Thủy lực và máy thủy lực

Thuỷ lực và máy thuỷ lực 1. Khái niệm và tính chất cơ bản của chât lỏng : 1.1. Tính chất cơ bản của chất lỏng : * Tính di động cao, không có hình dạng nhất định. * Tinh chống lực cắt và lực kéo kém. * Tính chịu nén cao. * Có tính nhớt * Có khối lượng và trọng lượng * Khối lượng riêng : (kg/m3 ) M - Khối lượng chất lỏng có trong thể tích W W - Thể tích chất lỏng có Khối lượng M * Trọng lượng riêng : = ( N/m3 ) G - Trọng lượng chất lỏng có trong thể tích W W - Thể tích chất lỏng có trọng lượng G Và ta có công thức liên hệ giữa khối lượng và trọng lượng : = .g g - Gia tốc trọng trường thường lấy giá trị là : g = 9,81 (m/s2).  Tỷ trọng:  = . ã Tính liên tục. ã Có sức căng mặt ngoài. ã Cố hiện tượng xâm thực. ã Thay đổi thể tích do thay đổi áp lực và nhiệt độ. + Thay đổi áp lực: Khi áp suất tăng thể tích chất lỏng bị nén lạivà ngược lại. Hệ số thay đổi thể tích Chất lỏng thực, chất lỏng lý tưởng : Trong thực. Tuy nhiên các tính chất của chât lỏng gây ra rất nhiều khó khăn trong quá trình tính toán thuỷ lực. Vì vậy để đơn giản hoá quá trình tính toán người ta đưa ra một khái niệm mới đó là: Chất lỏng lý tưởng. Chất lỏng lý tưởng có những tính chất : Di động tuyệt đối. Không có tính nhớt. * Hoàn toàn không chống được lực cắt và lực kéo. * Hoàn toàn không nén được. 1.2. Lực tác dụng lên chât lỏng Dù ở trạng thái tĩnh hay trạng thái động chất lỏng đều chịu tác dụng của các lực sau: - Lực bề mặt ( Là lực từ ngoài tác dụng lên các phần tử chất lỏng thông qua mặt tiếp xúc và tỷ lệ với diện tích mặt tiếp xúc ) - Lực khối ( Là lực tỷ lệ với khối lượng của chất lỏng tác dụng lên mỗi phần tử chất lỏng). 1.3. Đơn vị dùng trong thuỷ lưc và máy thuỷ lưc. - áp suất :Atmôtfe : ký hiệu at Ta có 1 at = 9,81.104 (N/m2) + bar : Ta có 1bar = 10 (N/cm2) + Pascal : ký hiệu [ Pa ] Ta có 1Pa =1 (N/m2) - Vận tốc : Ký hiệu v có đơn vị (m/s). + Vận tốc tức thời tại 1 điểm vA : Là vận tốc trung bình tất cả các phần tử chất lỏng vTB .

doc40 trang | Chia sẻ: tlsuongmuoi | Ngày: 19/07/2013 | Lượt xem: 1257 | Lượt tải: 12download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Thủy lực và máy thủy lực, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
) nhËn chuyÓn ®éng lµm cho r«to (2) quay theo, ®Üa nghiªng (3) quay theo do sù ®Èy cña lß xo (4) vµo piston. Piston dÞch chuyÓn trong xi lanh, ë nöa vßng quay mµ thÓ tÝch tronh xi lanh gi¶m dÇn, dÇu ®­îc piston ®Èy ra cöa dÉn dÇu, h×nh thµnh c¸c cöa ®Èy vµ ng­îc l¹i ë phÝa ®èi diÖn thÓ tÝch c¸c buång xi lanh t¨ng dÇn vµ h×nh thµnh cöa hót. Ng­êi ta cã thÓ thay ®æi l­u l­îng cña b¬m th«ng qua ®é nghiªng a cña ®Üa. Trong tr­êng hîp tèc ®é vßng quay lín, c¸c piston ®­îc nèi víi ®Üa sè (3) th«ng qua khíp nèi c¸t ®¨ng. B¬m dÇu piston cã thÓ biÕn thµnh ®éng c¬ dÇu nÕu dÉn dÇu vµo mét cöa nµo ®ã cña b¬m. + L­u l­îng cña b¬m: Q = Z.n.D. .tga Z : Sè piston. n : Sè vßng quay. D : §­êng kÝnh tÝnh tíi t©m piston. d : §­êng kÝnh piston. a : Gãc nghiªng cña ®Üa. 3.3.2.B¬m piston h­íng kÝnh. B¬m piston h­íng kÝnh lµ lo¹i b¬m cã nhiÒu piston chuyÓn ®éng theo h­íng kÝnh cña r«to. Khi lµm viÖc d­íi t¸c dông cña lùc ly t©mc¸c piston lu«n tú s¸t vµo mÆt trong cña thµnh b¬m ®Æt lÖch t©m víi r«to. Piston bÞ c­ìng bøc thùc hiÖn chuyÓn ®éng th¼ng®i vÒ, trªn c¬ së ®ã thùc hiÖn qu¸ tr×nh hót vµ nÐn chÊt láng. VÒ kÕt cÊu: c¸c lç cña r«to (1) ®Æt c¸c piston (2) r«to quay trªn trôc dÉn dÇu (3) ®­îc l¾p cè ®Þnh vµo th©n b¬m, trªn trôc cã lç hót A vµ lç nÐn dÇu B. Khi ®é lÖch t©m e = 0, qu¸ tr×nh hót, nÐn kh«ng cßn. ChÝnh v× vËy nªn b¬m piston h­íng kÝnh t¸c dông ®¬n cã thÓ ®iÒu chØnh l­u l­îng, ngoµi ra ®Ó t¨ng l­u l­îng cña b¬m vµ ®Ó l­u l­îng æn ®Þnh ng­êi ta cã thÓ chÕ t¹o b¬m t¸c dông nhiÒu lÇn vµ nhiÒu hµm piston. + L­u l­îng cña b¬m ®­îc tÝnh theo c«ng thøc: Q = 103 - c : §é lÖch t©m. - d ; §­êng kÝnh piston. - Z ; Sè xilanh. - n : Sè vßng quay 3.4. §éng c¬ thuû lùc thÓ tÝch. 3.4.1. §éng c¬ dÇu b¸nh r¨ng . + CÊu t¹o : T­¬ng tù nh­ b¬m b¸nh r¨ng . + Nguyªn lý lµm viÖc: Dçu cã ¸p suÊt cao ®­îc ®­a vµo mét phÝa t¹o ra ¸p lùc ®Èy, lµm cho c¸c b¸nh r¨ng quay vµ truyÒn chuyÓn ®éng ra ngoµi.Ng­êi ta cã thÓ t¨ng c«ng suÊt cña ®éng c¬ th«ng qua viÖc t¨ng ¸p suÊt, l­u l­îng ®Çu vµo vµ lµm gi¶m tæn thÊt b»ng c¸ch chÕ t¹o c¸c b¸nh r¨ng vµ vá ®éng c¬ víi ®é chÝnh x¸c cao hoÆc t¨ng chiÒu réng (b) cña r¨ng. 3.4.2. §éng c¬ dÇu c¸nh g¹t. + KÕt cÊu: T­¬ng tù nh­ b¬m c¸nh g¹t chØ kh¸c c¸c c¸nh g¹t ®­îc tú c­ìng bøc vµo thµnh stato th«ng qua lß xo hoÆc ¸p lùc dÇu ë ®­êng vµo + §éng c¬ dÇu t¸c dông ®¬n: - Lo¹i dÉn dÇu tõ ngoµi. - Lo¹i dÉn dÇu tõ trong. + Nguyªn lý lµm viÖc: DÇu ®­îc ®­a vµo mét cöa cña ®éng c¬ víi ¸p lùc P, do lÖch t©m e gi÷a r«to vµ stat, m« men t¸c dông nªn c¸c c¸nh g¹t do ¸p lùc dÇu t¹o ra kh«ng c©n b»ng ë hai phÝa cña ®­êng nèi hai t©m r«to vµ stato. ChÝnh v× vËy nã lµm cho r«to quay víi vËn tèc w. NÕu kh«ng kÓ chiÒu dµi c¸nh g¹t ta cã : Mp = ( r- R2 ) Mp - m« men bªn ph¶i . P - ¸p lùc dÇu ®­êng vµo. r1 - B¸n kÝnh di ®éng cña c¸nh g¹t. T­¬ng tù ta cã: Mt = ( r- R2 ) Mt - m« men bªn tr¸i. M = Mp - Mt = (r- r) §©y chÝnh lµ m« men quay cña ®éng c¬ dÇu. ViÖc tÝnh to¸n ®éng c¬ dÇu t¸c dung kÐp t­¬ng tù nh­ ®éng c¬ dÇu t¸c dông ®¬n. 3.4.3. §éng c¬ dÇu piston. - §éng c¬ dÇu piston h­íng trôc: + KÕt cÊu t­¬ng tù nh­ b¬m piston h­íng trôc. Nh­ng nã chØ cã hªm mét b¸nh ®µ ®Ó v­ît qua ®iÓm chÕt trong qu¸ tr×nh lµm viÖc. + §Æc ®iÓm : C¸c m« men quay vµ vËn tèc vßng quay lín. - §éng c¬ dÇu piston h­íng kÝnh: + KÕt cÊu: T­¬ng tù b¬m dÇu piston h­íng kÝnh. + §Æc ®iÓm : Gåm ®éng c¬ dÇu piston h­íng kÝnh t¸c dông mét lÇn vµ ®éng c¬ dÇu h­íng kÝnh t¸c dông nhiÒu lÇn. Häc tr×nh II ThiÕt bÞ ®iÒu khiÓn thuû lùc. 1. C¬ cÊu ®iÒu khiÓn, ®iÒu chØnh. 1.1. C¬ cÊu chØnh ¸p. C¬ cÊu chØnh ¸p dïng ®Ó ®iÒu chØnh ¸p suÊt tøc lµ cè ®Þnh, t¨ng hoÆc gi¶m trÞ sè ¸p suÊt trong hÖ thèng dÇu Ðp. 1.1.1. Van an toµn vµ van trµn. NhiÖm vô: Van an toµn dïng ®Ó phßng qu¸ t¶i trong hÖ thèng dÇu Ðp tøc lµ khi ¸p suÊt v­ît qu¸ trÞ sè giíi h¹n an toµn cña c¸c chi tiÕt ( cã thÓ ph¸ háng c¸c chi tiÕt, bé phËn m¸y) van an toµn sÏ më ®Ó d­a dÇu vÒ bÓ dÇu nh»m gi¶m ¸p suÊt trong hÖ thèng dÇu Ðp. Van trµn dïng ®Ó gi÷ ¸p suÊt kh«ng ®æi trong hÖ thèng dÇu Ðp : P =conts. Ký hiÖu : * Van an toµn vµ van trµn ®¬n gi¶n : Do van trµn ngoµi viÖc gi÷ ¸p suÊt P cè ®Þnh, nã cßn ®¶m b¶o cho hÖ thèng dÇu Ðp ®­îc an toµn nªn ta chØ xÐt tíi van van trµn. Nguyªn lý lµm viÖc: Khi ¸p suÊt P1 t¨ng, tøc lµ P1 >P cè ®Þnh nã sÏ th¾ng lùc lß xo ®Èy viªn bi ®­a dÇu vÒ bÓ dÇu. Lo¹i van nµy cã kÕt cÊu ®¬n gi¶n nh­ng lµm viÖc ån µo, kh«ng sö dông ®­îc ¸p suÊt cao vµ ®é tin cËy thÊp. * Van trµn kiÓu piston : - CÊu t¹o : (1) Cöa dÇu vµo; (2) R·nh gi¶m chÊn; (3) Buång ®Èy; (4) Bulon ®iÒu chØnh; (5) Piston; (6) Cöa dÇu ra; (7) Lç tho¸t dÇu. - Nguyªn lý lµm viÖc : DÇu cã ¸p suÊt P1 qua lç gi¶m ch¸n (2) vµo buång ®Èy (3) ®Èy piston mét lùc lµ : F.P1 . Khi Pl t¨ng lùc ®Èy F.P1 t¨ng theo th¾ng lùc lß xo, ®­îc ®iÒu chØnh b»ng bulon (4) vµ träng l­îng cña piston, lóc nµy piston ®i lªn më cöa dÇu ra sè (6) ®­a dÇu vÒ bÓ dÇu lµm cho ¸p suÊt P1 gi¶m. NÕu bá qua ma s¸t vµ träng l­îng cña piston ta cã ph­¬ng tr×nh c©n b»ng:FP1 - Pl = 0 Þ Pl = P1F. Do F kh«ng ®æi nªn muèn P1 thay ®æi ta ®iÒu chØnh lùc lâ xo Pl . Lo¹i van nµy cã ­u ®iÓm lµm viÖc ªm, cã thÓ sö dông ë ¸p suÊt cao. 1.1.2. Van c¶n. Dïng ®Ó t¹o nªn mét lùc c¶n trong hÖ thèng dÇu Ðp, nh»m lµm cho hÖ thèng dÇu Ðp chuyÓn ®éng ªm nhÑ vµ khi dõng m¸y kh«ng cho dÇu trë vÒ bÓ dÇu ®Ó trnhs chÊn ®éng khi khëi ®éng m¸y. KÕt cÊu cña cña van lµ s¬ ®å l¾p trong hÖ thèng dÇu Ðp ®­îc thÓ hiÖn nh­ h×nh vÏ, van c¶n th­êng l¾p ë cöa ra cña xi lanh víi ¸p suÊt ®­êng ra lµ P2. VÒ nguyªn lý t­¬ng tù nh­ van trµn. Ta cã ph­¬ng tr×nh c©n b»ng tÜnh lµ: P2.F - P1 = 0. Hay P2 = P1 / F. 1.1.3. Van gi¶m ¸p. Trong tr­êng hîp mét b¬m dÇu ph¶i cung cÊp cho nhiÒu c¬ cÊu chÊp hµnh lµm viÖc ë c¸c ¸p suÊt kh¸c nhau th× ta cho b¬m dÇu lµm viÖc ë c«ng suÊt lín nhÊt vµ sö dông van gi¶m ¸p. Trong hÖ thèng nµy xilanh (1) lµm viÖc víi ¸p suÊt P1 nhê van gi¶m ¸p (a) t¹o ra ¸p suÊt P2 < P1 cung cÊp cho xi lanh (2). §Æc ®iÓm cña van nµy lµ ¸p suÊt cÇn ®iÒu chØnh ë cöa ra P2 ta cã ph­¬ng tr×nh c©n b»ng : P2F - P1 = 0 Þ P2 = P1 / F. Nh­ vËy , ®Ó ®iÒu chØnh P2 ta thay ®æi P1. Lo¹i van nh­ h×nh vÏ th­êng sö dông ë ¸p suÊt thÊp v× lùc p1 lín khi ¸p suÊt cao Þ lß xo lín Þ cång kÒnh h¬n n÷a ®é gi¶m chÊn cña lo¹i nµy còng kÐm h¬n. §Ó kh¾c phôc ng­êi ta sö dông lo¹i van piston vi sai cã bËc ®Ó t¨ng ®é gi¶m chÊn vµ gi¶m kÝch th­íc. 1.1.4. R¬ le ¸p lùc. Th­êng dïng trong hÖ thèng dÇu Ðp cña m¸y tù ®éng vµ b¸n tù ®éng. Nã ®­îc sö dông nh­ c¬ cÊu phßng qu¸ t¶i, v× khi P t¨ng nã c¾t dßng ®iÖn lµm b¬m dÇu ngõng ho¹t ®éng. 1.2. C¬ cÊu chØnh l­u l­îng. Dïng ®Ó x¸c ®Þnh l­îng chÊt láng ch¶y qua nã trong mét ®¬n vÞ thêi gian vµ nh­ thÕ ®iÒu chØnh ®­îc vËn tèc cña c¬ cÊu chÊp hµnh trong hÖ thèng dÇu Ðp lµm viÖc víi b¬m dÇu cã mét l­u l­îng cè ®Þnh. 1.2.1. Van tiÕt l­u. Dïng ®Ó ®iÒu chØnh l­u l­îng dÇu vµ do ®ã ®iÒu chØnh vËn tèc cña c¬ cÊu chÊp hµnh trong hÖ thèng dÇu Ðp. Nã cã thÓ ®Æt ë ®­êng ra hoÆc ®­êng vµo cña c¬ cÊu chÊp hµnh. Víi s¬ ®å trªn th× van tiÕt l­u l¾p ë ®­êng ra, c¸ch l¾p nµy ®­îc dïng phæ biÕn v× van tiÕt l­u cã thÓ thay ®æi c¶ van c¶n, tøc lµ t¹o ra ¸p suÊt nhÊt ®Þnh trªn ®­êng ra cña xilanh vµ do ®ã lµm chuyÓn ®éng ®­îc ªm. Gäi F lµ tiÕt diÖn t¸c dông vµ v lµ vËn tèc cña piston ®ång thêi kh«ng kÓ ®Õn tæn thÊt thÓ tÝch thÝ l­u l­îng qua van tiÕt l­u lµ: Q2 = F.v Theo c«ng thøc cña Torixeli vÒ l­u l­îng ch¶y qua mét khe hë cã tiÕt diÖn ch¶y lµ Ax vµ hiÖu ¸p DP = P2 - P3 th×: Q2 = m.Ax v× c = Þ Q2 = c. m.Ax Suy ra v = víi m.lµ hÖ sè tho¸t dÇu phô thuéc h×nh d¹ng, tiÕt diÖn ch¶y cã thÓ coi lµ mét h»ng sè. Nh­ vËy ta thÊy v cã thÓ thay ®æi nhê Ax vµ DP. Cã hai lo¹i van tiÕt l­u chÝnh: + Van tiÕt l­u ®iÒu chØnh däc: C¸c chèt tiÕt l­u di chuyÓn däc trôc lµm thay ®æi c¸c thiÕt diÖn ch¶y Ax vµ qua ®ã ®iÒu chØnh ®­îc l­u l­îng. Sù kh¸c nhau trong lo¹i van nµy lµ c¸c r·nh tiÕt l­u kh¸c nhau nh­ h×nh vÏ. + Van tiÕt l­u ®iÒu chØnh quanh trôc: C¶ hai lo¹i ®Òu ®­îc ®iÒu chØnh b»ng c¸ch xoay chèt tiÕt l­u quanh trôc víi gãc tõ 00 ®Õn 1800, r·nh tiÕt l­u cã h×nh tam gi¸c (D) phai quanh trôc. DÇu cã thÓ t­ ngoµi vµo hoÆc tõ trong ra, tuy nhiªn dßng tõ ngoµi vµo gi¶m dßng xo¸y, l­u l­îng æn ®Þnh h¬n. Ký hiÖu cña van tiÕt l­u: 1- Lµ lo¹i van kh«ng ®iÒu chØnh . 2- Lµ lo¹i van ®iÒu chØnh. 1.2.2. Bé æn tèc. Ký hiÖu: NhiÖm vô : Lµm æn ®Þnh tèc ®é cña c¬ cÊu chÊp hµnh th«ng qua van tiÕt l­u. Tøc lµ ®a\mr b¶o l­u l­îng kh«ng ®æi khi ®i qua van tiÕt l­u, tøc lµ lµm cho vËn tèc bµn m¸y l¾p trªn xilanh truyÒn lùc cã gi¸ trÞ kh«ng ®æØ. Trªn h×nh vÏ ta cã bé æn tèc gåm mét van gi¶m ¸p cã piston trßn vµ van tiÕt l­u ®Òu chØnh quanh trôc nã ®­îc l¾p ë ®Çu ra ¸p suÊt P2 vµo van gi¶m ¸p vµ nã gi¶m xuèng P3 vµ P3 tiÕp tôc qua van tiÕt l­u vµ ra thµnh P4 trë vÒ bÓ dÇu. §iÒu kiÖn ®Ó bé æn tèc lµm viÖc lµ P1 > P2 >P3 >P4 ta cã ph­¬ng tr×nh c©n b»ng tÜnh sau: F.P3 - F.P4 - P1 = 0 Þ DP = P1 / F. Nh­ vËy P1 x¸c ®Þnh tÝnh n¨ng lµm viÖc cña bé æn tèc . 1.3. C¬ cÊu chØnh h­íng. Lµ c¬ cÊu ®iÒu khiÓn ®ãng më c¸c ®­êng dÇu ®Õn bé phËn t­¬ng õng trong hÖ thèng dÇu Ðp. 1.3.1. Van mét chiÒu. Ký hiÖu : T¸c dông: Van mét chiÒu dïng ®Ó ®iÒu khiÓn dßng chÊt láng ®i trong mét h­íng vµ ng¨ng kh«ng cho dßng chÊt láng ®i trë l¹i. Van cã thÓ ®Æt ë c¸c vÞ trÝ kh¸c nhau tuú theo môc ®Ých sö dông, van mét chiÒu cã thÓ lµ van bi nh­ h×nh vÏ hoÆc cã thÓ lµ van tr­ît. V× ë ¸p suÊt lín van tr­ît lµm viÖc tèt h¬n. 1.3.2. Van ®¶o chiÒu. Lµ lo¹i van dïng ®Ó ®ãng mët c¸c èng dÇu kh¬i ®éng cña c¬ cÊu biÕn ®æi n¨ng l­îng hoÆc ®æi chiÒu hoÆc ®æi h­íng chuyÓn ®éng cña xilanh - piston. Dùa vµo kÕt cÊu sè hè dÇu dÉn vµ sè vÞ trÝ mµ ng­êi ta ph©n chóng ra lµm nhiÒu lo¹i khac nhau. Ký hiÖu : - Sè « chØ sè vÞ trÝ. - Cöa ®ãng cã ký hiÖu lµ T. - Mòi tªn trong « chØ ®­êng dÇu qua c¸c cöa. - 2/2 tö sè chØ sè cöa, mÉu sè chØ sè vÞ trÝ. Nguyªn lý lµm viÖc : Van ®¶o chiÒu cã rÊt nhiÒu d¹ng kh¸c nhau, nh­ng dùa vµo mét sè ®Æc ®iÓm chung lµ sè vÞ trÝ vµ sè cöa ®Ó ph©n biÖt chóng víi nhau: - Sè vÞ trÝ : Lµ sè chç ®Þnh vÞ con tr­ît cña van. Th«ng th­êng van ®¶o chiÒu cao hai hoÆc ba vÞ trÝ ; ë nh÷ng tr­êng hîp ®Æc biÖt cã thÓ nhiÒu h¬n. - Sè cöa ( ®­êng ): Lµ sè lç ®Ó dÉn dÇu vµo hay ra. Sè cöa cña van ®¶o chiÕu th­êng lµ 2,3,5. §«i khi cã thÓ dïng nhiÒu h¬n. D­íi ®©y ta xÐt mét lo¹i v©n van ®¶o chiÒu hai vÞ trÝ th­êng dïng: H×nh (a) lµ s¬ ®å van ®¶o chiÒu ®¬n gi¶n nhÊt cã hai cöa vµ hai vÞ trÝ, viÕt t¾t lµ 2/2 ( tö sè chØ sè cöa, mÉu sè chØ sè vÞ trÝ). Ký hiÖu mçi vÞ trÝ lµ mét « vu«ng vµ c¸c mòi tªn trong c¸c « vu«ng chØ ®­êng dÉn dÇu qua c¸c cöa, cac dÊu T trong c¸c « vu«ng lµ chØ cöa bÞ chÆn. Van 2/2 chñ yÕu dïng ®Ó ®ãng më ®­êng dÉn dÇu. H×nh (b) lµ s¬ ®å van ®¶o chiÒu 3 cöa, 2 vÞ trÝ. Lo¹i nµy th­êng dïng ®Ó lµm r¬le dÇu Ðp. ë vÞ trÝ cña h×nh vÏ, ®­êng (1) th«ng víi ®­êng (2) nèi liÒn víi mét buång lµm viÖc cña xilanh c¬ cÊu chÊp hµnh. Khi con tr­ît cña van di chuyÓn sang tr¸i, buång ra cña xilanh c¬ cÊu chÊp hµnh ®­îc nèi víi cöa (3) ®i vÒ bÓ dÇu. H×nh (c) lµ lo¹i van ®¶o chiÒu 5 cöa, 2 vÞ trÝ : 5/2. Lo¹i nµy dïng rÊt phæ biÕn ®Ó ®¶o chiÒu c¸c c¬ cÊu chÊp hµnh mµ c¶ hai chiÒu chuyÓn ®éng ®Òu ®­îc thùc hiÖn b»ng dÇu Ðp. ë nh÷ng lo¹i m¸y tiÖn, phay ...cã gia tèc kh«ng lín nh­ng th­êng dïng lo¹i nµy ®Ó ®¶o chiÒu, tr¸i l¹i dïng ë m¸y mµi th× kh«ng tèt. ë hÖ thèng dÇu Ðp dïng mét b¬m dÇu th× : - Cöa (1) l¾p vµo nguån dÇu Ðp. - Cöa 2.1 vµ 2.2 l¾p vµo b­êng tr¸i vµ ph¶i cña xilanh c¬ cÊu chÊp hµnh. - cöa 3.1 vµ 3.2 l¾p ë cöa ra, ®­a dÇu vÒ bÓ. ë hÖ thèng dÇu Ðp dïng hai b¬m dÇu th× : - Cöa 3.1 vµ 3.2 l¾p vµo ®­êng ra cña tõng b¬m dÇu mét. - Cöa 2.1 vµ 3.2 l¾p vµo buång tr¸i vµ ph¶i cña xilanh truyÒn lùc. - Cöa (1) l¾p vµo ®­êng ra bÓ dÇu. 1.4. §iÒu chØnh vµ æn ®Þnh vËn tèc . §iÒu chØnh vËn tèc chuyÓn ®éng th¼ng hoÆc chuyÓn ®éng vßng cña c¬ cÊu chÊp hµnh trong hÖ thèng dµu Ðp b»ng c¸ch thay ®æi l­u l­îng dµu ch¶y qua nã víi hai ph­¬ng ph¸p sau ®©y: - Thay ®æi søc c¶n trªn ®­êng dÉn dÇu b»ng van tiÕt l­u .Ph­¬ng ph¸p ®iÒu chØnh nµy gäi lµ ®iÒu chØnh b»ng tiªt l­u. - Thay ®æi chÕ ®é lµm viÖc cña b¬m dÇu, tøc lµ ®iÒu chØnh l­u l­îng cña b¬m cung cÊp cho hÖ thèng dÇu Ðp. Ph­¬ng ph¸p ®iÒu chØnh nµy gäi lµ ®iÒu chØnh b»ng thÓ tÝch. Lùa chän ph­¬ng ph¸p ®iÒu chØnh vËn tèc phô thuéc vµo nhiÒu yÕu tè nh­ : c«ng suÊt truyÒn ®éng, ¸p suÊt cÇn thiÕt, ®Æc ®iÓm thay ®æi t¶i träng, kiÓu vµ ®Æc tÝnh cña b¬m dµu v.v... 1.4.1. §iÒu chØnh b»ng van tiÕt l­u. Do kÕt cÊu ®¬n gi¶n nªn lo¹i ®iÒu chØnh nµy ®­îc dïng nhiÒu nhÊt trong c¸c hÖ thèng dÇu Ðp cña m¸y c«ng cô ®Ó ®iÒu chØnh vËn tèc cña chuyÓn ®éng th¼ng còng nh­ chuyÓn ®éng vßng. ë lo¹i ®iÒu chØnh nµy b¬m dÇu cã mét l­u l­îng kh«ng ®æi vµ víi viÖc thay ®æi tiÕt diÖn ch¶y cña van tiÕt l­u lµm thay ®æi hiÖu ¸p cña dÇu, do ®ã thay ®æi l­u l­îng dÉn ®Õn c¬ cÊu chÊp hµnh ®Ó ®¶m b¶o vËn tèc nhÊt ®Þnh. L­îng dµu thõa kh«ng thùc hiÖn c«ng cã Ých nµo c¶ ®­îc ®­a vÒ bÓ dÇu . ( H×nh vÏ bªn ). Tuú thuéc vµo vÞ trÝ l¾p van tiÕt l­u trong hÖ thèng, ta cã hai lo¹i ®iÒu chØnh b»ng van tiÕt l­u sau : - §iÒu chØnh b»ng tiÕt l­u ®­êng vµo . - §iÒu chØnh b»ng tiÕt l­u ®­êng ra . H×nh 1 lµ s¬ ®å ®iÒu chØnh vËn tèc b»ng tiÕt l­u ë ®­êng vµo. Van tiÕt l­u (1) ®Æt ë ®­êng vµo cña xi lanh (2). §­êng ra cña xi lanh ®­îc dÉn vÒ bÓ dÇu qua van c¶n (3). Nhê van tiÕt l­u (1), ta ®iÒu chØnh ®­îc hiÖu ¸p gi÷a hai ®Çu van tiÕt l­u, tøc lµ ®iÒu chØnh ®­îc l­u l­îng ch¶y qua van tiÕt l­u vµo xi lanh, do ®ã lµm thay ®æi vËn tèc cña piston. DÇu thõa ch¶y qua van trµn (4) vÒ bÓ dÇu . Van c¶n (3) dïng ®Ó t¹o nªn mét ¸p suÊt nhÊt ®Þnh ( kho¶ng 3 - 8 bar) trong buång bªn ph¶i cña xi lanh 2, ®¶nm b¶o piston chuyÓn ®éng ®­îc ªm. Ngoµi ra van c¶n (3) cßn lµm gi¶m chuyÓn ®éng giùt m¹nh cña c¬ cÊu chÊp hµnh khi t¶i träng thay ®æi ®ét ngét ( ThÝ dô: nh­ ë cuèi nguyªn c«ng khoan lç xuyªn thñng ). Víi ¸p suÊt tõ 0 - 5 bar, m« ®un ®µn håi cña cét däc trong buång ph¶i cña xi lanh (2) nhá h¬n rÊt nhiÕu so víi ¸p suÊt lín, v× thÕ ®é ®µn håi cña dÇu trong tr­êng hîp n¸y lín, dÔ lµm cho chuyÓn ®éng cña c¬ cÊu chÊp hµnh mÊt æn ®Þnh. Van c¶n (3) cã thÓ gi¶m ¶nh h­ëng ®µn håi cña cét dÇu b»ng c¸ch t¨ng ¸p suÊt trong buång tr¸i cña xi lanh lín h¬n 5 bar. NÕu nh­ t¶i träng t¸c dông lªn piston lµ P vµ lùc ma s¸t gi÷a piston vµ xi lanh lµ Pm , th× ph­¬ng tr×nh c©n b»ng tÜnh cña piston lµ : p1.F1 - p2. F2 - P - Pm = 0 tõ ®©y ta cã : p1 =p2 .+ (1) b vµ hiÖu ¸p gi÷a hai ®Çu van tiÕt l­u: Dp = p0 - p1 (2) Trong ®ã : p0 lµ ¸p suÊt b¬m dÇu t¹o nªn ®­îc ®iÒu chØnh b»ng van trµn (4). Nh­ ta ®· biÕt : L­u l­îng ch¶y qua van tiÕt l­u còng lµ l­u l­îng lµm cho piston cã tiÕt diÖn F di ®éng víi vËn tèc v, do ®ã c«ng thøc T«rixelli cã thÓ viÕt : Q= F.v = c.m.Ax. (3) ë ®©y: c = = const. -Ax : Lµ tiÕt diÖn ch¶y cña van tiÕt l­u. -m :Lµ hÖ sè tho¸t dÇu. Tõ c«ng thøc (1), (2), (3) ta thÊy r»ng : víi viÖc t¨ng t¶i trong t¸c dông lªn piston, ¸p suÊt p1 t¨ng, do ®ã lµm gi¶m hiÖu ¸p cña van tiÕt l­u, tøc lµ lµm gi¶m l­u l­îng ch¶y qua nã vµ gi¶m vËn tèc cña piston. H×nh 2 lµ s¬ ®å ®iÒu chØnh vËn tèc b»ng tiÕt l­u ë ®­êng ra. ë ®©y, van tiÕt l­u ®¶m nhiÖm lu«n chøc n¨ng cña van c¶n lµ t¹o nªn mét ¸p suÊt nhÊt ®Þnh ë ®­êng ra cña xi lanh. Trong tr­êng hîp nµy, ¸p suÊt ë buång tr¸i xi lanh b»ng ¸p suÊt cña b¬m, tøc lµ p1=p0. Ph­¬ng tr×nh c©n b»ng tÜnh lµ: p1.F1 - p2. F2 - P - Pm = 0 (4) V× cöa ra cña van tiÕt l­u nèi liÒn víi bÓ dµu , nªn hiÖu ¸p cña van tiÕt l­u lµ : Dp = p2 - 0 =p2 Do ®ã tõ ph­¬ng tr×nh (4) ta cã thÓ viÕt : Dp =p0 . - . Tõ ph­¬ng tr×nh nµy ta còng thÊy r»ng : víi viÖc t¨ng t¶i träng th× hiÖu ¸p cña van tiÕt l­u gi¶m, vµ do ®ã vËn tèc cña piston còng gi¶m. C¶ hai loaÞ ®iÒu chØnh b»ng tiÕt l­u cã ­u ®iÓm lµ kÕt cÊu ®¬n gi¶n, nh­ng c¶ hai còng ®Òu cã nh­îc ®iÓm c¬ b¶n lµ kh«ng ®¶m b¶o vËn tèc cña c¬ cÊu chÊp hµnh ë mét gi¸ trÞ nhÊt ®Þnh, khi t¶i träng thay ®æi ; v× thÕ ng­êi ta th­êng dïng hai lo¹i ®iÒu chØnh nµy trong nh÷ng hÖ thèng dÇu Ðp lµm viÖc víi t¶i träng thay ®æi nhá, hoÆc trong hÖ thèng kh«ng yªu cÇu cã vËn tèc kh«ng ®æi. Nh­îc ®iÓm kh¸c cña hÖ thèng ®iÒu chØnh b»ng tiÕt l­u lµ mét phÇn n¨ng l­îng kh«ng dïng ®Õn biÕn thµnh nhiÖt trong qu¸ tr×nh tiÕt l­u.NhiÖt l­îng Êy lµm gi¶m ®é nhít cña dÇu, cã kh¶ n¨ng lµm t¨ng l­îng dÇu rß, ¶nh h­ëng ®Õn sù æn ®Þnh vËn tèc cña c¬ cÊu chÊp hµnh. V× nh÷ng lý do trªn, nªn ®iÒu chØnh b»ng tiÕt l­u th­êng dïng trong nh÷ng hÖ thèng dÇu Ðp cã c«ng suÊt nhá, th«ng th­êng kh«ng qu¸ 3 - 3,5 kw. HiÖu suÊt cña hÖ thèng ®iÒu chØnh nµy kho¶ng 0,65 - 0,67. §iÒu chØnh tiÕt l­u ë ®­êng ra t¹o nªn mét søc c¶n b»ng dÇu Ðp lín nªn ®¶m b¶o cho c¬ cÊu chÊp hµnh chuyÓn ®éng ®­îc ªm h¬n lµ ®iÒu chØnh b»ng tiÕt l­u ë ®­êng vµo. V× thÕ, ph­¬ng ph¸p ®iÒu chØnh b»ng tiÕt l­u ë ®­êng ra th­êng ®­îc dïng ë nh÷ng hÖ thèng thùc hiÖn vËn tèc nhá vµ cã chÕ ®é lµm viÖc nÆng ( v < 1m/ph). Trong tr­êng hîp ®iÒu chØnh b»ng tiÕt l­u ë ®­êng ra, b¬m dÇu lu«n lµm viÖc víi ¸p suÊt lín nhÊt : cßn ë ®iÒu chØnh b»ng tiÕt l­u ë ®­êng vµo th× b¬m dÇu chØ lµm viÖc víi ¸p suÊt t­¬ng øng víi t¶i träng t¸c dông nªn c¬ cÊu chÊp hµnh. V× thÕ tr­êng hîp ®Çu tæn thÊt c«ng suÊt lín h¬n vµ dÇu còng bÞ nãng nhiÒu h¬n. §Ó gi¶m tæn thÊt, vµ do ®ã gi¶m nhiÖt l­îng s¶n ra trong hÖ thèng dÇu Ðp ®iÒu chØnh b»ng tiÕt l­u, ng­êi ta th­êng dïng hÖ thèng cã hai b¬m dÇu.ë hµnh tr×nh lµm viÖc, chØ mét b¬m dÇu cã l­u l­îng nhá, nh­ng ¸p suÊt cao cung cÊp dÇu cho hÖ thèng dÇ Ðp. ë hµnh tr×nh ch¹y nhanh cÇn l­u l­îng lín, c¶ hai b¬m cïng mét lóc cung cÊp dÇu cho hÖ thèng. 1.4.2. §iÒu chØnh b»ng thÓ tÝch §Ó gi¶m nhiÖt ®é dÇu, ®ång thêi t¨ng hiÖu suÊt cña hÖ thèng dÇu Ðp, ng­êi ta dïng ph­¬ng ph¸p ®iÒu chØnh vËn tèc b»ng thÓ tÝch. Lo¹i ®iÒu chØnh ®­îc thùc hiÖn b»ng c¸ch chØ ®­a vµo hÖ thèng dÇu Ðp l­u l­îng dÇu cÇn thiÕt ®Ó ®¶m b¶o mét vËn tèc nhÊt ®Þnh ; do ®ã, nÕu nh­ kh«ng tÝnh ®Õn tæn thÊt thÓ tÝch vµ c¬ khÝ, th× toµn bé n¨ng l­îng do b¬m dÇu t¹o nªn ®Òu biÕn thµnh c«ng cã Ých. L­u l­îng dÇu cã thÓ thay ®æi víi viÖc dïng b¬m dÇu piston hoÆc c¸nh g¹t ®iÒu chØnh l­u l­îng.(S¬ ®å cña lo¹i ®iÒu chØnh nµy ®­îc thÓ hiÖn nh­ ë h×nh vÏ bªn). H×nh (a) lµ s¬ ®å hÖ thèng ®iÒu chØnh vËn tèc b»ng thÓ tÝch víi b¬m c¸nh g¹t ®iÒu chØnh l­u l­îng (1). L­u l­îng ®­îc ®iÒu chØnh víi bu l«ng (2) ®Ó lµm thay ®æi ®é lÖch t©m e, t¹o nªn mét k­u l­îng t­¬ng øng víi v©n tèc cÇn thiÕt cña piston (3). T¸c dông cña van c¶n (4) t­¬ng tù nh­ ë s¬ ®å ®iÒu chØnh b»ng tiÕt l­u, tøc lµ t¹o nªn mét ¸p suÊt nhÊt ®Þnh ë ®­êng ra cña xi lanh. Khi t¶i träng P t¨ng, ¸p suÊt p1 ë buång tr¸i xi lanh, vµ ¸p suÊt do b¬m t¹o nªn p0 » p1 còng t¨ng, lµm cho l­îng dÇu dß tõ buång nÐn sang buång hót cña b¬m cµng lín, vµ do ®ã vËn tèc cña piston (3) sÏ gi¶m xuèng t­¬ng øng. L­îng dÇu dß t¨ng lµm cho hiÖu suÊt thÓ tÝch h1 cña b¬m gi¶m. H×nh (b) lµ s¬ ®å ®Æc tr­ng hiÖu suÊt thÓ tÝch cña b¬m dÇu ®iÒu chØnh l­u l­îng phô thuéc vµo l­u l­îng Q ë ¸p suÊt 40bar. §­êng (1) lµ hiÖu suÊt cña b¬m c¸nh g¹t ®iÒu chØnh l­u l­îng, vµ ®­êng (2) lµ cña b¬m piston (víi ¸p suÊt = 0, th× lÊy hiÖu suÊt thÓ tÝch ë mäi trÞ sè l­u l­îng = 1 ). ThÝ nghiÖm cho thÊy r»ng ë hÖ thèng dÇu Ðp lµm viÖc víi vËn tèc nhá vµ ¸p suÊt lín ( vËn tèc t­¬ng øng víi l­u l­îng < 1lit/ph ), th× lo¹i s¬ ®å nh­ ë h×nh (a) kh«ng ®¶m b¶o ®é kh«ng ®æi cña vËn tèc vµ hiÖu suÊt thÊp h¬n hÖ thèng ®iÒu chØnh b»ng tiÕt l­u trong ®iÒu kiÖn t­¬ng tù. V× thÕ, th«ng th­êng ng­êi ta dïng hÖ thèng kÕt hîp gi÷a ®iÒu chØnh b»ng thÓ tÝch víi ®iÒu chØnh b»ng tiÕt l­u ( thÝ dô thay van c¶n (4) ë h×nh (a) b»ng bé æn tèc ), hoÆc dïng c¸c bé phËn kh¸c ®Ó æn ®Þnh vËn tèc mµ ta sÏ ®Ò cËp ®Õn ë phÇn sau. §Æc ®iÓm cña hÖ thèng ®iÒu chØnh vËn tèc b»ng thÓ tÝch lµ khi t¶i träng kh«ng ®æi, c«ng suÊt cña c¬ cÊu chÊp hµnh tû lÖ víi l­u l­îng cña b¬m; v× thÕ, lo¹i ®iÒu chØnh nµy ®­îc dïng réng r·i trong c¸c m¸y cÇn thiÕt mét c«ng suÊt lín khi khëi ®éng tøc lµ cÇn thiÕt lùc kÐo hoÆc m« men xo¾n lín. Ngoµi ra nã còng ®­îc dïng réng r·i trong nh÷ng hÖ thèng thùc hiÖn chuyÓn ®éng th¼ng hoÆc chuyÓn ®éng vßng khi vËn tèc gi¶m, c«ng suÊt cÇn thiÕt còng gi¶m (thÝ dô nh­ hÖ thèng ch¹y dao). Tãm l¹i:¦u ®iÓm chñ yÕu cña ph­¬ng ph¸p ®iÒu chØnh b»ng thÓ tÝch lµ ®¶m b¶o hiÖu suÊt truyÒn ®éng cao, dÇu it bÞ lµm nãng, nh­ng b¬m dÇu ®iÒu chØnh l­u l­îng cÊu tróc phøc t¹p, chÕ t¹o ®¾t h¬n lµ b¬m dÇu cã l­u l­îng kh«ng ®æi. 1.4.3. æn ®Þnh vËn tèc Trong nh÷ng c¬ cÊu chÊp hµnh cÇn chuyÓn ®éng ªm, chÝnh x¸c cao, th× c¸c hÖ thèng ®iÒu chØnh ®¬n gi¶n nh­ trªn kh«ng thÓ ®¶m b¶o ®­îc, v× nã kh«ng kh¾c phôc ®­îc nh÷ng nguyªn nh©n g©y ra sù kh«ng æn ®Þnh chuyÓn ®éng, nh­ t¶i träng kh«ng thay ®æi, ®é ®µn håi cña dÇu, ®é rß dÇu còng nh­ sù thay dæi nhiÖt ®é cña dÇu. Ngoµi nh÷ng nguyªn nh©n trªn, hÖ thèng dÇu Ðp lµm viÖc kh«ng æn ®Þnh cßn do nh÷ng thiÕu sãt vÒ kÕt cÇu nh­ : c¸c c¬ cÊu ®iÒu khiÓn chÒ t¹o kh«ng chÝnh x¸c, l¾p r¸p kh«ng thÝch hîp.v.v...Do ®ã,muèn cho vËn tèc ®­îc æn ®Þnh, duy tr× ®­îc trÞ sè ®· ®iÒu chØnh, trong c¸c hÖ thèng ®iÒu chØnh vËn tèc kÓ trªn cÇn l¾p thªm mét sè bé phËn, thiÕt bÞ ®Ó lo¹i trõ ¶nh h­ëng cña c¸c nguyªn nh©n lµm mÇt æn ®Þnh vËn tèc. §Ó gi¶m ¶nh h­ëng thay ®æi t¶i träng, ph­¬ng ph¸p ®¬n gi¶n vµ phæ biÕn nhÊt lµ dïng bé æn ®Þnh vËn tèc gäi t¾t lµ bé æn tèc. Bé æn tèc cã thÓ dïng trong hÖ thèng ®iÒu chØnh vËn tèc b»ng tiÕt l­u hay ë hÖ thèng ®iÒu chØnh b»ng thÓ tÝch, vµ nã cã thÓ l¾p ë ®­êng vµo, hoÆc ®­êng ra cña c¬ cÊu chÊp hµnh. ( Nh­ ®½ biÕt : L¾p ë ®­êng ra ®­îc dïng réng r·i h¬n ). Ta xÐt hÖ thèng dïng bé æn tèc ë ®­êng vµo nh­ sau ( H×nh vÏ bªn) Theo s¬ ®å ë h×nh (a), dÇu tõ b¬m qua bé æn tèc gåm cã van gi¶m ¸p (1) vµ van tiÕt l­u (2) vµo buång tr¸i cña xi lanh truyÒn lùc. L­îng dÇu ch¶y vµo xi lanh ®­îc ®iÒu chØnh víi tiÕt diÖn ch¶y vµ hiÖu ¸p gi÷a hai ®Çu van tiÕt l­u. Cöa ra cña van tiÕt l­u ®­îc nèi liÒn víi buång bªn ph¶i cña van gi¶m ¸p, do ®ã khi t¶i träng P t¸c dông lªn piston cña xi lanh truyÒn lùc t¨ng, ¸p suÊt p1 ë buång tr¸i cña xi lanh vµ buång ph¶i cña van gi¶m ¸p t¨ng, ®Èy piston vi sai cña van gi¶m ¸p sang tr¸i, tiÕt diÖn ch¶y cña van ®­îc më réng, lµm cho ¸p suÊt p3 ë cöa ra cña van gi¶m ¸p còng t¨ng t­¬ng øng víi sù t¨ng t¶i träng P. VËn tèc cña piston - xi lanh truyÒn lùc v× thÕ ®­îc gi÷ ë trÞ sè kh«ng ®æi. NÕu kh«ng tÝnh ®Õn lùc ma s¸t, ph­¬ng tr×nh c©n b»ng tÜnh cña van gi¶m ¸p cã thÓ viÕt nh­ sau : p3 - p1 - Pl = 0. Trong ®ã: D - Lµ ®­êng kÝnh lín nhÊt cña piston vi sai van gi¶m ¸p. Pl - Lµ lùc lß xo cña van gi¶m ¸p . Tõn ph­¬ng tr×nh trªn ta cã hiÖu ¸p cña van tiÕt l­u (2): Nh­ thÕ, hiÖu ¸p chØ phô thuéc vµo lùc lß xo Pl vµ th­êng lß xo nµy ®­îc lùa chän ®Ó ®¶m b¶o Dp = 2 -3 bar. 1.5. ThiÕt bÞ phô cña hÖ thèng dÇu Ðp. ë nh÷ng phÇn tr­íc, ta ®· ®Ò cËp ®Õn nh÷ng bé phËn chñ yÕu ®Ó thùc hiÖn c¸c chøc n¨ng cña hÖ thèng dÇu Ðp. Ngoµi nh÷ng c¬ cÊu Êy ra trong hÖ thèng dÇu Ðp cßn cã nh÷ng bé phËn phô kh¸c ®Ó ®¶m b¶o viÖc cung cÊp dÇu, lµm s¹ch dÇu, ®¶m b¶o viÖc nèi liÒn gi÷a c¸c bé phËn, ®Ó ch¾n khÝt, còng nh­ ®Ó ®¶m b¶o sù lµm viÖc b×nh th­êng cña hÖ thèng. 1.5.1. BÓ dÇu. BÓ dÇu dïng ®Ó chøa l­îng dÇu cÇn thiÕt cho sù ho¹t ®éng cña hÖ thèng dÇu Ðp. Tuú theo kÕt cÊu cña m¸y, bÓ dÇu cã thÓ lµ mét kho¶ng kh«ng ®­îc ®óc liÒn trong th©n m¸y, hoÆc lµ mét thïng riªng biÖt ®Æt bªn ngoµi th©n m¸y. §Ó tr¸nh t¸c dông nhiÖt vµo c¸c bé phËn m¸y, ng­êi ta cã xu h­íng ®Æt bÓ dÇu ra ngoµi. Nh÷ng bÓ dÇu riªng biÖt th­êng chÕ t¹o cã d¹ng h×nh hép vµ trªn ®ã l¾p mét sè thiÕt bÞ cÇn thiÕt ®Ó ®¶m b¶o sù lµm viÖc b×nh th­êng cña hÖ thèng dÇu Ðp. KÕt cÊu cña mét bÓ dÇu b×nh th­êng cã d¹ng nh­ h×nh vÏ bªn. Th«ng th­êng trªn bÓ dÇu ng­êi ta th­êng l¾p ®éng c¬ ®iÖn (1) quay b¬m dÇu (2) ®Ó hót dÇu tõ bÓ dÇu qua bé läc (3) vµ èng hót (4). §Ó ®¶m b¶o sù l­u th«ng cña dÇu t¹o ®iÒu kiÖn lµm nguéi tèt h¬n, bªn trong bÓ dÇu ®­îc ng¨n thµnh tõng buång cã nh÷ng cöal­u th«ng t­¬ng øng. ë phÇn d­íi hai v¸ch ng¨n (5) vµ (6) cã hai cöa chÕch nhau víi kÝch th­íc 70 x 100 mm. Hai v¸ch nµy cao h¬n chiÒu cao møc dÇu h mét Ýt. V¸ch däc (7) chØ cao b»ng 2/3 h. Møc dÇu cÇn c¸ch n¾p bÓ kho¶ng 70 ¸100mm. èng hót dÇu (4) cña b¬m vµ èng dÉn dÇu (8) vÒ cÇn ®Æt ë vÞ trÝ ®èi nhau vµ ph¶i nhóng s©u d­íi møc dÇu, c¸ch ®¸y bÓ kho¶ng 2 ¸ 3D ( D- ®­êng kÝnh ngoµi cña èng hót). §Çu èng dÉn dÇu vÒ cÇn v¹t mét gãc 450vµ quay mÆt nghiªng vÒ ph¸i gÇn thµnh bÓ. Víi c¸ch bè trÝ nh­ trªn, dÇu Ðp ®­îc dÉn vÒ bÓ dÇu ë mét dÇu buång A, ch¶y qua cöa d­íi ®¸y bÓ, qua buång l¾n cÆn B, tõ ®ã dÇu trµn qua thµnh (7) vµo buång gi¶m bät C, qau cöa d­íi ®¸y vÒ buång hót D. èng hót (4) cµng Ýt bÞ uèn cong,Ýt dïng èng nèi th× cµng Ýt bÞ tæn thÊt ¸p xuÊt vµ tr¸nh ®­îc kh¶ n¨ng kh«ng khÝ th©m nhËp vµo hÖ thèng dÇu.ChiÒu cao hót dÇu kh«ng qu¸ 500 mm. §¸y bÓ nªn lµm nghiªng 5 ¸100, ®Ó dÔ dµng th¸o dÇu ra c¸c lç (9). Thµnh bÓ nªn s¬n mµu tèi ®Ó sù truyÒn nhiÖt ®­îc tèt h¬n. Ngoµi ra trªn bÓ dÇu cÇn trang bÞ nhiÖt kÕ (10) ®Ó kiÓm tra ®é dÇu (11) ®Ó kiÓm tra nhiÖt ®é dÇu, cÇn cã m¾t dÇu (11) ®Ó kiÓm tra møc dÇu, vµ lç rãt dÇu vµo (12) víi l­íi läc dÇu cã lç kho¶ng 0,1 x 0,1 mm. §Ó x¸c ®Þnh kÝch th­íc cÇn thiÕt cña bÓ dÇu, ta ph¶i tÝnh l­îng dÇu cÇn thiÕt cho hÖ thèng dÇu Ðp. Lù¬ng dÇu nµy ®­îc tÝnh to¸n trªn c¬ së c©n b»ng nhiÖt l­îng do c¸c tæn thÊt trong hÖ thèng dÇu Ðp s¶n ra, phô thuéc vµo sù truyÒn nhiÖt vµ to¶ nhiÖt cña bÓ dÇu. Nh÷ng tæn thÊt c«ng suÊt chñ yÕu biÕn thµnh nhiÖt cña c¸c bé phËn trong hÖ thèng dÇu Ðp lµ : Tæn thÊt c«ng suÊt cña b¬m dÇu lµm t¨ng nhiÖt ®é cña dÇu, nÕu b¬m nhóng vµo dÇu : Nb = ( kw) ë ®©y : Qb - l­u l­îng cña b¬m dÇu (l/f). p0 - ¸p suÊt ë cöa ra cña b¬m (bar). - tæng hiÖu suÊt cña b¬m. Tæn thÊt c«ng suÊt cña van trµn, nÕu l­u l­îng qua van trµn lµ Qt : Nt = (kw) c) Tæn thÊt c«ng suÊt cña c¸c c¬ cÇu ®iÒu chØnh, trªn c¸c èng dÉn vµ èng nèi: N® = (kw) ë ®©y :å Dp - tæng tæn thÊt ¸p suÊt trªn c¸c c¬ cÊu ®iÒu chØnh, èng dÉn . Tæng tæn thÊt c«ng suÊt trong hÖ thèng dÇu Ðp: N = Nb + Nt + N® (kw). Theo kinh nghiÖm, nhiÖt ®é cña dÇu ®­îc c©n b»ng ë nhiÖt dé 600C, th× cÇn thiÕt mét l­îng dÇu cã thÓ tÝch : V = kv N (l). ë ®©y : kv = 110 ¸ 140 l/kw - lµ hÖ sè thÓ tÝch trªn mét ®¬n vÞ c«ng suÊt tæn thÊt. C«ng thøc nµy chØ cã thÓ sö dông khi tæng tæn thÊt c«ng suÊt kh«ng qu¸ N = 4kw vµ kh«ng dïng thiÕt bÞ lµm nguéi bÓ dÇu. Tr­êng hîp th«ng th­êng cã thÓ lÊy thÓ tÝch dÇu cÇn thiÕt b»ng 3 ¸ 5 phót l­u l­îng cña b¬m. §Ó kiÓm tra l­îng dÇu ®· chän (hoÆc ®Ó tÝnh chÝnh x¸c), ®¶m b¶o nhiÖt ®é T cña dÇu kh«ng v­ît qu¸ 55 ¸ 600C sau thêi gian lµm viÖc t giê, ng­êi ta dïng c«ng thøc ®­îc x¸c ®Þnh tõ ph­¬ng tr×nh c©n b»ng nhiÖt, nÕu nh­ nhiÖt ®é dÇu khi khëi ®éng b»ng nhiÖt ®é kh«ng khÝ : T = T0 + (0 C) ë ®©y :T0 - nhiÖt ®é kh«n g khÝ xung quanh (0C). K = 633 (kcal/giê) - tæng nhiÖt ®é ®­îc s¶n ra do tæn thÊt c«ng suÊt trong hÖ thèng dÇu Ðp. k - hÖ sè truyÒn nhiÖt phô thuéc vµo m«i tr­êng lµm nguéi . - ë bÓ dÇu®Æt trong th©n m¸y: k = 8,7 - ë bÓ dÇu ngoµi kho¶ng kh«ng khÝ: k = 13 - ë bÓ dÇu lµm nguéi b»ng qu¹t kh«ng khÝ: k = 20 - ë bÓ dÇu lµm nguéi b»ng n­íc l­u th«ng: k = 95 ¸ 150 F - BÒ mÆt truyÒn nhiÖt cña bÓ dÇu (m2), cã thÓ lÊy : F = F1 + F1 - bÒ mÆt tiÕp xóc víi dÇu ; F2 - BÒ mÆt kh«ng tiÕp xóc víi dÇu . c » 0,45 - tû nhiÖt cña dÇu. Tr­êng hîp lµm b¨ng gang: c1 = 0,12 Tr­êng hîp lµm b»ng thÐp hµn: c1 = 0,11 G - träng l­îng bÓ dÇu (kg). Tõ c«ng thøc ta cã thÓ thÊy r»ng nhiÖt ®é æn ®Þnh cña dÇu, khi t ®¥, T + T0 + (0C) ThÝ nghiÖm cho thÊy r»ng nhiÖt ®é cña dÇu tÝnh tõ c«ng thøc trªn so víi nhiÖt ®é tÝnh tõ c«ng thøc trong thêi gian mét ca lµm viÖc chØ sai lÖch kho¶ng 5 ¸ 10%; v× thÕ, trong thùc tÕ ng­êi ta dïng c«ng thøc ®Ó x¸c ®Þnh kÝch thøc cña bÓ dÇu. 1.5.2.ThiÕt bÞ lµm nguéi. Trong nh÷ng hÖ thèng dÇu Ðp cã chÕ ®é lµm viÖc nÆng, s¶n nhiÖt ®é nhiÒu, còng nh­ ë trong nh÷ng hÖ thèng cã yªu cÇu ®Æc biÖt ph¶i æn ®Þnh nhiÖt ®é cña dÇu, chØ cÇn thiÕt bÞ lµm nguéi dÇu. Víi thiÕt bÞ lµm nguéi, l­îng dÇu cÇn thiÕt còng nh­ kÝch th­íc cña bÓ dÇu cã thÓ gi¶m mét møc ®¸ng kÓ. §iÒu nµy cã ý nghÜa lín ®èi víi viÖc thiÕt kÕ ®­êng d©y tù ®éng cã nhiÒu thiÕt bÞ dÇu Ðp. ThiÕt bÞ lµm nguéi cã thÓ ®Æt trong bÓ dÇu hoÆc bªn c¹nh bÓ dÇu lÊy nhiÖt tõ dÇu ®­a ra ngoµi b»ng n­íc hoÆc b»ng kh«ng khÝ. Do ®ã, trong hÖ thèng dÇu Ðp th­êng dïng hai lo¹i thiÕt bÞ lµm nguéi: thiÕt bÞ lµm nguéi b»ng n­íc vµ thiÕt bÞ lµm nguéi b»ng kh«ng khÝ. 1.5.2.1. ThiÕt bÞ lµm nguéi b»ng kh«ng khÝ . Lo¹i thiÕt bÞ lµm nguéi nµy ®­îc ®Æt bªn trong, gÇn d­íi ®¸y cña bÓ dÇu (1). Nã gåm cã th©n (2) vµ bªn trong cã ®Æt bé trao ®æi nhiÖt kiÓu xo¾n ruét gµ b»ng ®ång (3). DÇu tõ van trµn cña b¬n cao ¸p ®­îc ®­a vµo cöa (a) cña bé trao ®æi nhiÖt, ®i qua toµn bé èng xo¾n, vÒ cöa (b) vµ ch¶y ra bÓ dÇu, n­íc lµm nguéi tõ ngoµi ®­îc dÉn rqua cöa (b) vµ ch¶y ra bÓ dÇu. N­íc lµm nguéi tõ ngoµi ®­îc dÉn qua cöa (c) qua èng (4) vµ cöa (d) ra ngoµi. Víi c¸ch bè trÝ nh­ trªn, n­íc võa lµm nguéi dÇu trong bÓ, võa lµm nguéi dÇu cã nhiÖt ®é cao h¬n ch¶y qua van trµn trong cïng mét lóc. Lo¹i thiÕt bÞ lµm nguéi nµy cã bÒ mÆt tiÕp xóc víi dÇu kho¶ng 0,8m2. Ng­êi ta còng th­êng dïng lo¹i ®¬n gi¶n h¬n: kh«ng dïng th©n (2) vµ do ®ã èng xo¾n ruét gµ tiÕp xóc trùc tiÕp víi dÇu trong bÓ. N­íc lµm nguéi ®­îc ®­a vµo èng xo¾n vµ dÉn ra ngoµi. Víi thiÕt bÞ lµm nguéi b»ng n­íc, l­îng dÇu cÇn thiÕt cã thÓ lÊy nhá h¬n 10lÇn, trong tr­êng hîp bÒ mÆt tiÕp xóc víi dÇu cña thiÕt bÞ lµm nguéi F0=0,8m2; vµ nhá h¬n tõ 3 ¸ 6 lÇn, trong tr­êng hîp F0 = 0,5m2. ThiÕt bÞ lµm nguéi b»ng n­íc cã thÓ duy tr× nhiÖt ®é dÇu ë møc ®é thÊp nhÊt vµ kho¶ng thay ®æi nhiÖt ®é dÇu trong bÓ còng nhá. L­u l­îng n­íc lµm nguéi th­êng dïng tõ 20 ¸ 200l/giê. Víi l­u l­îng lín h¬n 200l/giê, trªn thùc tÕ nhiÖt ®é dÇu kh«ng gi¶m ®i mét c¸ch t­¬ng øng. 1.5.2.1. ThiÕt bÞ lµm nguéi b»ng kh«ng khÝ. ë lo¹i nµy c¸nh qu¹t (1) ®­îc l¾p trªn trôc ®éng c¬ (2) quay b¬m dÇu (3). Kh«ng khÝ ®­îc hót qua c¸c « cöa (4), dÉn vµo bé t¶n nhiÖt kiÓu tæ ong (5) l¾p ë mÆt bªn cña bÓ dÇu(6). §Ó hÖ thèng lµm viÖc kh«ng bÞ lÖ thuéc vµo b¬m dÇu, ng­êi ta l¾p qu¹t (1) vµ bé t¶n nhiÖt (5) thµnh mét ®¬n vÞ ®éc lËp víi mét ®éng c¬ riªng. Lo¹i nµy ®ßi hái mét kho¶ng kh«ng gian lín. ThiÕt bÞ lµm nguéi b»ng kh«ng khÝ cã kh¶ n¨ng lµm nguéi kÐm h¬n lo¹ii lµm nguéi b»ng n­íc, nh­ng nã kh«ng phô thuéc vµo hÖ thèng dÉn n­íc, v× thÒ lo¹i nµy th­êng ®­îc dïng ë nh÷ng n¬i cung cÊp n­íc khã kh¨n. Trong nh÷ng thiÕt bÞ lµm nguéi hiÖn ®¹i, ng­êi ta th­êng sö dông hÖ thèng ®iÒu chØnh tù ®éng ®Ó duy tr× nhiÖt ®é dÇu ë møc ®é nhÊt ®Þnh. Víi hÖ thèng ®iÒu chØnh nµy, nhiÖt ®é dÇu cã thÓ duy tr× ë 35 ¸ 40 0C víi sai sè kh«ng qu¸ 20C. 1.5.3. Bé läc dÇu. Trong qu¸ tr×nh lµm viÖc , dÇu kh«ng tr¸nh khái bÞ nhiÔm bÈn do c¸c chÊt bÈn tõ bªn ngoµi vµo, hoÆc do c¸c chÊt bÈn tõ b¶n th©n dÇu t¹o nªn. Nh÷ng chÊt bÈn Êy sÏ lµm kÑt c¸c khe hë, c¸c kÝch th­íc nhá trong c¸c c¬ cÊu dµu Ðp, g©y nªn nh÷ng trë ng¹i, h­ háng trong ho¹t ®éng cña hÖ thèng. Do ®ã, trong c¸c hÖ thèng dÇn Ðp th­êng dïng bé läc dÇu ®Ó ng¨n ngõa chÊt bÈn th©m nhËp vµo bªn trong c¸c c¬ cÊu dÇu Ðp. Bé läc dÇu th­êng ®Æt ë èng hót cña b¬m dÇu.trong tr­êng hîp cÇn dÇu tinh khiÕt h¬n, ®Æt thªm mét bé n÷a ë cöa ra cña b¬m, vµ mét cöa ra cña hÖ thèng dÇu Ðp. Tuú thuéc vµo kÝch th­íc chÊt bÈn cã thÓ läc ®­îc, bé läc dÇu cã thÓ ph©n thµnh : Bé läc th« : cã thÓ läc nh÷ng chÊt bÈn tíi 0,1 mm. Bé läc trung b×nh : cã thÓ läc nh÷ng chÊt bÈn cã kÝch th­íc ®Õn 0,01mm. Bé läc tinh: Cã thÓ läc nh÷ng chÊt bÈn cã kÝch th­íc ®Õn 0,005mm. Bé läc ®Æt biÖt tinh: Cã thÓ läc nh÷ng chÊt bÈn cã kÝch th­ícc ®Õn 0,001mm. C¸c hÖ thèng dÇu Ðp trong m¸y c«ng cô th­êng dïng bé läc trung b×nh vµ bé läc tinh. Bé läc ®Æc biÖt tinh chñ yÕu dïng trong c¸c phßng thÝ nghiÖm. Dùa vµo kÕt cÇu ta cã thÓ ph©n biÖt ®­îc c¸c lo¹i bé läc nh­ sau: Bé läc l­íi, bé läc l¸, bé läc giÊy, bé läc nû, bé läc nam ch©m... 1.5.4. Bé läc l­íi. Bé läc l­íi lµ bé läc dÇu ®¬n gi¶n nhÊt. Nã gåm cã khung cøng (1) vµ l­íi b»ng ®ång (2) bao quanh. DÇu tõ ngoµi xuyªn qua c¸c m¾t l­íi vµ c¸c lç (3) ®Ó vµo èng hót (4). H×nh d¸ng vµ kÝch th­íc cña bé läc l­íi rÊt kh¸c nhau tuú thuéc vµo vÞ trÝ vµ c«ng dông cña bé läc. Do søc c¶n cña l­íi, nªn dÇu khi qua bé läc bÞ gi¶m ¸p suÊt, khi tÝnh to¸n tæn thÊt ¸p suÊt th­êng lÊy Dp = 1 ¸ 2 bar. §èi víi l­íi dïng lµm phÔu läc khi ®æ dÇu vµo bÓ, cã thÓ dïng m¾t l­íi cã kÝch th­íc 0,1 x 0,1mm2. L­íi ®Ó lµm bé läc th× dïng lo¹i cã sè lç t÷ 3100 ¸ 17000 trªn 1cm2. Víi l­íi cã 17000 lç trªn 1cm2 cã thÓ läc ®­îc chÊt bÈn trªn 0,05mm. Nh­îc ®iÓm cña bé läc l­íi lµ chÊt bÈn dÔ b¸m vµo m¾t l­íi vµ khã tÈy ra. Do ®ã cã thÓ dïng nã ®Ó läc th«, nh­ l¾p vµo èng hót cña b¬m. Tr­êng hîp nµy ph¶i l¾p thªm bé läc tinh ë èng ra. 1.5.5. Bé läc l¸. Bé läc l¸ lµ bé läc dÇu dïng nh÷ng l¸ thÐp máng ®Ó läc dÇu. §©y lµ lo¹i dïng réng r·i nhÊt trong hÖ thèng dÇu Ðp cña m¸y c«ng cô. KÕt cÊu cña nã ®­îc thÓ hiÖn nh­ h×nh vÏ bªn (h×nh 1). 1.5.6. Bé läc giÊy. ë nh÷ng hÖ thèng dÇu Ðp ®ßi hái ®é s¹ch cña dÇu cao, ph¶i dïng bé läc cã mµng läc b»ng giÊy, hoÆc nØ, d¹. Nh÷ng lo¹i bé läc nµy cã thÓ läc ®­îc chÊt bÈn cã kÝch th­íc lín h¬n 0,005mm. Trong tr­êng hîp ®Æc biÖt cã thÓ läc ®­îc chÊt bÈn cã kÝch th­íc lín h¬n 0,002mm. KÕt cÊu ®­îc thÓ hiÖn nh­ h×nh vÏ (h×nh 2). - Bé läc giÊy, nØ : a = 0,015 - Bé läc b»ng v¶i : a = 0,006 ¸ 0,009 - Bé läc l­íi : a = 0,05 - Bé läc b»ng l¸ thÐp dÇy tõ 0,15 ¸ 0,08mm : a = 0,08 1.5.7. èng dÉn, èng nèi §Ó nèi liÒn c¸c c¬ cÊu ®iÒu khiÓn víi c¬ cÊu chÊp hµnh, còng nh­ víi hÖ thèng biÕn ®æi n¨ng l­îng ng­êi ta dïng c¸c èng dÉn, èng nèi hoÆc c¸c tÊm nèi. 1.5.7.1.èng dÉn. èng dÉn dïng trong hÖ thèng dÇu Ðp phæ biÕn nhÊt lµ èng ®ång vµ èng thÐp. èng ®ång cã ­u ®iÒm lµ dÔ lµm biÕn ®æi h×nh d¸ng, nh­ng ®¾t . V× thÕ ®èi víi nh÷ng èng dÉn cã tiÕt diÖn lín, vµ kh«ng cÇn uèn cong nhiÒu ng­êi ta th­êng dïng èng thÐp, thÝ dô èng nÐn, èng hót cña b¬m dÇu. èng dÉn cÇn ph¶i ®¶m b¶o ®é bÒn vµ tæn thÊt ¸p suÊt nhá nhÊt.§Ó gØam tæn thÊt ¸p suÊt nhá nhÊt c¸c èng dÉn cµng ng¾n cµng tèt, Ýt bÞ uèn cong ®Ó tr¸nh sù biÕn d¹ng cña tiÕt diÖn vµ sù ®åi h­íng cña dÇu. §Ó lùa chän ®­êng kÝnh èng dÉn, ta xuÊt ph¸t tõ ph­¬ng tr×nh l­îng ch¶y qua èng dÉn: Q = v NÕu ta thÊy l­u l­îng lµ Q[l/f], vËn tèc dÇu ch¶y trong èng lµ v [m/s] vµ ®­êng kÝnh trong èng dÉn lµ d [mm], th× ta cã: Tõ ®©y ta rót ra: VËn tèc dÇu ch¶y trong èng th­êng dïng: ë èng hót: v= 1,5 ¸ 2m/s. ë èng nÐn: v= 3 ¸5m/s. §Ó kiÓm tra søc bÒn cña èng ta dïng c«ng thøc sau ®©y: [s] = [N/m2]. ë ®©y: [s]- øng suÊt cho phÐp cña vËt liÖu èng dÉn.Ta cã thÓ lÊy: ®èi víi èng thÐp: [s] = [400 ¸ 600]105 (N/m2). ®èi víi èng ®ång :[s] = 250.105 N/m2 ®èi víi èng gang: [s] = 150 ¸ 250N/m2. p - ¸p suÊt lín nhÊt cña dÇu trong èng [ bar]. bÒ dµy cña thµnh èng [cm]. Trong hÖ thèng dÇu Ðp th­êng cã nh÷ng bé phËn di ®éng. §Ó nèi liÒn chóng víi c¸c bé phËn cè ®Þnh ng­êi ta dïng c¸c lo¹i èng mÒm ( h×nh vÏ1 ). H×nh 1: lµ lo¹i èng mÒm cã ba líp: líp mét ë trong cïng lµm b»ng chÊt dÎo hoÆc cao su chÞu dÇu, vµ cã thÓ chÞu nhiÖt tíi 1500C. Líp thø hai cã thÓ lµm b¨ng sîi chÊt dÎo (teflon) chÞu ®Õn ¸p suÊt 100 bar. NÕu ¸p suÊt cao h¬n th× dïng sîi thÐp. Líp ba lµ cao su chÞu dÇu lång sîi. B¸n kÝnh uèn cong tèi thiÓu cña loai èng nµy, th«ng th­êng b»ng 12 ¸ 15 lÇn ®­êng kÝnh ngoµi cña èng.Nh­îc ®iÓm cña lo¹i èng nµy lµ thÓ tÝch bÞ thay ®æi khi ¸p suÊt t¨ng. Lo¹i èng mÒm gåm vµnh èng (1) vµ vßng ®Öm (2). §é mÒm cña nã kÐm h¬n hai lo¹i trªn, nh­ng chÞu ®­îc ph¹m vi nhiÖt ®é kh¸ réng tõ -200 ¸+ 5000C. 1.5.7.2. èng nèi. §Ó nèi c¸c èng dÉn víi nhau,hoÆc nèi c¸c c¬ cÊu dÇu Ðp, ta dïng c¸c lo¹i èng nèi nh­ h×nh 2: Loai èng nèi nh­ h×nh (a) dïng ®Ó nèi c¸c lo¹i èng ®ång cã ®­êng kÝnh kh«ng qu¸ 30mm. §Çu mót cña èng dÉn b»ng ®ång (1) ®­îc t¹o thµnh d¹ng c«n vµ tÝt nªn ®Çu c«n cña èng nèi (2). Gãc c«n th«ng th­êng lµ 60o ± 30 phót. KiÓu èng dÉn nµy cã thÓ dïng ®Õn ¸p suÊt 100 - 200bar. Víi ¸p suÊt lín h¬n tõ 300 -400 bar th× dïng kiÓu èng nèi theo h×nh (b). èng dÉn (1) cÇn ph¶i hµn víi ®Çu ch½n khÝt (2) vµ ®µu nµy t× s¸t vµo mÆt c«n èng nèi (3) nhê ªcu (4). KiÓu cã nhiÒu thuËn tiªn lµ kiÓu dïng èng nèi theo h×nh (c). ë lo¹i nµy ®Çu èng dÉn kh«ng cÇn ph¶i lµm thµnh mÆt c«n tr­íc, còng kh«ng ph¶i hµn víi ®Çu ch»n khÝt nh­ hai lo¹i trªn. èng ch¾n khÝt (2) tr­íc khi siÕt chÆt vµo èng dÉn (1) cã ®Çu mót lµ mÆt trô. Khi siÕt ªcu (3), ®Çu cã mÆt trô cña èng ch¾n khÝt (2) t× vµo mÆt c«n cña èng dÉn (4) vµ bÞ biÕn d¹ng thµnh mÆt c«n Ðp vµo thµnh èng dÉn(1). ¦u ®iÓm cña lo¹i èng dÉn nµy l¶ ®¬n gi¶n chÞu ®­îc ¸p xuÊt cao tõ 800 -1000 bar. Nh­îc ®iÓm cña nã lµ èng dÉn ph¶i lµ vËt liÖu mÒm . Loai èng nèi chiÕm kho¶ng kh«ng nhá vµ èng dÉn cã thÓ quay chung quanh trôc th»ng gãc víi nã víi bÊt cø gãc ®é nµo lµ kiÓu èng nèi ë h×nh (d). èng dÉn (1) cÇn ph¶i hµn víi vßng nèi (2) vµ ®­îc d÷ chÆt nhê bul«ng èng (3) ë bªn trong cã nnh÷ng lç dÉn dÇu . Nh­îc ®iÓm cña lo¹i nµy lµ tæn thÊt ¸p suÊt lín, nªn th­êng dïng nã ë nh÷ng ®­êng dÇu phô. §Ó nèi liÒn c¸c «ng dÉn mÒm dïng loai «ng nèi ®Æc biÖt nh­ h×nh (e). ®Çu cña èng dÉn (1) ®­îc ®Æt vµo mÆt c«n cña èng nèi (2) vµ nhê ªcu (3) siÕt chÆt . Nèi liÒn c¸c c¬ cÊu cña hÖ thèng dÇu Ðp b»ng èng dÉn vµ èng nèi cã ­u ®iÓm lµ chØ cÇn thèng nhÊt ho¸ c¸c ®Çu ren th× cã thÓ dÔ dµngnèi liÒn chóng víi nhau, nh­ng nã còng cã nhiÒu nh­îc ®iÓm nh­: dïng nhiÒu èng dÉn vµ èng nèi lµm t¨ng tæn thÊt ¸p suÊt; t¨ng kh¶ n¨ng bÞ dß dÇu; chiÕm nhiÒu kho¶ng kh«ng; lµm khã kh¨n tèn nhiÒu thêi gian cho viÖc th¸o l¾p, ®iÒu chØnh vµ cuèi cïng lµ lµm mÊt vÎ ®Ñp bªn ngoµi cña c¬ cÊu m¸y . V× thÕ, trong hÖ th«ng dÇu Ðp cña nhiÒu lo¹i m¸y hiÖn ®¹i cµng ngµy cµng dïng réng r·i kiÓu nèi liÒn b»ng tÊm nèi. 1.5.7.3. TÊm nèi. Trong hÖ thång dÇu Ðp cña m¸y c«ng cô hiÖn ®¹i, sù dß dÇu ë c¸c mèi nèi nhiÒu khi dÉn ®Õn sù lµm viÖc kh«ng æn ®Þnh cña c¸c c¬ cÊu dÇu Ðp. Do ®ã, kho¶ng ®Çu nh÷ng n¨m 50 ng­êi ta ®· nghÜ ra c¸ch thay hÇu hÕt c¸c èng dÉn, èng nèi b»ng nh­ng tÊm nèi gäi lµ panle ( gièng nh­ c¸c b¶ng in m¹ch ®iÖn) ®Ó nèi liÒn c¸c c¬ cÊu dÇu Ðp. §Æc ®iÓm cña c¸ch nèi nµy lµ tÊt c¶ c¸c c¬ cÊu dÇu Ðp ®­îc l¾p trªn mét tÊm thÐp ph¼ng, bªn trong cã c¸c lç khoan, c¸c r·nh t­¬ng øng ®Ó nèi niÒn chóng víi nhau. Trªn thùc tÕ ng­êi ta dïng hai ph­¬ng ph¸p ®Ó nèi niÒn c¸c c¬ cÊu dÇu Ðp b»ng tÊm nèi : nèi víi mét tÊm nèi vµ nèi víi nhiÒu tÊm nèi. Nèi víi mét tÊm nèi ®­îc thùc hiªn nh­ sau (h×nh bªn): H×nh (a) lµ c¸ch bè trÝ chung c¸c c¬ cÊu dÇu Ðp trªn panel (1) víi d¹ng lµ mét tÊm thÐp th¼ng ®øng, vµ mÆt c¾t cña mét c¬ cÊu ®­îc thÓ hiÖn ë h×nh (b), ë ®©y, tÊt c¶ c¸c c¬ cÊu (2) ®Òu ®­îc l¾p trùc tiÕp trªn tÊm nèi (1) b»ng bul«ng. C¸c lç khoÐt réng trªn bÒ mÆt tiÕp xóc cña c¬ cÊu (2) lµm chç tùa cho vßng ch¾n (3) ®Ó nèi liÒn c¸c lç trong c¬ cÊu dÇu Ðp víi c¸c lç bªn trong tÊm nèi (1). DÇu ®­îc ®­a ®Õn hoÆc dÉn ra khái c¬ cÊu dÇu Ðp b»ng c¸c lç xuyªn ngang tÊm nèi, hoÆc xuyªn thñng tÊm nèi nh­ ë h×nh (c). §­êng kÝnh c¸c lç khoÐt cÇn lín h¬n ®­¬ng kÝnh ngoµi cña vßng ®Öm tõ 0,5 - 1mm. C¸ch nèi liÒn c¬ cÊu dÇu Ðp víi tÊm nèi b»ng c¸c lç khoÐt trªn mÆt tiÕp xóc nh­ ë h×nh (b) kh«ng cã tÝnh c«ng nghÖ cao, nhÊt lµ trong tr­êng hîp ph¶i nèi liÒn nhiÒu lç, c¸c vßng ®Öm (3) cã thÓ bÞ xª dÞch lµm ch¾n c¸c lç dÇu. H×nh (c) lµ kiÓun nèi dïng tÊm ®Öm trung gian (4), trªn ®ã l¾p c¬ cÊu dÇu Ðp, vµ tÊm nµy ®­îc l¾p víi tÊm nèi (1). tr­êng hîp nµy, bÒ mÆt tiÕp xóc cña c¬ cÊu dÇu Ðp cè thÓ mµi toµn bé. Nh­ng kiÓu nèi nµy chØ dïng trong tr­êng hîp c¸c vßng ch¾n cã tiÕt diªn nh­ nhau. Tr­êng hîp sè c¬ cÊu dÇu Ðp cÇn l¾p kh«ng nhiÒu vµ kÝch th­íc nhá th× cã thÓ l¾p rtrªn tÊm gang hoÆc tÊp thÐp dµy víi nh÷ng lç chÕ t¹o s½n (H×nh 1 ): Bªn trong tÊm gang (1) cã n¨m lç th«ng suèt theo chiÒu däc, vµ nh÷ng c¬ cÊu dµu Ðp (2) ®­îc nèi liÒn víi c¸c lç t­¬ng øng.KÕt cÊu tÊm nèi (1) th­êng ®­îc tiªu chuÈn hãa; nh÷ng lç kh«ng dïng ®Õn th× dïng c¸c nót ch¾n l¹i. MÆt ®Çu c¸c lç còng ®­îc bÞt kÝn nhê nót (3). KiÓu l¾p thø hai lµ kiÓu l¾p nhiÒu tÊm nèi, dïng cho hÖ thèng dÇu Ðp phøc t¹p, cã nhiÒu c¬ cÊu. C¸c c¬ cÊu dÇu Ðp ®­îc l¾p trªn tÊm nèi (1) b»ng bulon vµ vßng ch¾n nh­ trong tr­êng hîp l¾p víi mét tÊm nèi. C¸c tÊm nèi kh¸c gåm c¸c lç vµ c¸c r·nh ®Ó nèi liÒn c¸c c¬ cÊu t­¬ng øng víi nhau, hoÆc nèi chóng víi b¬m dÇu vµ c¸c c¬ cÊu chÊp hµnh ë bªn ngoµi. C¸c c¬ cÊu ®iÓu khiÓn b»ng dÇu Ðp ®­îc l¾p tËp trung víi nh÷ng tÊm nèi th­êng ®­îc gäi lµ panel dÇu Ðp. Nã ®­îc dïng thuËn tiªn trong hÖ thèng cÊp ph«i tËp trung cho c¸c lo¹i m¸y cïng mét kiÓu ë c¸c nhµ m¸y cã quy m« s¶n xuÊt hµng khèi. §©y lµ kiÓu l¾p ghÐp hiÖn ®¹i, cã tÝnh c«ng nghÖ cao, t¹o nhiÒu kh¶ n¨ng ®Ó hiÖn ®¹i ho¸ c¸c hÖ thèng dÇu Ðp. 1.5.7.4 Vßng ch¾n Ch¾n dÇu ®ãng vai trß quan träng trong viÖc ®¶m b¶o viÖc b×nh th­êng cña c¸c c¬ cÊu dÇu Ðp. Ch¾n dÇu kh«ng tèt sÏ bÞ dß dÇu ë c¸c mèi nèi bÞ hao phÝ dÇu kh«ng ®¶m b¶o ®­îc ¸p suÊt cao, kh«ng khÝ dÔ th©m nhËp vµo hÖ thèng dÇu Ðp, lµm c¸c c¬ cÊu lµm viÖc kh«ng æn ®Þnh. §Ó ng¨n dß dÇu, ng­êi ta dïng c¸c lo¹i vßng ch¾n cã kÕt cÊu kh¸c nhau, tuú thuéc vµo ¸p suÊt vµ nhiÖt ®é dÇu, vµo h×nh d¸ng còng nh­ ®Æc ®iÓm cña bÒ mÆt cÇn ch¾n khÝt ( cè ®Þnh hä¨c chuyÓn ®éng). Ch¾n khÝt nh÷ng chi tiÕt cè ®Þnh t­¬ng ®èi ®¬n gi¶n, dïng c¸c vßng ch¾n b»ng chÊt dÎo hoÆc kim lo¹i mÒm nh­ ®ång, nh«m. vßng ch¾n b»ng ®ång ®¾t, nªn vßng ch¾n b»ng nh«m dïng kh¸ réng r·i ®Ó thay ®ång. Ch¾n khÝt nh÷ng bÒ mÆt cè ®Þnh còng th­êng dïng sîi d©y bÖn b»ng gai, sîi hoÆc vßng ch¾n ch÷ O. Ch¾n khÝt nh÷ng chi tiÕt cã chuyÓn ®éng t­¬ng ®èi víi nhau cã khã kh¨n h¬n. Dïng réng r·i nhÊt ®Ó ch¾n nh÷ng chi tiÕt cã chuyÓn ®éng th¼ng hoÆc vßng lµ vßng ch¾n ch÷ O víi nh÷ng r·nh l¾p vßng ch¾n cã kÕt cÊu thÝch hîp. Vßng ch¾n ch÷ O ®­îc chÕ t¹o víi nh÷ng kÝch th­íc kh¸c nhau vµ ®½ ®­îc tiªu chuÈn ho¸ vËt liÖu lµ cao su chÞu dÇu. §Ó ch¾n dÇu gi÷a hai bÒ mÆt cã chuyÓn ®éng t­¬ng ®èi ( thÝ dô nh­ piston vµ xi lanh), cÇn ph¶i t¹o r·nh ®Æt vßng ch¾n cã kÝch th­íc phô thuéc v¸o ®­êng kÝnh D cña tiÕt diÖn vßng ch¾n. R·nh ®Æt vßng ch¾n cã thÓ t¹o nªn trªn bÒ mÆt trôc hoÆc bÒ m¹t lç tuú thuéc vµo ¸p suÇt dÇu, khe hë h gi÷a hai bÒ mÆt t­¬ng ®èi cã thÓ lÊy : NÕu : p < 100bar, th× h = 0,1 mm P > 100bar, th× h £ 0,06 mm Khi ®Æt vßng ch¾n vµo r·nh tiÕt diÖn ®­êng kÝnh D cña vßng ch¾n bÞ biÕn d¹ng ( v× chiÒu cao r·nh 100bar, do biÕn d¹ng phô vßng ch¾n cã thÓ bÞ kÑt trong khe hë gi÷a c¸c bÒ mÆt tr­ît, v× thÕ ng­êi ta dïng hai vßng b»ng da ®Æt hai bªn vßng ch¾n ch÷ O (nh­ ë h×nh c). V× thÕ bÒ dÇy vßng da Ýt nhÊt lµ 1mm vµ cÇn t¨ng t­¬ng øng víi viÖc t¨ng kÝch th­íc cña r·nh. Vßng ch¾n ch÷ O cã kÝch th­íc nhá vµ rÎ, ch¾n khÝt rÊt æn ®Þnh ®èi víi nh÷ng bÒ mÆt cè ®Þnh hoÆc víi nh÷ng bÒ mÆt cã chuyÓn ®éng th¼ng kh«ng qu¸ 1,5m/s vµ chuyÓn ®éng vßng kh«ng qu¸ 4m/s. NhiÖt ®é cho phÐp sö dông tõ 20 - 80 0c. §Ó ch¾n khÝt gi÷a piston vµ xi lanh cã ¸p suÊt cao ng­êi ta cßn dïng vßng ch¾n b»ng gang ( h×nh vÏ ). Khi ®­êng kÝnh kh«ng qu¸ 180mm vßng ch¾n lµm b¨ng gang C 21 ¸ 40 vµ khi ®­êng kÝnh lín h¬n th× dung C 18 ¸ 36. §é cøng cña vßng ch¾n sau khi nhiÖt luyÖn cÇn ph¶i ®¹t HRb = 98 ¸ 106. R·nh chÎ trªn vßng ch¾n cã thÓ lµ r·nh th¼ng , r·nh nghiªng hoÆc r·nh cã bËc. §øng vÒ mÆt ch¾n dÇu th× r·nh cã bËc lµ tèt nhÊt, kÕ ®ã lµ r·nh nghiªng, vµ sÊu nhÊt lµ r·nh th¼ng. Nh­ng vÒ mÆt chÕ t¹o v× theo thø tù ng­îc l¹i v× thÕ trªn thùc tÕ hÇu nh­ dïng r·nh nghiªng. Vßng ch¾n b»ng gang ®¾t h¬n vßng ch¾n cao su, nh­ng tuæi thä cao h¬n 2 ¸ 3 lÇn. §Ó ch¾n khÝt nh÷ng chi tiÕt cã chuyÓn ®éng th¼ng nh­ cÇn piston, cÇn ®Èy con tr­ît ®iÒu khiÓn víi nam ch©m ®iÖn...th­êng dïng c¸c vßng ch¾n h×nh ch÷ V b»ng da hoÆc cao su . §Ó tÝnh lùc ma s¸t gi÷a bÒ mÆt chuyÓn ®éng vµ vßng ch¾n ta dïng c«ng thøc sau: Pm =10 mFp [N]. ë ®©y: F = pdl: bÒ mÆt tiÕp xóc cña vßng ch¾n víi chi tiÕt tr­ît (d,l: ®­êng kÝnh vµ chiÒu dµi vßng ch¾n). Pm- ¸p suÊt dÇu t¸c dông nªn vßng ch¾n [ bar]. m - HÖ sè ma s¸t phô thuéc vµo vËt liÖu vßng ch¾n. §èi víi da thuéc : m = 0,006 ¸ 0,008 §èi víi cao su : m = 0,01 §èi víi vßng ch¾n b»ng gang: m = 0,07 ¸ 0,015. 1.5.8. ac quy dÇu ac quy dÇu lµ mét thiÕt bÞ dÇu Ðp dïng ®Ó chøa n¨ng l­îng thõa do b¬m dÇu t¹o nªn trong kho¶nh kh¾c, vµ khi cÇn thiÕt nã cã thÓ ®­a n¨ng l­îng cung cÊp l¹i cho hÖ thèng dÇu Ðp. Trong hÖ thèng dÇu Ðp cña m¸y c«ng cô th­êng cã nh÷ng c¬ cÊu chØ sö dông l­u l­îng dÇu trong kho¶ng thêi gian ng¾n. Trong tr­êng hîp nµy nÕu dïng b¬m dÈu cã l­u l­îng lín th× kh«ng kinh tÕ ; v× thÕ ng­êi ta dïng ac quy dÇu ®Ó dù tr÷ l¹i mét sè n¨ng l­îng vµ khi cÇn sÏ cung cÊp cho c¸c c¬ cÊu trªn. Ngoµi ra trong c¸c hÖ thèng ®iÒu khiÓn b»ng hÖ thèng dµu Ðp hiÖn ®¹i, ®ßi hái ®é æn ®Þnh cña ¸p suÊt nguån, ac quy dÇu ®Æt ë èng nÐn cña èng nÐn còng tho¶ m·n c¸c yªu cÇu trªn. Trong hÖ thèng dÇu Ðp cña m¸y c¾t kim lo¹i th­êng dïng hai lo¹i ac quy dÇu: ac quy b»ng lß xo vµ acquy b»ng khÝ nÐn. Ac quy b»ng lß xo chøa n¨ng l­îng dÇu b»ng sù ®µn håi cña lß xo (1) piston (2) ng¨n c¸ch lß xo víi buång dÇu. §Ó chèng dß ®Çu dïng vßng ch¾n (3). Khi dÇu vµo acquy ( n¹p acquy ), t¸c dông lªn bÒ mÆt pist«n cã tiÕt diÖn F [ cm2], lµm cho lß xo cã ®é cøng C [N/cm] di ®éng mét ®é dµi 1 [cm], th× ph­¬ng tr×nh c©n b»ng tÜnh cña ac quy sÏ lµ : C.l = (pmax - pmin)F [N]. ë ®©y : pmax vµ pmin lµ ¸p suÊt lín nhÊt vµ nhá nhÊt cña dÇu t¸c dông vµo acquy [bar]. ¸p suÊt nhá nhÊt ®­îc ®iÒu chØnh b»ng lùc c¨ng cña lâ xo. Trong mét lÇn n¹p, ¸p suÊt thay ®æi tõ pmin ®Õn pmax, thÓ tÝch dÇu trong ac quy còng thay ®æi mét l­îng b»ng : q = F.l = F2 [cm3]. ac quy b»ng lß xo chñ yÕu dïng trong tr­êng hîp l­u l­îng vµ ¸p suÊt nhá, th­êng kh«ng qu¸ 20bar. ¦u ®iÓm cña nã lµ ®¬n gi¶n. Nh­îc ®iÓm lµ ¸p suÊt thay ®æi thÝch øng víi ®­êng ®Æc tÝnh cña lß xo ; ma s¸t cña piston vµ sù dß dÇu lµm tæn thÊt hiÖu suÊt, vµ cuèi cïng lµ kÝch th­íc cång kÒnh. V× thÕ, ë nh÷ng hÖ thèng dÇu Ðp cña m¸y c¾t kim lo¹i hiÖn ®¹i hÇu nh­ kh«ng dïng ®Õn. Ac quy dÇu ®­îc dïng réng r·i nhÊt lµ ac quy b»ng khÝ nÐn. Lo¹i nµy th­êng cã hai d¹ng : hoÆc lµ mµn ch¾n ( h×nh b), hoÆc lµ dïng mét tói riªng ( h×nh c) ®Ó ng¨n khÝ nÐn vµ dÇu. Mµn ch¾n vµ tói ®­îc lµm cao su hoÆc chÊt dÎo. PhÝa trªn mµn ch¾n hoÆc trong tói ng­êi ta chøa kh«ng khÝ hoÆc khÝ Nitt¬ víi mét ¸p suÊt nhÊt ®Þnh. Khi n¹p ac quy, thÓ tÝch cña khÝ gi¶m vµ ¸p suÊt cña nã t¨ng. NÕu nh­ qu¸ tr×nh n¹p chÊt láng vµo ac quy kÐo dµi trªn 3 phót, th× gi÷a khÝ chøa trong tói vµ m«i tr­êng xung quanh cã ®ñ thêi gian ®Ó c©n b»ng nhiÖt. Trong tr­êng hîp nµy gi÷a ¸p suÊt p t¸c dông vµo khÝ vµ thÓ tÝch Vk cña khÝ cã mèi quan hÖ phï hîp víi qu¸ tr×nh ®¼ng nhiÖt, tøc lµ: p Vk = const. NÕu qu¸ tr×nh n¹p rÊt nhanh, khÝ vµ m«i tr­êng xung quanh kh«ng ®ñ thêi gian truyÒn nhiÖt, th× mèi quan hÖ trªn thÝch øng víi qu¸ tr×nh ®o¹n nhiÖt, tøc lµ: pVkc = const. ë ®©y : c - chØ sè ®o¹n nhiÖt. §èi víi kh«ng khÝ vµ khÝ Nit¬ c = 1,4. Trong ®iÒu kiÖn lµm viÖc cña phÇn lín c¸c thiÕt bÞ dÇu Ðp qu¸ tr×nh n¹p ac quy ®­îc diÔn ra gi­· hai qu¸ tr×nh trªn, th­êng kh«ng qu¸ 3 phót, vµ ë gÇn víi qu¸ tr×nh ®o¹n nhiÖt h¬n lµ víi qu¸ tr×nh ®¼ng nhiÖt. Qu¸ tr×nh nµy gäi lµ qu¸ tr×nh p«lirt«p. Trong tr­êng hîp nµy thÓ tÝch cÇn thiÕt nhá nhÊt cña khÝ cã thÓ tÝnh nh­ sau: Vk = ë d©y : V d - ThÓ tÝch dÇu cÇn thiÕt ë trong ac quy. d = - ®é kh«ng ®ång ®Òu cña ¸p suÊt t¸c dông vµo ac quy. Th«ng th­êng d = 0,1 ¸ 0,2. n - chØ sè p«lir«p, ®Æc tr­ng cho sù nÐn vµ në cña khÝ tuú thuéc vµo nhiÖt rung. TrÞ sè n cã thÓ tÝnh : n = ChØ sè n n»m trong giíi h¹n : 1 £ n £ 1,4. Sau khi x¸c ®Þnh thÓ tÝch cÇn thiÕt cña khÝ, ta cã thÓ tÝnh thÓ tÝch toµn phÇn cña ac quy: V = Vd + Vk = Vd ( 1+ ) NÕu chØ tÝnh gÇn ®óng ta cã thÓ lÊy : Vk = (8 ¸ 10 ) Vd vµ V = (9 ¸ 11 ) Vd. ThÓ tÝch dÇu cÇn ®­îc chän phô thuéc vµo l­u l­îng Qb[l/f] cña b¬m dïng trong hÖ thèng dÇu Ðp tÝnh theo c«ng thøc : Vd ³ 0,025 Qb [lit}. Ac quy dÇu b»ng khÝ nÐn th­êng ®­îc chÕ t¹o ®Õn 20bar, nh­ng trong tr­êng hîp dïng trong hÖ thèng cã ¸p suÊt ao cã thÓ chÕ t¹o ®Õn ¸p suÊt 350bar. §Ó c¶i thiÖn ®Æc tÝnh ®éng häc, nh­ lµm gi¶m xung ¸p ( ®é nhÊp nh« ¸p suÊt) cña nguån dÇu, ng­êi ta th­êng ®Æt ac quy vµo èng nÐn cña b¬m dÇu. Trong tr­êng hîp nµy thÓ tÝch dÇu trong ac quy t¹o thµnh mét dung dÞch phô gi¶m chÊn tøc lµ gi¶m ®é kh«ng ®Òu cña l­u l­îng dÇu, cña ¸p suÊt do b¬m t¹o nªn. NÕu nh­ l¾p ac quy cã thÓ tÝch dÇu lµ V vµo èng nÐn cña b¬m dÇu, th× xung ¸p cña nguån dÇu x÷ ®­îc h×nh thµnh nh­ h×nh vÏ : + NÕu kh«ng dïng ac quy dÇu, th× ¸p suÊt do b¬m dÇu t¹o nªn theo thêi gian t ®­îc biÓu thÞ theo ®­êng (a) vµ xung ¸p cã biªn ®é trung b×nh lµ Dp1. + NÕu dïng ac quy th× ¸p suÊt thay ®æi theo ®­êng (b) vµ xung ¸p lµ Dp. ViÖc lùa chän thÝch hîp thÓ tÝch V cña ac quy vµ ®é dµi l cña èng tõ cöa b¬m dÇu ®Õn chç l¾p ac quy cã tÇm quan träng ®Õn viÖc gi¶m xung ¸p cña nguång dÇu. D­íi t¸c dông cña V, xung ¸p dÇu cã thÓ gi¶m víi møc ®é sau ®©y : c = T2vw2 + 2x2 - 1 ë ®©y : Tv - h»ng sè thêi gian ®Æc tr­ng cho kh¶ n¨ng ®µn håi cña thÓ tÝch dÇu: Tv = [s] E - m«dul ®µn hå thÓ tÝch cña dÇu. §èi víi dÇu dïng trong hÖ thèng dÇu Ðp cã c«ng suÊt kh«ng qu¸ 100bar th× cã thÓ lÊy E = (1,4 ¸1,75)104 (bar). +L = : hÖ sè tæn thÊt qu¸n tÝnh dµu Ðp.[ ] + r : tû träng dÇu. + F : TiÕt diÖn trong cña èng dÉn (cm2). + l : §é dµi èng dÉn tõ b¬m ®Õn ac quy (cm). + V : ThÓ tÝch ac quy (cm3). + x : HÖ sè gi¶m chÊn cña dÇu . x = R = 47,7 ; + h : §é nhít ®éng lùc cña dÇu + d : §­êng kÝnh trong cña èng dÉn (cm). ¶nh h­ëng cña V ®èi víi xung ¸p thÓ hiÖn trong ba tr­êng hîp : @ NÕu V < , ë ®©y w - tÇn sè xung ¸p cña b¬m dÇu, th× c = 0 tøc lµ thÓ tÝch V cña ac quy kh«ng lµm gi¶m xung ¸p. @ NÕu V = , th× c <1 tøc lµ d­íi t¸c dông cña V, xung ¸p cµng ngµy cµng t¨ng, hÖ thèng dÇu Ðp xÏ lµm viÖc kh«ng æn ®Þnh . @ NÕu V > vµ l 1, xung ¸p gi¶m xuèng d­íi t¸c dông cña V. Trong tr­êng hîp hÖ sè gi¶m chÊn x =1, th× møc ®é gi¶m xung ¸p lµ : c = T2v w2 +1 vµ tr­êng hîp x <<1 th× : c » T2v w2 - 1. Tõ nh÷ng ®iÒu kiÖn trªn, ta thÊy r»ng thÓ tÝch dÇu cña ac quy ph¶i lín ®Õn møc ®é nhÊt ®Þnh míi cã t¸c dông gi¶m chÊn vµ tr¸nh ®­îc céng h­ëng cña dao ®éng cét dÇu. §ång thêi ®Ó tr¸nh céng h­ëng cña sãng dÇu truyÒn trong èng dÉn, kho¶ng c¸ch I còng ph¶i ng¾n ®Õn mét møc nhÊt ®Þnh. Th«ng th­êng ng­êi ta ®Æt ac quy t¹i cöa ra cña b¬m dÇu, võa gän nhÑ, võa c¶i thiÖn tÝnh n¨ng ®éng häc.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docThủy lực và máy thủy lực.DOC
Tài liệu liên quan