Tổng quan về mạng Truyền hình cáp hữu tuyến tại Việt Nam
Khá cụ thể cho những ai muốn tìm hiểu về truyền hình cáp.
Tác giả: Trần Mạnh Cường Nhà xuất bản: Tự soạn Loại: doc (Tiếng Việt) Số trang: 30 Kích thước: 2.1 M
24 trang |
Chia sẻ: tlsuongmuoi | Lượt xem: 2130 | Lượt tải: 2
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Tổng quan về mạng truyền hình cáp hữu tuyến tại Việt Nam, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
I.Tæng quan vÒ hÖ thèng truyÒn h×nh c¸p (HFC - Hybrid Fibric Copper)
1 S¬ ®å nguyªn lý cña hÖ thèng truyÒn h×nh c¸p.
Headend
Node quang
C¸p quang
C¸p ®ång trôc
Hép thiÕt bÞ thuª bao
C¸c tÝn hiÖu ®Çu vµo lµ c¸c tr¬ng tr×nh truyÒn h×nh, ®îc sö lý vµ chuyÓn thµnh tÝn hiÖu quang th«ng qua Headend. Sau ®ã tÝn hiÖu quang ®îc truÒn qua m¹ng sîi quang, tíi ®iÓm cuèi lµ c¸c Node quang. T¹i node quang tÝn hiÖu quang ®îc chuyÓn thµnh tÝn hiÖu ®iÖn vµ truyÒn qua hÖ thèng c¸p ®ång trôc ®Õn tõng thuª bao.
2, B¨ng tÇn cña hÖ thèng truyÒn h×nh c¸p ViÖt Nam t¹i Hµ Néi.
H×nh : D¶i tÇn cña hÖ thèng truyÒn h×nh c¸p.
Ta thÊy, d¶i tÇn cña hÖ thèng truyÒn h×nh c¸p chia lµm 3 d¶i tÇn râ dÖt. Víi mçi d¶i tÇn th× ®Òu cã sù ph©n chia râ rµng.
D¶i tÇn tõ 5 - 65 MHz. §©y lµ d¶i tÇn sè dïng cho viÖc truyÒn tÝn hiÖu trë vÒ. Tøc lµ dïng ®Ó truyÒn tÝn hiÖu tõ m¹ng c¸p ngîc trë vÒ trung t©m sö lý (headend), nh cho viÖc truyÒn tÝn hiÖu truyÒn h×nh trùc tiÕp...
D¶i tÇn 87 - 550 MHz: Dïng ®Ó truyÒn ®i (tõ Headend) c¸c kªnh truyÒn h×nh analoque tíi c¸c thiÕt bÞ ®Çu cuèi (Hép thiÕt bÞ thuª bao).
D¶i tÇn 550 - 860 MHz : Dïng ®Ó truyÒn ®i (tõ Headend) c¸c kªnh truyÒn h×nh Digital têi c¸c thiÕt bÞ ®Èu cuèi (hép l¾p thuª bao).
2, Headend.
§©y lµ khèi sö lý trung t©m ®Æt t¹i §µi truyÒn h×nh ViÖt Nam. Headend cã ®Çu vµo lµ c¸c tÝn hiÖu nguån lÊy tõ : Studio, c¸c ch¬ng truyÒn h×nh mÆt ®Êt (truyÒn h×nh ®Þa ph¬ng), vµ thu tõ vÖ tinh. Råi qua sö lý chuyÓn thµnh tÝn hiÖu quang, truyÒn ra m¹ng c¸p quang.
S¬ ®å khèi Headend t¹i Hµ Néi.
H×nh : S¬ ®å khèi Headend t¹i Hµ Néi.
Mod: Modulator – Bé ®iÒu chÕ, tÝn hiÖu ®Çu vµo lµ A/V, ®Çu ra lµ RF víi c¸c tÇn sè ®· nªu ë b¶ng tÇn sè.
COM: Combiner – Céng c¸c tÇn sè RF ®· ®îc ®iÒu chÕ.
a, TÝn HiÖu A/V.
TÝn HiÖu A/V : Lµ c¸c tÝn hiÖu ®Çu vµo cña kªnh .(c¸c kªnh lÊy trùc tiÕp tõ ®µi, kªnh truyÒn h×nh ®Þa ph¬ng th× thu qua ¨ngten, kªnh níc ngoµi thu tõ vÖ tinh).
b, §iÒu chÕ : Modulator.
ChuyÓn tÝn hiÖu A/V t¬ng tù b»ng tÇn sè sãng mang tuú chän trong m¹ng c¸p.
C¸c ®Æc tÝnh cña bé ®iÒu chÕ ë d¶i tÇn: 47 – 862 Mhz ( víi kho¶ng c¸ch mçi kªnh lµ 8Mhz).
Tû sè: Video signal/ Noise > 60dB.
C¸c th«ng sè ho¹t ®éng:
Nguån cÊp: 12V +- 0,2V.
C«ng suÊt tiªu thô: < 450mA.
D¶i nhiÖt ®é: -10 ®Õn 550C.
c, M¸y ph¸t quang.
M¸y ph¸t quang lo¹i: 1RU 1550nm QAM
M¸y ph¸t quang 1550nm QAM ( Quadrature Amplitude Modulated) ®Òu lµ lo¹i m¸y ph¸t Forward c«ng nghÖ míi, kiÓu laser 1550nmDFB víi ®é suy hao thÊp vµ tÇn sè cùc ®¹i cho ®iÒu chÕ QAM.
H¬n n÷a lo¹i m¸y ph¸t nµy còng t¬ng thÝch víi c¸c dÞch vô vÒ tÝn hiÖu video sè, Internet data, telephone, VOD, PPV. Nã cã kh¶ n¨ng t¨ng bíc sãng lªn 8 lo¹i bíc sãng, vµ t¬ng thÝch víi DWDM – Mux vµ DeMux. M¸y ph¸t cã b¨ng tÇn ®Çy ®ñ tõ: 40 – 862Mhz, vµ c¸c module ho¹t ®éng cïng víi EDFA hoÆc c¸c thiÕt bÞ quang kh¸c.
C¸c chØ tiªu kü thuËt:
Bíc sãng: 1549,32 – 1560,61 nm ± 0,1nm.
Kªnh: 64QAM lªn ®Õn 10 kªnh.
NhiÖt ®é ho¹t ®éng: 00C – 500C.
NhiÖt ®é b¶o qu¶n: -250C - 700C.
§é Èm ho¹t ®éng: 20% - 80%.
§iÖn ¸p ho¹t ®éng: 90 – 260V.
C«ng suÊt tiªu thô: 60W.
Jack RF Input: 75 Ohm.
Input power range: 34± 3 dBm/channel.
Output power range: 3,5dBm(max); 3,0dBm(min).
Frequency range: 40 – 862 Mhz.
Input return loss: 14 dB minimum.
Bit erro rate: < 109 ( 10 kªnh, 64 QAM).
3. C¸c thiÕt bÞ truyÒn dÉn.
§©y lµ hÖ thèng thiÕt bÞ truyÒn tÝn hiÖu tõ Headend têi tõng hé thuª bao.
IV. C¸c thiÕt bÞ truyÒn dÉn.
C¸c thiÕt bÞ truyÒn dÉn bao gåm : M¹ng c¸p quang, Node Quang, M¹ng d©y c¸p ®ång Trôc, c¸c bé chia DC, KhuyÕch ®¹i, Tap, c¸c bé chia.
1. M¹ng c¸p quang.
M¹ng C¸p quang Hµ néi ®îc thiÕt kÕ theo H×nh Ring. Bao gåm 4 Vßng quang vµ sö dông c¸c lo¹i c¸p 60, 48 sîi quang.
Víi mçi vßng Ring ®Òu cã mét sè node quang x¸c ®Þnh : Vßng 1 cã 12 node quang, vßng 2 cã 12 node quang, vßng 3 cã 11 node quang, cßn vßng 4 cã 12 node quang.
2. Node quang.
Node quang lµ lo¹i thiÕt bÞ ®îc sö dông cho viÖc biÕn ®æi tÝn hiÖu quang thµnh tÝn hiÖu ®iÖn.
Cã nhiÒu lo¹i node kh¸c nhau cña nhiÒu h·ng kh¸c nhau nh : Node quang 90072 - Scientific Atlanta, Node Quang FOX236R...
Lo¹i node quang 90072 - Scientific Atlanta
a, øng dông :
Node quang 90072 dïng ®Ó chuyÓn tÝn hiÖu quang tõ m¹ng c¸p quang thµnh tÝn hiÖu ®iÖn ®Ó truyÓn ra m¹ng c¸p ®ång trôc (coaxial network).
Node quang 90072 cã mét ®Çu vµo, 2 ®Çu ra tÝch cùc møc cao vµ mét ®Çu ra trunk Output. Mçi ®Çu ra ®Òu cã mét ®êng ®¶o ngîc (dïng ®Ó truyÒn tÝn hiÖu ph¸t trë vÒ tÇn sè 5 - 65 MHz reverse path). §êng ®¶o ngîc nµy ®îc nèi víi m¸y ph¸t ®Èo ngîc (reverse transmitter 90046) th«ng qua ®êng bé läc diplex(diplex fliter). Node 90072 lµ lo¹i node cã mét ®Çu vµo, tuy nhiªn cã lo¹i node cã 2 ®Çu vµo lµ 90051,90052 víi lo¹i nµy th× tÝn hiÖu vµo thuª b¸o sÏ kh«ng bÞ mÊt nÕu cã mét ®êng c¸p quang bÞ háng.
b, L¾p r¸p.
Khi l¾p ®Æt node quang 90072 ph¶i chó ý, ®Ó node quang th¼ng ®øng víi ®êng C¸p vµo vµ ra.
c, Nguån cÊp.
Cã 2 c¸ch cÊp nguån:
CÊp nguån tõ xa th«ng qua m¹ng c¸p ®ång trôc. CÊp nguån víi møc ®iÖn ¸p 24 ¸ 65 VAC (thùc tÕ lµ 40 ¸ 65). Mçi ®Çu vµo ®îc b¶o vÖ b»ng cÇu ch× cã dßng vµo tèi ®a lµ 7A. Vµ cÇu ch× nµy cã thÓ thay ®æi theo thiÕt kÕ.
CÊp nguån trùc tiÕp : Nguån 187 - 250 VAC tõ m¹ng ®iÖn líi.
Nguån cña 90072 cã bé chuyÓn m¹ch tù ®éng Undervoltage Swich – chuyÓn m¹ch tù ®éng møc ®iÖn ¸p thÊp. Nã cã nhiÖm vô ng¾t nguån cung cÊp khi ®iÖn ¸p ®Çu vµo thÊp h¬n mét ngìng x¸c ®Þnh, nh»m ®Ó b¶o vÖ node quang kh«ng bÞ ch¸y háng khi bÞ qu¸ t¶i.
d, KÕt nèi
Node quang cã thÓ nèi víi m¹ng c¸p ®ång trôc theo c¶ 3 ®Çu ra. Out put 1, Out put 2, Out put 3. Trong ®ã Out put 1, Out put 2 lµ hai ®Çu ra tÝch cùc møc cao.
Node 90072 cã mét cæng vµo/ra ®¶o ngîc (ext. reverse input/output). Cæng nµy cã thÓ nèi víi tÝn hiÖu ®¶o ngîc më réng.
BÊt kú ®Çu ra nµo Out put 1, Out put 2, Out put 3 kh«ng dïng thi ®Òu ph¶i nèi vµo mét ®iÖn trë lo¹i70008.
e, KÕt nèi thªm c¸c Module - n©ng cÊp node quang.
Node quang cã mét vµi lùa chän thªm ®Ó ®a thªm c¸c khèi vµo nh : ®Çu thu nhËn, ®Çu kÕt nèi(links), diplex fliter, equalizer(bé hiÖu chØnh),®é suy hao vµ bé t¸ch.
f, Tù ®éng hiÖu chØnh hÖ sè khuyÕch ®¹i - Automatic Gain Control (AGC).
§©y lµ mét nÐt ®Æc trng cña node quang. AGC nã ®¶m b¶o r»ng tÝn hiÖu ®Çu ra lu«n lu«n lµ h¨ng sè khi møc tÝn hiÖu ®Çu vµo thay ®æi.
Giíi h¹n cña AGC phô thuéc vµo møc tÝn hiÖu ra. Víi mçi møc tÝn hiÖu ra th× AGC se cã mét d¶i biÕt thiªn nhÊt ®Þnh theo b¶ng sau :
Møc TÝn hiÖu Ra (dB)
D¶i biÕn ®æi cña AGC(dB)
103
-8.0 ¸ +3.5
106
-6.5 ¸ +5.0
110
-4.5 ¸ +5.5
g, §êng ®¶o ngîc – Reverse.
§êng ®¶o ngîc lµm viÖc víi tÇn sè tõ 5 - 65 MHz (mÆc dï theo thiÕt kÕ cña nhµ s¶n xuÊt cã thÎ lµm viÖc tõ 5 - 2000MHz).
®êng ®¶o ngîc kÕt nèi víi m¸y ph¸t ®Èo ngîc vµ cÇn thiÕt ph¶i cã c¸c thiÕt bÞ nh bé läc diplex 75126, m¶ng ®¶o ngîc (reverse pad) 77140, vµ bé läc link 74069. Ngoµi ra cßn cÇn l¾p thªm khèi AEMS hoÆc mét khèi chuyÓn m¹ch ®¶o ngîc 47078.
h, C¸c lo¹i ®Ìn b¸o hiÖu tr¹ng th¸i cña node.
Trªn node ®îc thiÕt kÕt nhiÒu lo¹i ®Ìn Led ®Ó chØ b¸o tr¹ng th¸i lµm viÖc cña node nh : C¶ch b¸o kh«ng cã AGC, møc tÝn hiÖu quang vµo thÊp, kh«ng cã tÝn hiÖu quang vµo...
i, Møc tÝn hiÖu ra:
Møc tÝn hiÖu ra (dB)
103
106 *
110
Møc tÝn hiÖu thùc tÕ sö dông t¹i m¹ng HFC Hµ Néi lµ 106 dB.
Node quang FOX236R:
§Æc ®iÓm c¬ b¶n:
Møc tÝn hiÖu quang ®Çu vµo : -3 ¸ +2dBmW.
Bíc sãng quang :1280®1600nm.
TÇn sè híng ®i : 47- 862Mhz.
D¶i tÇn híng vÒ 5- 42Mhz ,hoÆc 5-65Mhz.
3, KhuyÕch ®¹i
Dïng ®Ó khuyÕch ®¹i tÝn hiÖu, tÝn hiÖu sau khi truyÒn qua c¸p ®ång trôc th× nã bÞ suy hao vµ cÇn ph¶i ®îc khuyÕch ®Ëi lªn.
Cã nhiÒu lo¹i khuyÕch ®¹i kh¸c nhau t¹i m¹ng c¸p Hµ Néi:
K§ Danlab V: Møc tÝn hiÖu ®Çu vµo (74dB – 78dB) ®Ó ®Çu ra 106dBmV ( hay ®Çu test out 90dBmV-tÝnh theo kªnh U trung b×nh). D¶i kªnh V, U lÖch nhau 4 dBmV ®èi víi K§ trung kÕ, 6 dBmV ®èi víi K§ ®Çu cuèi. HÖ sè khuyÕch ®¹i 32dB . §©y lµ khuyÕch ®¹i tæng. Cã 1 ®Çu vµo, 2 ®Çu ra.
K§ Danlab H: Møc tÝn hiÖu ®Çu vµo (74dB – 78dB) ®Ó ®Çu ra 106dBmV (hay ®Çu test out 90 dBmV -tÝnh theo kªnh U trung b×nh). D¶i kªnh V, U lÖch nhau 4 dBmV ®èi víi K§ trung kÕ, 6 dBmV ®èi víi K§ ®Çu cuèi. §©y lµ khuyÕch ®¹i nh¸nh. HÖ sè KhuyÕch ®¹i 32dB. Cã 1 ®Çu vµo, 2 ®Çu ra.
K§ Maiwei: Møc tÝn hiÖu ®Çu vµo (74dB – 78dB) ®Ó ®Çu ra 102 dBmV (hay test 1 ®Çu out 82 dBmV- tÝnh theo kªnh U trung b×nh.) D¶i kªnh V, U lÖch nhau 4 dBmV ®èi víi K§ trung kÕ , 6 dBmV ®èi víi K§ ®Çu cuèi. Cã 1 ®Çu vµo, 2 ®Çu ra. HÖ sè KhuyÕch ®¹i 30dB.
K§ Estender : Cã 1 ®Çu vµo, 1 ®Çu ra. HÖ sè KhuyÕch ®¹i 30dB.
4, C¸c lo¹i c¸p ®ång trôc.
Sau khi tÝn hiÖu quang ®îc chuyÓn thµnh tÝn hiÖu ®iÖn, th× nã ®i qua m¹ng c¸p ®ång trôc ®Õn tËn c¸c thuª bao.
a, C¸p trôc chÝnh QR540.
§©y lµ c¸p lín nhÊt dïng ®Ó truyÒn tÝn hiÖu trªn c¸c ®êng trôc chÝnh. §Æc ®iÓm cña lo¹i c¸p QR540 lµ cã møc suy hao rÊt thÊp – 0.0565 dB/m. Nªn nã ®îc dïng ®Ó kÐo c¸c ®êng c¸p ch×nh, ch¹y dµi. TÝn hiÖu truyÒn c¸p QR540 bÞ suy it hao.
b, C¸p ®ång trôc RG11.
§©y lµ lo¹i c¸p dïng chñ yÕu ®Ó truyÒn tÝn hiÖu ra tõ c¸c khuyÕch ®¹i chÝnh vµ chia DC tíi c¸c khuyÕch ®¹i nh¸nh, hay dung truyÒn gi÷a c¸c thiÕt bÞ truyÒn dÉn kh¸c nh : Tap, DC....
C¸p RG11 cã ®é suy hao lµ : 0.13dB/m
c, C¸p ®ång trôc RG6.
§©y lµ lo¹i c¸p dïng ®Ó dÉn tÝn hiÖu ®Õn tËn c¸c thiÕt bÞ thu (nh TV) cña thuª bao.
§é suy hao cña c¸p RG6 lµ : 0.2dB/m
B¶ng møc suy hao cña c¸c lo¹i c¸p
Lo¹i C¸p
Møc suy hao (dB/m)
QR540
0.0565
RG11
0.13
RG6
0.2
5, C¸c lo¹i Tap.
§Æc ®iÓm Tap dïng ®Ó chia tÝn hiÖu kh«ng c©n b»ng. Cã nhiÒu lo¹i Tap kh¸c nhau, Nhng cã 1 ®iÓm chung lµ : cã 1 ®Çu in, 1 ®Çu out (cã møc suy hao nhá), vµ nhiÒu ®Çu Tap (cã møc suy hao lín, sè lîng ®Çu Tap phô thuéc vµo lo¹i Tap).
§Çu in : dïng ®Ó ®a tÝn hiÖu vµo.
§Çu Out : dïng ®Ó ®a tÝn hiÖu (bÞ suy hao Ýt ) ra ®Õn c¸c Tap kh¸c, hay bé chia...
§Çu Tap : Dïng ®Ó l¾p thuª bao, cã ®é suy hao lín.
NgoÈi Tap cßn ®îc chai ra lµm hai lo¹i, lo¹i Outdoor
B¶ng th«ng sè c¸c lo¹i Tap c¬ b¶n
Lo¹i Tap
Sè ®Çu Tap
Møc suy hao ®Çu Tap (dB)
Møc suy hao:
in-out(dB)
2/20
2
20
2
2/17
2
17
2
2/14
2
14
3
2/11
2
11
3
2/8
2
8
4
4/26
4
26
1.5
4/23
4
23
1.5
4/20
4
20
2.5
4/17
4
17
2.5
4/14
4
14
3.9
4/11
4
11
5.1
8/26
8
26
1.5
8/23
8
23
2
8/20
8
20
2.5
8/17
8
17
3.5
8/14
8
14
4
5
6, DC( thiÕt bÞ ghÐp ®Þnh híng):
Thêng dïng ë m¹ng c¸p trôc, ph©n chia t¹o ra c¸c híng truyÒn tÝn hiÖu kh¸c nhau cña m¹ng .
T¹i m¹ng c¸p ë Hµ Néi dïng chñ yÕu hai lo¹i DC.
DC lo¹i S2 (chia 2 outdoor): Cã mét ®Çu vµo, 2 ®Çu ra Tap, 1 ®Çu Out. Víi c¸c møc suy hao nh sau.
DC 8 : Møc suy hao 2 ®Çu Tap 8db, Møc Suy hao ®Çu out 4,5dB.
DC 12: Møc suy hao 2 ®Çu Tap 12db, Møc Suy hao ®Çu out 3,5dB.
DC 16: Møc suy hao 2 ®Çu Tap 16db, Møc Suy hao ®Çu out 3dB.
DC lo¹i 3U(out door): Cã mét ®Çu vµo, 3 ®Çu ra. Víi c¸c th«ng sè møc suy hao. 2 ®Çu suy hao 9,1dB, mét ®Çu suy hao 6,4dB.
7, ChÌn nguån - Power Insert (PI):
PowerInsert (PI) lµ thiÕt bÞ chÌn nguån : céng tÝn hiÖu ®iÖn 50Hz vµo tÝn hiÖu m¹ng c¸p tÇn sè cao ®Ó truyÒn ®i cung cÊp n¨ng lîng cho c¸c thiÕt bÞ tÝch cùc(node quang, khuyÕch ®¹i) ho¹t ®éng. M¹ng VCTV thêng dïng PI cña MaiWei, PARMA, RISHANG cã d¶i b¨ng tÇn ho¹t ®éng ®Õn 860Mhz , dßng ®iÖn tèi ®a10A, ®iÖn ¸p 60-65VAC.
XÐt gi¸ trÞ tæn hao Insertion Loss(dB) cña mét sè lo¹i PI:
Lo¹i PI
TÇn sè 5Mhz
65Mhz
87Mhz
550Mhz
860Mhz
Mw-LPI
0,4
0,5
0,5
0,6
0,8
RS-6730
1,0
1,2
1,2
1,2
1,5
PAMAR
0,3
0,3
0,4
0,5
0,5
PhÇn II . HÖ thèng TruyÒn h×nh sè vÖ tinh DTH
I. Giíi thiÖu vÒ c«ng nghÖ truyÒn h×nh sè vÖ tinh DTH.
1. Kh¸i niÖm - DTH
DTH (Direct to Home) lµ mét h×nh thøc truyÒn dÉn kü thuËt sè th«ng qua vÖ tinh ®Õn tõng hé gia ®×nh.
§©y lµ mét h×nh thøc truyÒn h×nh tr¶ tiÒn, vµ lµ mét trong c¸c h×nh thøc truyÒn h×nh tr¶ tiÒn t¹i ViÖt Nam (TruyÒn h×nh C¸p, DTH, vµ MMDS...). Víi sù ph¸t triÓn cña khoa häc kü thuËt, vµ møc sèng cña ngêi d©n t¨ng lªn th× h×nh thøc truyÒn h×nh tr¶ tiÒn (Pay TV) ®· trë thµnh phæ biÕn ë nhiÒu quèc gia trªn thÕ giíi. Pay TV cã u ®iÓm næi bËt, tr¬ng tr×nh phong phó, ®¸p øng ®îc nhu cÇu riªng cña tõng ngêi xem, chÊt lîng tèt, æn ®Þnh... Víi u ®iÓm næi bËt nh vËy th× h×nh thøc truyÒn h×nh tr¶ tiÒn ®· trá nªn lµ mét su híng tÊt yÕu cña nhiÒu níc trªn thÕ giíi. H×nh sau cho thÊy sù ph¸t triÓn cña hÖ thèng truyÒn h×nh Pay TV tai c¸c níc trªn thÕ giíi.
2. Sù ph¸t triÓn cña hÖ thèng truyÒn h×nh DTH t¹i ViÖt Nam.
N¨m 1995 dÞch vô MMDS ®îc §µi THVN ®a vµo sö dông, hiÖn nay ®· gÆp nhiÒu vÊn ®Ò h¹n chÕ vÒ mÆt kü thuËt vµ khai th¸c dÞch vô.
N¨m 2001, §µi THVN x©y dùng hÖ thèng TH c¸p t¹i HN vµ c¸c thµnh phè l©n cËn. GÆp ph¶i vÊn ®Ò më réng khã kh¨n do viÖc truyÒn dÉn tõ trung t©m TH c¸p tíi c¸c vïng xa. §©y còng lµ mét trong nh÷ng lý do ®Ó §µi THVN ®· triÓn khai dÞch vô DTH, hç trî ph¸t triÓn hÖ thèng TH c¸p c¸c tØnh.
So víi c¸c ph¬ng thøc truyÒn dÉn tÝn hiÖu kh¸c truyÒn h×nh qua vÖ tinh DTH lµ mét ph¬ng thøc phñ sãng rÊt hiÖu qu¶, ®Æc biÖt víi ®Þa h×nh cã nhiÒu ®åi nói nh VN. TH vÖ tinh cã nh÷ng u ®iÓm mµ TH mÆt ®Êt vµ TH c¸p kh«ng thÓ cã ®îc : vïng phñ sãng réng, kh«ng phô thuéc vµo ®Þa h×nh, chÊt lîng cao - cêng ®é trêng t¹i ®iÓm thu æn ®Þnh- vµ cã kh¶ n¨ng th«ng tin b¨ng réng. Sö dông ë b¨ng tÇn Ku, kÝch thíc anten thu kho¶ng 0,6m lµ cã thÓ thu ®îc nªn phï hîp víi ®iÒu kiÖn thu t¹i c¸c hé gia ®×nh.
C«ng nghÖ truyÒn dÉn DTH sö dông c«ng nghÖ truyÒn dÉn sè nªn ®¶m b¶o chÊt lîng tÝn hiÖu h×nh ¶nh còng nh ©m thanh, cã thÓ truyÒn dÉn ®îc nhiÒu ch¬ng tr×nh truyÒn h×nh cã ®é ph©n gi¶i cao trªn mét Transponder, hÖ thèng ©m thanh stereo hay ©m thanh lËp thÓ AC3. Ngoµi ra hÖ thèng TH sè cßn t¬ng thÝch víi nhiÒu lo¹i h×nh dÞch vô kh¸c nh truyÒn d÷ liÖu, internet, truyÒn h×nh t¬ng t¸c.
Tuy nhiªn dÞch vô DTH còng gÆp ph¶i mét sè khã kh¨n nh chÊt lîng tÝn hiÖu suy gi¶m khi ma b·o. Ta cã thÓ kh¾c phôc nhîc ®iÓm nµy b»ng c¸ch t¨ng ®êng kÝnh anten thu.
DÞch vô DTH ®· ®îc ®µi THVN triÓn khai vµ ®a vµ khai th¸c chÝnh thøc th¸ng 9/2004, ®îc ¸p dông nh÷ng c«ng nghÖ míi nhÊt vÒ truyÒn h×nh vÖ tinh DTH vµ sù ®Çu t c¶ chiÒu s©u lÉn chiÒu réng vÒ x©y dùng néi dung ch¬ng tr×nh, híng ph¸t triÓn c¸c dÞch vô gia t¨ng trªn hÖ thèng.
II. HÖ thèng ph¸t vµ thu truyÒn h×nh DTH cña ®µi truyÒn h×nh ViÖt Nam.
HÖ thèng thu ph¸t DTH cña ®µi truyÒn h×nh ViÖt Nam bao gåm 3 thµnh phÇn c¬ b¶n :
HÖ thèng truyÒn dÉn tÝn hiÖu TH Viba sè tõ ®µi truyÒn h×nh ViÖt Nam (Gi¶ng Vâ - Tr¹m ph¸t Viba) tíi tr¹m ph¸t mÆt ®Êt (VÜnh Yªn - Tr¹m thu Viba).
Tr¹m ph¸t mÆt ®Êt (Uplink station) ®Æt t¹i vÜnh yªn.
VÖ tinh (Satellite).
Tr¹m thu tÝn hiÖu vÖ tinh.
H×nh : S¬ ®å tæng quan hÖ thèng DTH.
1. HÖ thèng truyÒn dÉn tÝn hiÖu TH Viba sè Gi¶ng Vâ - VÜnh Yªn.
HÖ thèng truyÒn dÉn tÝn hiÖu tõ Gi¶ng Vâ lªn VÜnh Yªn ®îc truyÒn b»ng hÖ thèng Viba sè nhiÒu kªnh.TuyÕn truyÒn dÉn Viba nµy cã nhiÖm vô truyÒn toµn bé tÝn hiÖu trung t©m s¶n suÊt tr¬ng tr×nh ®Æt t¹i ®µi truyÒn h×nh ViÖt Nam ë gi¶ng vâ, truyÒn ®Õn tr¹m thu t¹i VÜnh Yªn, ë ®©y tÝn hiÖu viba ®îc thu vµ truyÒn ®Õn tr¹m ph¸t mÆt ®Êt t¹i VÜnh Yªn. Kho¶ng c¸ch tõ Gi¶ng Vâ - VÜnh Yªn lµ > 40Km vËy nªn ®©y lµ tuyÕn truyÒn trùc tiÕp, kh«ng cÇn tr¹m trung chuyÓn.
Trung t©m s¶n xuÊt tr¬ng tr×nh DTH t¹i Gi¶ng Vâ, hiÖn t¹i cã nhiÖm vô cung cÊp tÝn hiÖu cho 16 kªnh ch¬ng tr×nh bao gåm c¸c kªnh truyÒn h×nhQuèc gia VTV1,2,3 vµ c¸c kªnh tr¬ng tr×nh kh¸c cña DTH.
a, Khèi m· ho¸ nÐn ETSI.
S¬ ®å khèi tr¹m ph¸t DTH
Khèi m· ho¸ nÐn ETSI cã nhiÖm vô chuyÓn ®æi tõ tÝn hiÖu t¬ng tù xang tÝn hiÖu sè. §Çu vµo lµ tÝn hiÖu c¬ b¶n nh :
tÝn hiÖu analog tæng hîp, tÝn hiÖu PAL
TÝn hiÖu analog d¹ng thµnh phÇn.
TÝn hiÖu sè d¹ng nèi tiÕp.
Sau khi qua khèi m· ho¸ nÐn ETSI mçi kªnh tr¬ng tr×nh ®îc m· ho¸ vµ nÐn víi vËn tèc 8Mbit/s.
Sau ®ã 16 kªnh tr¬ng tr×nh ®îc ghÐp kªnh th«ng qua bé ETSI G703 nh trªn s¬ ®å. 2 Kªnh ghÐp thµnh mét dßng bit víi tèc ®é 17 Mbit/s. Sau ®ã dßng bÝt nµy l¹i ®îc ghÐp víi 2 kªnh tiÕp theo t¹o thµnh mét dßng bit/s tæng hîp cã tèc ®é lµ 34Mbit/s bao gåm 4 kªnh tr¬ng tr×nh. Nh vËy víi 2 bé ETSI G703 tao ghÐp 4 kªnh tr¬ng tr×nh t¹o nªn dßng bÝt cã tèc ®é 34Mbit/s vµ thùc hiÖn theo chuÈn nÐn video sè SDI 4:2:2.
Nh vËy víi 16 kªnh ch¬ng tr×nh ta cÇn 8 bé ETSI G703 vµ t¹o nªn 4 dßng bit 34 Mbi/s ®Ó ®Èm b¶o sè ho¸ vµ ghÐp kªnh cho ®ñ 16 kªnh tr¬ng tr×nh.
Sau ®ã 4 dßng bÝt 34Mbit/s nh trªn ®îc ®a vµo bé Mux G703 34/140 thùc hiÖn ghÐp 4 dßng bÝt trªn thµnh mét dßng tÝn hiÖu cã tèc ®é ®Çu ra lµ 155Mbit/s. Dßng tÝn hiÖu 155Mbit/s lµ dßng tÝn hiÖu sè bao gåm 16 kªnh tr¬ng tr×nh DTH.
b, HÖ thèng cao tÇn thu ph¸t Viba.
HÖ thèng nµy cã nhiÖm vô truyÒn toµ bé tÝn hiÖu DTH tõ trung t©m s¶n suÊt tr¬ng tr×nh t¹i Gi¶ng vâ lªn tr¹m ph¸t mÆt ®Êt VÜnh yªn. §©y la tuyÕn truÒn trùc tiÕp.
Dßng tÝn hiÖu 155Mbit/s sau khi ra khái bé ghÐp kªnh G703, sÏ ®îc ®a vµo hÖ thèng ph¸t vi ba. ë ®©y tÝn hiÖu ®îc ®iÒu chÕ (t¹i khèi model) lªn tÇn sè trung tÇn, sau ®ã tÝn hiÖu ®îc ®a ®Õn m¸y ph¸t sãng Viba (Tranceiver) vµ ®ia qua bé t¸ch kªnh (banching) ®Ó t¸ch thµnh 2 tÇn sè Viba f1,f2 , qua bé khuyÕch ®¹i vµ truyÒn lªn ¨ng ten ph¸t.
V× do yªu cÇu ®¶m b¶o an ninh truyÒn th«ng quèc gia, t¹i tr¹m ph¸t VÜnh Yªn ph¶i cã tr¹m ph¸t dù phßng (tr¹m ph¸t sè 2) ®Ó ®¶m b¶o truyÒn 3 tr¬ng tr×nh quèc gia VTV 1,2,3. Do ®ã t¹i tr¹m ph¸t Viba gi¶ng vâ, ph¸t lªn VÜnh Yªn 2 luång tÝn hiÖu t¹i 2 ¨ng ten. Luång tÝn hiÖu thø nhÊt bao gåm 16 kªnh DTH, luång tÝn hiÖu thø 2 bao gåm 3 tr¬ng tr×nh quèc gia. Hai luång tÝn hiÖu nµy ®îc t¸ch ra t dßng tÝn hiÖu 155 Mbit/s t¹i bé t¸ch kªnh. Vµ nã ®îc ph¸t lªn qua hai ¨ng ten Viba ®êng kÝnh 2,4m. Vµ hai ¨nh ten nµy thùc hiÖn ph¸t ph©n tËp tÇn sè ®Ó kh¾c phô hiÖn tîng fadinh.
c, HÖ thèng thu ph¸t tÝn hiÖu t¹i VÜnh Yªn.
T¹i ¨ng ten thu VÜnh Yªn, víi hai ¨ng ten 2,4m, thu hai tÝn hiÖu f1, f2 tõ hai ¨ng ten ph¸t VÜnh Yªn. Sau ®ã 2 luång tÝn hiÖu nµy ®îc céng l¹i t¹i khèi thu ph¸t (Transceiver). Sau ®ã dßng tÝn hiÖu nµy ®îc gi¶i ®iÒu chÕ (t¹i khèi model). Sau khi qua bé gi¶i ®iÒu chÕ, dßng tÝn hiÖu ra cã tèc ®é 155Mbit/s.
Dßng tÝn hiÖu ®a vµo bé gi¶i ®iÒu chÕ Demux G703, khèi Demux G703 cã nhiÖm vô t¸ch dßng tÝn hiÖu 155Mbit/s thµnh 4 dßng tÝn hiÖu 34Mbit/s . Sau ®ã mçi dßng 34 Mbit/s ®îc ®a qua bé t¸ch kªnh ETSI 8521 decorder. VËy víi 4 bé ETSI decorder, thùc hiÖn t¸ch 16 kªnh tr¬ng tr×nh, mçi kªnh cã tèc ®é lµ 8 Mbit/s vµ cã chuÈn nÐn d¹ng video sè SDI 4:2:2 270 Mbit/s.
Sau ®ã toµn bé dßng tÝn hiÖu nµy ®îc ®a qua bé Encorder cña hÖ thèng MPEG ®Ó thùc hiÖn nÐn MPEG, ®©y lµ chuÈn nÐn tÝn hiÖu ®Ó truyÒn tÝn hiÖu qua vÖ tinh.
2, HÖ thèng nÐn tÝn hiÖu MPEG vµ ph¸t lªn vÖ tinh.
a, Khèi nÐn tÝn hiÖu MPEG.
Sau khi tÝn hiÖu ra khái bé gi¶i ®iÒu chÕ ETSI decorder cã tèc ®é 8Mbits/s vµ chuÈn nÐn SDI 4:2:2 sÏ ®îc ®a vµo bé Encorder DBE 4130 ®Ó tÝn hµnh nÐn tÝn hiÖu theo chuÈn nÐn MPEG - 2. Vµ ®Êu ra c¶u khèi MPEG lµ mét dßng truyÒn t¶i ®a tr¬ng tr×nh TS (Transport Stream).
T¹i khèi MPEG, dßng d÷ liÖu ®îc nÐn theo chÕ dé nÐn d«ng (Dynamic Multiplexing) víi hÖ sè nÐn thay ®æi tuú theo tõng kªnh tr¬ng tr×nh. Nã nh»m môc ®Ých chÝnh lµ :
Gi÷ cho vËn tèc dßng truyÒn t¶i ®a tr¬ng tr×nh MPTS lu«n æn ®Þnh t¹i mét gi¸ trÞ ®Æt tríc trong suèt qu¸ tr×nh truyÒn dÉn.
u tiªn nÐn Ýt cho tr¬ng tr×nh cã v©n tèc chuyÓn c¶nh nhan vµ nhiÒu mÇu s¾c cÇn cã chÊt lîng ¶nh cao. Cßn c¸c tr¬ng tr×nh kh¸c cã hÖ sè nÐn cao h¬n.
T¨ng ®îc sè lîng c¸c kªnh cµn truyÒn.
b, Khèi ghÐp kªnh Mux (Muxltiplexer).
T¹i khèi ghÐp kªnh, thùc hiÖn viÖc ghep c¸c dong truyÒn t¶i vµ c¸c tÝn hiÖu kh¸c (nh c¸c tÝn hiÖu ECM, EMM..) thµnh mét dong truyÒn t¶i ®Ó truyÒn tíi khèi ®iÒu chÕ tÝn hiÖu sè PQSK.
Mçi khèi Mux chØ cho phÐp tèi ®a 12 kªnh. Do vËy ta cÇn 2 bé Mux ®Ó ghÐp ®ñ 16 kªnh.
C¸c tÝn hiÖu ®Ó x¸c ®Þnh luË m· ho¸ (EMM) vµ tÝn hiÖu híng dÉn ®Çu thu ®Ó gi¶i m· (ECM) cung ®îc ghÐp vµo ®©y.
c, Khèi ®iÒu chÕ QPSK
Khèi ®iÒu chÕ QPSK (Quadrature - hay quaternary Phase Keying), thùc hiÖn ®iÒu chÕ dßng truyÒn t¶i ®a tr¬ng tr×nh t¹i tÇn sè trung tÇn (IF).
QPSK cã hai chÕ ®é lµm viÖc :
ChÕ ®é sãng mang nhiÒu kªnh MCPC: tÇn sè trung tÇn (IF) cña PQSK ra cè ®Þnh lµ 70MHz.
ChÕ ®é sãng ®¬n kªnh SPCP : tÇn sè trung tÇn (IF) cã thÓ lùa chän trong d¶i tõ 52Mhz - 88MHz.
Ngoµi ra PQSK cßn chÌn thªm m· söa sai FEC nh»m h¹n chÕ sè lîng sai bit.
d, Khèi khuyÕch ®¹i KYLSTRON ¨ng ten ph¸t.
Khèi khuyÕch ®¹i cã nhiÖm vô khuyÕch ®¹i tÝn hiÖu vµ chuyÓn tÇn lªn b¨ng Ku.
Khèi khuyÕch ®¹i thùc hiÖn ®iÒu chÕ tÝn hiÖu len b¨ng t©n Ku(1,4 GHz), nã thùc hiÖn qua 2 bíc ®iÒu chÕ, bíc 1 ®iÒu chÕ lªn trung tÇn , ë tÇn sè 825MHz, sau ®ã ®iÒu chÕ lªn tÇn sè 1.45 GHz . Vµ khuyÕch ®¹i lªn n¨ng lîng lín, truyÒn tíi m¸y ph¸t, ph¸t lªn vÖ tin.
¨ng ten ph¸t lµ hai ¨nh ten(1 ¨ng ten chÝnh ph¸t 16 kªnh DTH, Mét ¨ng ten dù phßng ph¸t lªn 3 kªnh truyÒn h×nh quèc gia VTV 1,2,3) cã ®êng kÝnh 11m. Ph¸t lªn vÖ tinh b¨n Ku. TÇn sè ph¸t lªn lµ 14500Hz. Víi hai ¨ng ten ph¸t lªn ®ªu cã hÖ thèng tù ®éng hiÖu chØnh gãc ph¬ng vÞ vµ gãc ngÈng ®Ó ®¶m b¶o b¸m s¸t vÖ tinh, vµ hÖ thèng tù ®éng thay ®æi c«ng suÊt ph¸t khi thêi tiÕt xÊu.
3. VÖ tinh (Satellite).
HiÖn nay hÖ thèng truyÒn h×nh DTH cña ®µi truyÒn h×nh ViÖt Nam ®ang thuª vÖ tinh Measat 2. §©y lµ vÖ tinh cã ®é phñ sãng ®¶m b¶o bao kÝn l·nh thæ ViÖt Nam víi cêng ®é trêng ®ång ®Òu ë møc cao, tõ 64 - 68dBW.
4. Tr¹m thu tÝn hiÖu vÖ tin DTH.
TruyÒn h×nh DTH phôc vô cho nhiÒu ®èi tîng kh¸c nhau nh : Hé d©n, trung t©m truyÒn h×nh c¸p c¸c tØnh, c¸c kh¸ch s¹n...
§Ó thu ®îc tÝn hiÖu cña vÖ tinh th× cÇn cã c¸c thiÕt bÞ c¬ b¶n nh sau:
Ch¶o thu vÖ tinh - ®êng kÝnh 0.6m.
LNB ( Low noise block) : lµ bé khuÕch ®¹i t¹p nhiÔu thÊp g¾n trªn anten parabol cã chøc n¨ng ®æi tÇn tõ tÇn sè b¨ng Ku (10.7 ¸ 12GHz) xuèng d¶i tÇn sè IF (950 ¸ 2150MHz) mµ bé gi¶i m· cã thÓ thu ®îc vµ khuÕch ®¹i c«ng suÊt tÝn hiÖu thu ®îc tõ anten lªn.
§Çu thu gi¶i m· ®a ph¬ng tiÖn - IRD (Integrated Recever Decoder) hay cßn gäi lµ Set-top Box (STB) : lµ thiÕt bÞ thu vµ gi¶i m· tÝn hiÖu truyÒn h×nh tõ anten parabol vµ LNB, chuyÓn sang tÝn hiÖu AV hay RF mµ Tivi th«ng thêng cã thÓ xem ®îc. Nã cã chøc n¨ng cïng víi Smart card nhËn diÖn ®óng thuª bao vµ dÞch vô mµ thuª bao ®¨ng kÝ, gi¶i m· ra c¸c ch¬ng tr×nh hay dÞch vô mµ thuª bao ®· ®¨ng kÝ víi nhµ cung cÊp.
Smart card ( ThÎ th«ng minh): ThiÕt bÞ tr«ng gièng nh mét thÎ tÝn dông hay thÎ ®iÖn tho¹i. Nã lu gi÷ c¸c th«ng tin ®Ó më khãa c¸c ch¬ng tr×nh díi d¹ng d÷ liÖu chøa trong chÝp IC g¾n trªn thÎ. Smart card do VTV cung cÊp cßn thÓ hiÖn quyÒn ®îc xem c¸c truyÒn h×nh thu qua vÖ tinh cña §µi THVN ®· ®îc cÊp theo giÊy phÐp cña Bé VHTT.
Nh vËy ®Ó thu ®îc tÝn hiÖu DTH ngoµi viÖc cã ®ñ c¸c thiÕt bÞ nh trªn th× ta cßn cÇn chØnh ®óng híng cña ch¶o thu. Th«ng sè cña vÞ trÝ gãc ngÈng, vµ gãc ph¬ng vÞ th× thay ®æi theo tõng ®Þa bµn kh¸c nhau.
KÕt LuËn
Trong thêi gian thùc tËp t¹i tæ DTH phßng Kü thuËt vµ Phßng thi c«ng cña Trung t©m truyÒn h×nh C¸p ViÖt Nam. T«i ®· t×m hiÓu vÒ hÖ thèng TruyÒn h×nh C¸p vµ hÖ thèng TruyÒn h×nh DTH cña ®µi TruyÒn h×nh ViÖt Nam. T«i xin ch©n thµnh c¸m ¬n ban l·nh ®¹o vµ c¸c anh chÞ ®ång nghiÖp ®· gióp ®ì vµ t¹o ®iÒu kiÖn trong thêi gian qua. T«i xin høa sÏ cè g¾ng hÕt søc m×nh, kh«ng nghõng häc tËp vµ rÌn luyÖn ®Ó ®¸p øng tèt cho c«ng viÖc sau nµy.
Hµ Néi 22/11/2003
Ngêi viÕt b¸o c¸o
Ks. NguyÔn Trung kiªn
Các file đính kèm theo tài liệu này:
Tổng quan về mạng Truyền hình cáp hữu tuyến tại Việt Nam.doc