Vật lý - Chương 5: Trọng tâm của vật rắn

Hãy tìm khoảng cách từ trọng tâm tiết diện ABCD hình chữ T đến cạnh AC, biết rằng chiều cao BD = h, chiều rộng của cạnh AC = a, độ dày cánh bằng d, và độ dày thành bằng b

pdf50 trang | Chia sẻ: nguyenlam99 | Ngày: 15/01/2019 | Lượt xem: 86 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Vật lý - Chương 5: Trọng tâm của vật rắn, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 1/34 09/03/2016 Chương 5 TRỌNG TÂM CỦA VẬT RẮN Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 2/34 09/03/2016 1.TÂM CỦA HỆ LỰC SONG SONG. Chương 5 1.1. Định nghĩa 1 2, , ... nF F F    0kF   1 2, , ... nM M M Cho hệ lực song song bất kỳ với (hệ có hợp lực) có các điểm đặt tương ứng là ký hiệu .Ta có định nghĩa kkr OM   Điểm hình học C gọi là tâm của hệ lực song song được xác định bởi công thức: Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 3/34 09/03/2016 1 1 n k k k C n k k F r r F        Chương 5 trong đó, là thành phần hình chiếu của lực trên trục ∆ song song với các lực. kF kF  Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 4/34 09/03/2016 1.2. Tính chất Hợp lực của hệ lực song song đi qua điểm C và nếu quay các thành phần quanh các điểm đặt của chúng một góc α trong điều kiện giữ nguyên điểm đặt và giá trị của các lực thành phần thì hợp lực của chúng cũng quay quanh tâm C một góc α. Chương 5 Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 5/34 09/03/2016 Chương 5 C α α M1 M2 M3 M4 α α α 1F  2F  3F  nF  R  1F  2F  3F  nF  R  Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 6/34 09/03/2016 2. ĐỊNH NGHĨA TRỌNG TÂM CỦA VẬT RẮN. Chương 5 Khảo sát vật rắn nằm gần trái đất. Vật chịu tác dụng của lực hấp dẫn của trái đất, gọi là trọng lực P của vật đó. Tâm C của hệ trọng lực được xác định bởi công thức: Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 7/34 09/03/2016 Chương 5 k k k k C k P r P r r PP            C M1 M2 Mk kP  1P  2P  P  Điểm C (có vị trí cố định đối với vật) gọi là trọng tâm của vật rắn. Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 8/34 09/03/2016 Chương 5 Công thức xác định các tọa độ trọng tâm của vật rắn: k k C P r r P      ( ) 1 .C V r rdP P      Dạng hình chiếu trong hệ tọa độ Descarte: Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 9/34 09/03/2016 Chương 5 ; ; . k k k k k k C C C P x P y P z x y z P P P          ( ) ( ) ( ) 1 1 1 ; ; .C C C V V V x xdP y ydP z zdP P P P      Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 10/34 09/03/2016 3.CÁC ĐỊNH LÝ VỀ TRỌNG TÂM CỦA VẬT RẮN ĐỒNG CHẤT Chương 5 3.1. Định lý 1: Nếu vật rắn đồng chất có tâm (trục, mặt phẳng) đối xứng thì trọng tâm của nó nằm tại tâm (trên trục, mặt phẳng) đối xứng. Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 11/34 09/03/2016 3.2. Định lý 2: Nếu vật rắn gồm các phần mà trọng tâm của các phần đó nằm trên một đường thẳng (mặt phẳng) thì trọng tâm của vật cũng nằm trên đường thẳng (mặt phẳng) đó. Chương 5 Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 12/34 09/03/2016 3.3. Định lý 3 (định lý Guynđanh 1) Diện tích S của mặt tròn xoay sinh ra do một đường cong phẳng AB khi quay quanh trục đồng phẳng , nhưng không cắt nó, được xác định bởi công thức: 2S Ld Chương 5 Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 13/34 09/03/2016 trong đó, L là độ dài của đường cong AB, còn d là khoảng cách từ trọng tâm C của đường cong đến trục . x xc C ds dl B A 2S Ld Chương 5 Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 14/34 09/03/2016 3.4. Định lý 4 (định lý Guynđanh 2) Thể tích V của một vật tròn xoay sinh ra bởi một tấm phẳng khi quay quanh trục ∆ và không cắt nó, được xác định bởi công thức: Chương 5 2V Sd trong đó, S là diện tích tấm phẳng; d là khoảng cách từ trọng tâm của tấm đến trục ∆. Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 15/34 09/03/2016 Chương 5 3.5. Các phương pháp tìm trọng tâm của vật rắn. 3.5.1. Phương pháp đối xứng. Áp dụng định lý 1. Ví dụ Thanh thẳng, vành tròn, mặt tròn, mặt hình chữ nhật, hình hộp chữ nhật, hình cầu đồng chất đều có trọng tâm tại tâm đối xứng của vật đó. Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 16/34 09/03/2016 Chương 5 Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 17/34 09/03/2016 3.5.2. Phương pháp phân chia Chương 5 Chia vật thành các phần đã biết trọng tâm, rồi áp dụng CT: k k C P r r P      Với là véc tơ định vị trọng tâm của phần thứ k. kr  Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 18/34 09/03/2016 Ví dụ: Tìm trọng tâm của một tấm phẳng đồng chất, hình chữ L, với các kích thước như hình vẽ. a b d d O1 O2 A B C D E G H y X Chương 5 Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 19/34 09/03/2016 Chương 5 k k C P r r P     1 1 2 2 P S P S     1 1 2 2 1 1 2 2 1 2 1 2 c Px P x S x S x x P P S S           1 1 2 2 1 2 C S x S x x S S    a b d d O1 O2 A B C D E G H y X Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 20/34 09/03/2016 1 1 2 2 1 2 C S x S x x S S     1 2 1 2 . ; . ; ; . 2 2 2 S b d S a d d d a d a d x x d          a b d d O1 O2 A B C D E G H y X Chương 5 Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 21/34 09/03/2016 3.5.3. Phương pháp khối lượng âm (phương pháp bù). Chương 5 Khi vật bị khoét nhiều lỗ có hình thù khác nhau mà trọng tâm của các lỗ khoét có thể tìm được, thì ta có thể áp dụng phương pháp phân chia ở trên, với điều kiện là các lỗ khoét đi có khối lượng mang dấu âm. Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 22/34 09/03/2016 Chương 5 Ví dụ: Tìm trọng tâm của một tấm tròn đồng chất, có bán kính R, bên trong tấm bị cắt đi một miếng hình chữ nhật có hai cạnh a, b ở vị trí như hình vẽ. O R b/2 b/2 a x y Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 23/34 09/03/2016 Chương 5 3.5.4. Phương pháp tích phân. Nếu vật là một khối đồng chất có thể tích V: ( ) 1 ;C V r rdV V     ( ) 1 ;C V r rdP P     .P V Nếu vật là một mặt đồng chất có diện tích S: 1 ;C S r rdS S     Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 24/34 09/03/2016 Chương 5 Nếu vật là một thanh đồng chất, có chiều dài L: ( ) 1 ;C L r rdL L     Ví dụ Tìm trọng tâm của nửa đĩa tròn đồng chất, có bán kính R Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 25/34 09/03/2016 O x y R O x y R  d Chương 5 Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 26/34 09/03/2016 Chương 5 3.5.4. Phương pháp áp dụng các định lý Guynđanh. Ví dụ Tìm trọng tâm của cung tròn đồng chất bán kính R, với góc ở tâm là 2 Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 27/34 09/03/2016 Chương 5 h/2 h/2 R C xc O B A x y α α Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 28/34 09/03/2016 4.TRỌNG TÂM CỦA MỘT SỐ VẬT RẮN ĐỒNG CHẤT Chương 5  Trọng tâm của một thanh đồng chất là điểm giữa của thanh. C B A a a Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 29/34 09/03/2016  Trọng tâm của các hình bình hành, hình chữ nhật, hình vuông,đường tròn, mặt tròn, khối hộp chữ nhật, khối lập phương đồng chất là tâm của chúng. Chương 5 C r C C C r Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 30/34 09/03/2016 Trọng tâm của tam giác đồng chất là giao của các đường trung tuyến Chương 5 C Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 31/34 09/03/2016 Chương 5 Trọng tâm của cung tròn đồng chất AB có bán kính R và góc tại tâm: 2AOB  sin Cx R    A R C xc O B x y α α Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 32/34 09/03/2016 Chương 5 Trọng tâm của quạt tròn đồng chất AOB có bán kính R và góc tại tâm 2AOB  2 sin 3 C R x    R C xc O B A x y α α Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 33/34 09/03/2016 Trọng tâm của khối hình chóp, khối hình nón đồng chất Trọng tâm của khối hình chóp, khối hình nón đều nằm trên đoạn thẳng nối từ đỉnh S đến trọng tâm O của đáy, và chia đoạn đó theo tỷ lệ: Chương 5 Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 34/34 09/03/2016 O C S C O S 1 4 CO SO Chương 5 Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 35/34 09/03/2016 Ví dụ 1 Tìm trọng tâm của tấm tròn đồng chất O, bán kính R, bị khuyết lỗ tròn A, bán kính r. Biết OA = a, a + r < R. O A X Bài giải Tấm khuyết do tấm nguyên O ghép với phần khuyết A mang trọng lượng âm. Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 36/34 09/03/2016 Ví dụ 1 Vì đồng chất nên trọng lượng tỉ lệ với diện tích, tức là: 2 2 0 ; AS R S r    Vì đối xứng nên trọng tâm G nằm trên trục x (qua O, A). Chúng ta có x0 = 0, xA = a và   2 2 2 0 0 2 2 2 2 1 .0 . . . .G A A R r a a r x S x S x S R r R r             Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 37/34 09/03/2016 O A X G Ví dụ 1 Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 38/34 09/03/2016 Ví dụ 2 Hãy xác định trọng tâm C của diện tích giới hạn bởi nữa đường tròn AOB bán kính R và hai đoạn thẳng AD và DB dài bằng nhau, trong đó OD = 3R. O A D B Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 39/34 09/03/2016 Bài giải Ví dụ 2 2 1 1 .C i i i x S x S    2 sin 3 C R x    O A D B x y 2 2 2 2 4 2 2 2 3 3 2 2 C R R R R R R x R R                   3 16 1,19 3 12 Cx R R       Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 40/34 09/03/2016 Ví dụ 3 Hãy tìm trọng tâm các tiết diện ngang hình thước thợ có chiều dài OA = a, OB = b, và độ dày AC = BD = d. b d a A d B C D O Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 41/34 09/03/2016 Ví dụ 3 Bài giải b d a A d B C D O x y 2 1 1 .C i i i x S x S    2 1 1 .C i i i y S y S          2 2. . . . .2 2 . . 2 C d a b d d a d a b d d x a d d b d a b d                 2 2. . . . 2 2 . . 2 C b d d b d d d a d b ad d y a d b d d a b d               Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 42/34 09/03/2016 Ví dụ 4 Hãy tìm khoảng cách từ trọng tâm tiết diện ABCD hình chữ T đến cạnh AC, biết rằng chiều cao BD = h, chiều rộng của cạnh AC = a, độ dày cánh bằng d, và độ dày thành bằng b h A C b d B D a Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 43/34 09/03/2016 Ví dụ 4 C y b d B D a h A x 0Cx          2 2 2 . . . 2 2 . . . . 2 . C d h d a d b h d d y a d b h d a d b h d a d b h d                  Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 44/34 09/03/2016 Ví dụ 5 Hãy tìm trọng tâm của tiết diện hai chữ T, kích thước được cho như hình vẽ. 1 5 c m 2 0 c m 2 cm 20 cm 2 cm 2 cm ĐS: xc = 9cm Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 45/34 09/03/2016 Ví dụ 5 Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 46/34 09/03/2016 Ví dụ 5 Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 47/34 09/03/2016 Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 48/34 09/03/2016 Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 49/34 09/03/2016 Ngô Văn Cường- HCM City University Of Industry 50/34 09/03/2016

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • pdfco_ly_thuyet_chuong_5_trong_tam_4974.pdf
Tài liệu liên quan