. NguyÔn §øc Tuyªn-NguyÔn Hoµng ThÕ - Sö dông- B¶o d­ìng vµ söa ch÷a «t«-NXB §¹i häc vµ gi¸o dôc chuyªn nghiÖp-TËp I-II-1989. 4. NguyÔn Thanh TrÝ-Ch©u ngäc Thanh-H­íng dÉn sö dông b¶o tr× vµ söa ch÷a xe «t« ®êi míi-NXB TrÎ-1996. 5. TrÇn Duy §øc ( dÞch)-B¶o d­ìng kü thuËt vµ söa ch÷a «t«-NXB C«ng nh©n kü thuËt Hµ néi-1987. 6. Th¸i nguyÔn b¹ch Liªn - KÕt cÊu vµ tÝnh to¸n «t« - NXB Giao th«ng vËn t¶i 1984 7. NguyÔn Kh¾c Trai - CÊu t¹o gÇm xe con vµ hÖ thèng truyÒn lùc «t« con - Bé m«n «t« -§¹i häc b¸ch khoa Hµ néi 8. TOYOTA - HIACE - Repair Manual For Chassis & Body- 1989

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docTài liệu SỬA CHỮA VÀ BẢO DƯỠNG CẦU CHỦ ĐỘNG - trình độ lành nghề sữa chữa ô tô.Doc
Tài liệu liên quan