Hướng dẫn kỹ thuật thâm canh các giống lúa chuyên mùa chất lượng cao

Tên đề tài : Hướng dẫn làm thâm canh các gióng lúa theo mùa Trong hệ thống các cây trồng Nông nghiệp ở n−ớc ta cây 1úa luôn giữ vị trí trọng yếu. Ngày nay khi mà lúa gạo đã có đủ cho nhu cầu trong n−ớc và có d− để xuất khẩu thì vị trí của các giống lúa chất l−ợng cao ngày càng quan trọng. Nhóm giống lúa chuyên mùa chẳng những chỉ có chất l−ợng cao mà còn là nhóm giống thơm đặc sản. Các giống lúa thơm đặc sản nổi tiếng trong suốt bề dày lịch sử trồng lúa của n−ớc ta nh− Tám xoan, Di h−ơng, Gié thơm, Nàng h−ơng, Nàng thơm . đều là các giống lúa chuyên mùa (chỉ gieo cấy đ−ợc trong vụ mùa). Nhu cầu sử dụng các giống lúa chất l−ợng cao, các giống lúa đặc sản ngày một gia tăng, trong khi hầu hết các giống lúa đặc sản đang trong tình trạng bị thoái hoá, chất l−ợng gieo trồng thấp, kỹ thuật canh tác ch−a phù hợp nên sản phẩm ch−a đạt yêu cầu chất l−ợng nh− mong muốn. Vì vậy cuốn sách: "H−ớng dẫn kỹ thuật thâm canh các giống lúa chuyên mùa chất l−ợng cao" đ−ợc biên soạn nhằm đáp ứng một phần đòi hỏi của nông dân, phục vụ rộng rãi các các bộ kỹ thuật làm công tác giống lúa và sản xuất lúa, các cán bộ khuyến nông trong cả n−ớc. Trong qua trình biên soạn tác giả đã đ−ợc sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan nghiên cứu, chỉ đạo sản xuất và các ch−ơng trình phát triển nông thôn. Ngoài các khâu kỹ thuật thâm canh th−ờng thấy cuốn sách còn dành một phần rất cơ bản để trình bày công tác phục tráng và duy trì giống, khâu then chốt để luôn có lô hạt giống với chất l−ợng gieo trồng cao, tiền đề cho việc áp dụng có hiệu quả các biện pháp kỹ thuật thâm canh khác. Do tính chất phức tạp của sản xuất nông nghiệp và sự đa dạng trong trao đổi, xử lý thông tin nên chắc chắn sách còn nhiều khiếm khuyết. Rất mong bạn đọc l−ợng thứ và góp ý sửa chữa. Tác giả xin chân thành cảm ơn Nhà xuất bản Nông nghiệp, các cơ quan hữu quan và bạn bè gần xa đã động viên giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi để cuốn sách ra mắt bạn đọc.

pdf50 trang | Chia sẻ: tlsuongmuoi | Ngày: 11/07/2013 | Lượt xem: 1219 | Lượt tải: 2download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Hướng dẫn kỹ thuật thâm canh các giống lúa chuyên mùa chất lượng cao, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
«ng cm Lóa ®á ®u«i 19 ChiÒu dµi b«ng cm Lóa chÝn 20 Tæng sè h¹t/b«ng Lóa chÝn 21 Sè h¹t ch¾c/b«ng Lóa chÝn 23 22 P. 1.000 h¹t gam H¹t kh« 23 Gãc ®Î nh¸nh ®é Lóa con g¸i 24 B«ng h÷u hiÖu/khãm Lóa ®á ®u«i 25 §é trong h¹t g¹o H¹t kh« 26 Mïi th¬m H¹t kh« 27 T×nh tr¹ng th©n Lóa ®á ®u«i 28 S©u Gieo → chÝn 29 BÖnh Gieo → chÝn 30 TÝnh chèng chÞu (h¹n, chua, phÌn, mÆn) Theo giai ®o¹n cÇn ®¸nh gi¸ 31 Protein % G¹o 32 Amiloze % G¹o 33 ChÊt l−îng c¬m C¬m nÊu theo truyÒn thèng 34 N¨ng suÊt c¸ thÓ Gam/khãm Sau khi thu ho¹ch • Gi¶i thÝch b¶ng mÉu: 1/ Thêi gian sinh tr−ëng: TÝnh tõ khi gieo m¹ ®Õn khi lóa chÝn thu ho¹ch ®−îc. §ã lµ tuæi m¹ vµ thêi gian tån t¹i cña c©y lóa trªn ®ång ruéng. 2/ Ngµy træ: Lµ ngµy mµ 75% sè c©y trªn 1 m2 quan tr¾c ®· træ b«ng. Ghi ngµy theo lÞch vµ tÝnh thêi gian tõ gieo ®Õn træ cña c¸c gièng. 3/ ChiÒu cao c©y: §o tõ mÆt ®Êt ®Õn mót ®Çu b«ng kh«ng kÓ r©u (nÕu gièng cã r©u) tÝnh ®Õn 0,1 cm. 4/ Mµu tai l¸, l−ìi l¸, má h¹t, nhuþ c¸i: Ghi mµu quan s¸t ®−îc gåm: vµng s¸ng, xanh vµng, tÝm nh¹t, tÝm, n©u. 5/ R©u: Ghi theo t×nh tr¹ng: Kh«ng r©u, h¬i r©u, nhiÒu r©u. §¸nh gi¸ theo ®é dµi cña r©u: ng¾n, trung b×nh vµ dµi. 6/ Mµu g¹o lËt cßn gäi lµ mµu vá c¸m. Th−êng cã c¸c mµu: tr¾ng, tr¾ng vµng, vµng n©u, n©u, ®en, ®á, tÝa... 7/ Mµu vá trÊu: Lµ mµu cña h¹t thãc kh«, ghi theo mµu quan s¸t ®−îc. 8/ Tû lÖ dµi/réng h¹t lóa: §o 10 h¹t lóa, mçi h¹t ®Òu chia tû lÖ vµ lÊy sè ®o trung b×nh. 9/ H×nh d¹ng l¸: Chó ý 3 l¸ cuèi cïng gåm: L¸ ®ßng, l¸ s¸t l¸ ®ßng vµ l¸ tiÕp theo. Ph©n l¸ theo h×nh d¹ng quan s¸t ®−îc gåm: l¸ cong trßn (h×nh c¸nh cung), l¸ cong ®Çu (chØ cã ®Çu l¸ cong), l¸ th¼ng. 10/ Gãc l¸ ®ßng: §o gãc t¹o bëi l¸ ®ßng vµ trôc cæ b«ng tÝnh ®Õn 0,1 ®é. 24 11/ ChiÒu dµi l¸ ®ßng: §o tõ gãc l¸ ®ßng ®Õn mót l¸ ®ßng tÝnh ®Õn 0,1 cm. 12/ ChiÒu réng l¸ ®ßng: §o ë phÇn to nhÊt cña l¸ tÝnh ®Õn 0,1 cm. 13/ Tæng sè l¸ trªn th©n chÝnh: §¸nh dÊu l¸ tõ khi m¹ cã l¸ thËt ®Õn khi nh×n thÊy l¸ ®ßng. 14/ Sè ®èt ph©n biÖt ®−îc: Bãc bÑ l¸ ra khái th©n, ®Õm sè ®èt cã thÓ ph©n biÖt ®−îc. 15/ ChiÒu dµi cæ b«ng: §o phÇn cæ b«ng nh« ra khái l¸ ®ßng. NÕu lóa træ kh«ng tho¸t th× ®o phÇn b«ng bÞ l¸ ®ßng bao bäc vµ gäi lµ cæ b«ng ©m, ghi ký hiÖu ©m tr−íc phÇn b«ng bÞ bÑ l¸ ®ßng bao bäc ®o ®−îc. VÝ dô: - 1,5 cm. 16/ ChiÒu dµi b«ng: §o lóc chÝn. B¾t ®Çu tõ ®èt cæ b«ng cã giÐ ®Õn mót b«ng kh«ng kÓ r©u. 17/ Tæng sè h¹t/b«ng: Lµ sè hoa ®· h×nh thµnh. §Õm toµn bé c¶ ch¾c lÉn lÐp khi lóa chÝn. 18/ Sè h¹t ch¾c/b«ng: ChØ ®Õm sè h¹t ch¾c. Tõ tæng sè h¹t vµ sè h¹t ch¾c tÝnh ra tû lÖ lÐp. 19/ Khèi l−îng 1000 h¹t (P. 1000 h¹t): C©n 2 lÇn, mçi lÇn 500 h¹t. NÕu sù chªnh lÖch gi÷a 2 lÇn c©n ®ã kh«ng qu¸ 5% so víi khèi l−îng trung b×nh cña 2 lÇn c©n th× khèi l−îng 1000 h¹t lµ tæng khèi l−îng cña 2 lÇn c©n. VÝ dô: LÇn c©n 1: 500 h¹t nÆng 13,0 gam LÇn c©n 2: 500 h¹t nÆng 12,5 gam 13,0 - 12,5 = 0,5 gam Nh− vËy, khèi l−îng 1000 h¹t cña vÝ dô trªn lµ: 13,0 + 12,5 = 25,5 gam 20/ Gãc ®Î nh¸nh: Lµ gãc t¹o bëi c¸c nh¸nh chÝnh vµ chiÒu th¼ng ®øng. C¨n cø vµo gãc nµy mµ ph©n biÖt. a) §Î nh¸nh chôm: Gãc ®Î nh¸nh d−íi 150 b) §Î nh¸nh h¬i xoÌ: Gãc ®Î nh¸nh 15 - 300 c) §Î nh¸nh xoÌ: Gãc ®Î nh¸nh trªn 300 21/ B«ng h÷u hiÖu/khãm: B«ng h÷u hiÖu lµ b«ng cã 7 h¹t trë lªn. B«ng bÞ s©u ®ôc th©n kh«ng tÝnh lµ b«ng h÷u hiÖu. 22/ §é trong h¹t g¹o: BÎ ®«i h¹t vµ tÝnh ®é b¹c bông theo phÇn tr¾ng trong thiÕt diÖn cña l¸t c¾t ngang h¹t g¹o. Theo ®é b¹c bông chia ra: a) G¹o trong: ChØ cã 1 ®èm nhá b¹c bông hoÆc hoµn toµn trong. b) G¹o nöa trong: Kho¶ng 1/2 thiÕt diÖn cã mµu tr¾ng. c) G¹o b¹c bông: Qu¸ nöa thiÕt diÖn cã mµu tr¾ng. 23/ Mïi th¬m: Th«ng qua thö nÕm: NhÊm h¹t g¹o ®· ph¬i thËt kh« hoÆc nÊu lªn ®Ó ®¸nh gi¸, theo ®é th¬m chia ra: a) Kh«ng th¬m % ,),( x, 4 7512 50 51213 2 1 10050 == + 25 b) H¬i th¬m c) Th¬m d) Th¬m ngµo ng¹t hoÆc rÊt th¬m 24/ T×nh tr¹ng th©n: §¸nh gi¸ ®é cøng vµ ®é v÷ng cña th©n cã liªn quan ®Õn tÝnh chèng ®æ, ph©n ra: - Th©n to - cøng - Th©n trung b×nh - Th©n yÕu - mÒm. 25/ S©u: §¸nh gi¸ c¸c loµi s©u h¹i nguy hiÓm nh− s©u ®ôc th©n, s©u cuèn l¸, rÇy n©u theo thang ®iÓm do Côc B¶o vÖ thùc vËt ban hµnh n¨m 1995. 26/ BÖnh: §¸nh gi¸ c¸c loµi bÖnh nguy hiÓm nh− ®¹o «n, kh« v»n, b¹c l¸, ®èm säc vi khuÈn, hoa cóc, bÖnh ®en h¹t v.v... theo thang ®iÓm do Côc B¶o vÖ thùc vËt ban hµnh n¨m 1995. 27/ TÝnh chèng chÞu: §¸nh gi¸ tÝnh chèng chÞu cña c©y lóa víi c¸c ®iÒu kiÖn ngo¹i c¶nh bÊt lîi nh− rÐt, h¹n, óng, chua, phÌn, mÆn theo 4 cÊp: tèt, kh¸, trung b×nh, kÐm. 28/ Protein vµ Amiloze: Th«ng qua ph©n tÝch thµnh phÇn trong g¹o. Mçi gièng cã 1 hµm l−îng Amiloze æn ®Þnh vµ hµm l−îng Protein biÕn ®éng trong mét kho¶ng cho phÐp. C¸c sè liÖu vÒ mét gièng nµo ®ã (gièng T¸m Xoan Th¸i B×nh ch¼ng h¹n) sau khi ®· ®−îc chØnh lý sÏ trë thµnh tiªu chuÈn ®Ó c¨n cø vµo ®ã mµ tiÕn hµnh c«ng t¸c phôc tr¸ng. §Ó c¸c tiªu chuÈn phôc tr¸ng cho mét gièng ®−îc chÝnh x¸c cÇn ®iÒu tra kü toµn bé c¸c tÝnh tr¹ng ë n¬i nguyªn s¶n cña chóng. Tiªu chuÈn phôc tr¸ng ®−îc x©y dùng ph¶i ®¶m b¶o kh«i phôc ®−îc toµn bé c¸c tÝnh tr¹ng, c¸c ®Æc ®iÓm riªng cña gièng. Khi x©y dùng tiªu chuÈn phôc tr¸ng, cÇn hÕt søc chó ý ®Õn c¸c ®Æc ®iÓm riªng biÖt chØ cã ë gièng nµy mµ kh«ng cã ë gièng kh¸c nh− d¹ng h¹t thãc - h¹t g¹o, mïi th¬m ®Æc thï, chÊt l−îng c¬m, tÝnh chÞu h¹n, chÞu rÐt khi træ, kh¶ n¨ng chèng bÖnh ®¹o «n, kh« v»n b¹c l¸, kh¶ n¨ng chÞu s©u ®ôc th©n, cuèn l¸, tÝnh kh¸ng rÇy, kh¶ n¨ng sinh tr−ëng cho g¹o ngon trªn ®Êt chua, phÌn, mÆn, kh¶ n¨ng chÞu ngËp óng v.v... Dùa vµo nh÷ng tiªu chuÈn ®· tr×nh bµy kÕt hîp víi kiÕn thøc cña c¸c c¸n bé kü thuËt ®−îc bæ sung bëi nh÷ng hiÓu biÕt cña n«ng d©n, chóng ta cã thÓ x©y dùng nªn tiªu chuÈn dïng cho phôc tr¸ng bÊt kú mét gièng lóa nµo nh»m ®−a gièng trë l¹i tr¹ng th¸i vèn cã. 3/ S¬ ®å phôc tr¸ng (h×nh 1) 26 Qua s¬ ®å ta thÊy: NÕu ®Ó c¸c gièng lóa chuyªn mïa bÞ tho¸i ho¸ th× ph¶i mÊt 4 n¨m míi kh«i phôc l¹i ®−îc c¸c ®Æc ®iÓm cña gièng ®Ó cã l« h¹t gièng nguyªn chñng. L« h¹t gièng nguyªn chñng cÇn mang nh©n gièng ®Ó cung cÊp cho ®¹i trµ, tøc lµ ®Ó cã h¹t gièng th−¬ng phÈm ®óng gièng nÕu gièng ®· bÞ tho¸i ho¸ cÇn phôc tr¸ng th× ph¶i 5 n¨m sau míi cã h¹t gièng tèt ®Ó gieo cÊy. Nh− vËy rÊt tèn thêi gian vµ c«ng søc. Tèt h¬n c¶ lµ gi÷ cho gièng kh«ng bÞ tho¸i ho¸. 4/ Tr×nh tù vµ ph−¬ng ph¸p phôc tr¸ng • ë n¨m thø nhÊt: M¹: Chän 1kg h¹t gièng tèt, thËt ®óng gièng gieo m¹ vµ ch¨m sãc chu ®¸o. L−îng gieo lµ 30 gam méng cho 1m2 d−îc m¹. Bãn lãt cho m¹ theo l−îng sau ®©y (tÝnh cho 1 m2 d−îc m¹). - Ph©n chuång: 2 kg/ m2 - Ph©n l©n: 50 gam/ m2 - Ph©n kali: 20 gam/ m2 Bãn thóc 2 lÇn khi m¹ ®¹t 3 l¸ vµ 5 l¸ víi l−îng: - §¹m: 10 gam/ m2 - Kali: 10 gam/ m2 CÊy khi m¹ ®¹t 7 - 8 l¸. Lóa: Chän ruéng thËt ®iÓn h×nh, tèt nhÊt lµ ë khu vùc ph©n bè cña gièng. CÇn 300 m2 ®Ó cÊy hÕt l−îng gièng ®· gieo. 27 §Êt lóa cÇn lµm kü, bãn lãt c¸c lo¹i ph©n cÇn thiÕt. - Ph©n chuång: 1 kg/ m2 - Ph©n ®¹m: 6 gam/ m2 - Ph©n l©n: 30 gam/ m2 - Ph©n kali: 10 gam/ m2 CÊy thµnh luèng th¼ng hµng víi mËt ®é 40 khãm/ m2, kho¶ng c¸ch 25cm x 10cm, 1 khãm cÊy b»ng 1 h¹t thãc (nÕu c©y m¹ ®· ®Î th× lµ 1 khãm m¹, c©y m¹ kh«ng ®Î lµ 1 d¶nh m¹). Luèng nªn bè trÝ theo chiÒu dµi ruéng víi chiÒu réng lµ 1,5m. Khi lóa håi xanh cÇn thóc ®ît 1 vµ sôc bïn víi l−îng ph©n nh− sau: - Ph©n ®¹m: 10 gam/ m2 - Ph©n kali: 8 gam/ m2 Thóc lÇn 2: Vµo 20 - 25 ngµy tr−íc khi lóa træ. - Ph©n ®¹m: 6 gam/ m2 - Ph©n kali: 10 gam/ m2 • Chän c©y −u tó * Giai ®o¹n 1: Sau khi c©y lóa kÕt thóc ®Î nh¸nh b¾t ®Çu chän c©y −u tó trªn ruéng cÊy. C¨n cø vµo c¸c chØ tiªu quan s¸t ®−îc trong thêi kú nµy ®Ó chän c¸c c©y ®−îc coi lµ ®óng gièng lµm c©y −u tó. C¸c chØ tiªu lµm c¬ së: Søc ®Î nh¸nh, mµu tai l¸, l−ìi l¸, h×nh d¹ng l¸, gãc ®Î nh¸nh. Dïng cäc (th−êng lµ cäc tre) cao 1,5m, ®−êng kÝnh 1cm, ®¸nh dÊu kho¶ng 500 c©y ®¹t c¸c chØ tiªu ®Ò ra. Chó ý kh«ng chän c¸c c©y ë b×a luèng vµ gÇn bê. * Giai ®o¹n 2: Khi lóa træ: C¨n cø vµo c¸c chØ tiªu ngµy træ, mµu nhuþ c¸i, mµu má h¹t, h×nh d¹ng l¸, gãc l¸ ®ßng, chiÒu dµi chiÒu réng l¸ ®ßng, tæng sè l¸ trªn th©n chÝnh, t×nh tr¹ng th©n, t×nh tr¹ng s©u bÖnh, sè b«ng h÷u hiÖu (lóc nµy lµ c¸c nh¸nh ®· træ) ®Ó chän c¸c c©y hoµn toµn phï hîp víi chØ tiªu ®· ®Þnh. CÇn chän ®−îc Ýt nhÊt lµ 200 c©y. NÕu sè c©y gi÷ l¹i kh«ng ®¹t 200 th× cÇn c¨n cø vµo c¸c chØ tiªu cã thÓ quan s¸t ®−îc ®Ó chän thªm cho ®ñ 200 c©y ®óng gièng. * Giai ®o¹n 3: Khi lóa chÝn: C¨n cø vµo c¸c chØ tiªu: B«ng h÷u hiÖu/khãm, chiÒu cao c©y, chiÒu dµi cæ b«ng, chiÒu dµi b«ng, h×nh d¹ng h¹t thãc, t×nh tr¹ng s©u bÖnh kÕt hîp víi c¸c quan s¸t vÒ chÞu mÆn, chua, phÌn, rÐt ®Ó chän c¸c c©y −u tó trªn ®ång ruéng. CÇn chän ®−îc Ýt nhÊt lµ 100 c©y ®óng gièng, nhæ c¶ khãm, röa s¹ch, ph¬i thËt kh«. * Giai ®o¹n 4: C©y kh«: §o ®Õm c¸c chØ tiªu kh¸c trong phßng. C¸c c¸ thÓ −u tó chän ®−îc trªn ®ång ruéng mang ®o ®Õm trong phßng ë c¸c chØ tiªu theo mÉu nh− b¶ng 2: 28 B¶ng 2: C¸c chØ tiªu ®o ®Õm trong phßng T T c ¸ th Ó C hi Òu c ao c ©y ( cm ) B «n g h÷ u hi Öu /k hã m C hi Òu d µi b «n g (c m ) C hi Òu d µi c æ b« ng ( cm ) Sè h ¹t /b «n g H ¹t c h¾ c/ b« ng C hi Òu d µi h ¹t th ãc ( m m ) C hi Òu r én g h¹ t t hã c (m m ) M µu v á tr Êu M µu v á c¸ m § é tr on g h¹ t g ¹o P. 1 00 0 h¹ t ( ga m ) Sè ® èt M ïi th ¬m N ¨n g su Êt c ¸ th Ó ga m /k hã m C¸ch lµm: Mçi c¸ thÓ ®eo mét thÎ theo sè thø tù. Ghi sè thø tù vµo thÎ ®ång thêi sè nµy còng lµ ký hiÖu dßng. LÇn l−ît thu thËp sè liÖu theo b¶ng mÉu. Riªng khèi l−îng 1.000 h¹t vµ n¨ng suÊt c¸ thÓ lµm cuèi ë cïng mét lÇn c©n. Sau khi ®· ®o ®Õm c¸c chØ tiªu, h¹t cña tõng c¸ thÓ ®−îc tuèt riªng, bá vµo bao con, thu thÎ bá vµo bªn trong, ghi ký hiÖu dßng vµo vá bao ®em ph¬i l¹i cho kh« ®Ó c©n khèi l−îng 1.000 h¹t vµ n¨ng suÊt c¸ thÓ. Bao ®ùng h¹t th−êng dïng lµ bao xi m¨ng (lo¹i bao nhá ®ùng ®−îc 100 gam). * Giai ®o¹n 5: Chän c©y −u tó lËp thµnh dßng: C¨n cø vµo c¸c sè liÖu thu ®−îc, so s¸nh víi chØ tiªu phôc tr¸ng cña gièng chän ra c¸c c¸ thÓ hoµn toµn ®¸p øng c¸c yªu cÇu cña gièng gèc. Trong sè c¸c dßng ®¹t yªu cÇu c¨n cø vµo n¨ng suÊt c¸ thÓ s¾p xÕp theo thø tù vµ chän ra 20-30 c¸ thÓ tèt nhÊt, lËp thµnh 20-30 dßng mang gieo cÊy ®¸nh gi¸ dßng ë vô tiÕp theo. • ë n¨m thø hai: §¸nh gi¸ dßng lÇn thø nhÊt H¹t cña mçi c¸ thÓ thu ®−îc gieo riªng thµnh mét dßng riªng biÖt. L−îng gieo, møc ph©n bãn cho m¹ vµ cho lóa ®−îc ¸p dông nh− ë n¨m thø nhÊt. §Ó t¨ng hÖ sè nh©n gièng cÇn t¨ng c−êng sù ®Î nh¸nh, v× thÕ m¹ cña dßng ®−îc cÊy ë tuæi m¹ 6-7 l¸. Mçi dßng cÊy 3 hµng thµnh 1 luèng dµi 30m. Hµng c¸ch hµng trong luèng lµ 25cm, c©y c¸ch c©y 15cm, cÊy 1 d¶nh (b»ng 1 c©y m¹ sinh tr−ëng tõ 1 h¹t thãc). Dßng nä c¸ch dßng kia 40cm (h×nh 2). 29 ë mçi dßng ®¸nh dÊu 10 c©y thuéc hµng gi÷a c¸ch bê 1m ®Ó theo dâi c¸c chØ tiªu gièng nh− ë n¨m thø nhÊt. §Æc biÖt cÇn chó ý c¸c chØ tiªu sau: • Ngµy træ: Toµn bé c¸c c©y trong dßng chØ træ chªnh lÖch nhau 2 ngµy so víi ngµy træ Ên ®Þnh. VÝ dô ngµy træ ®Òu lµ 15 th¸ng 10, th× c©y træ sím nhÊt lµ 13 th¸ng 10 vµ træ muén nhÊt lµ 17 th¸ng 10. • ChiÒu cao c©y: Toµn dßng cã chiÒu cao ®ång ®Òu, c¸c c©y trong dßng chØ chªnh lÖch nhau 3cm, ch¼ng h¹n: chiÒu cao trung b×nh cña gièng theo dâi lµ 155cm th× c©y thÊp nhÊt lµ 152cm, cßn c©y cao nhÊt lµ 158cm. ChiÒu cao = x ± 3cm = 155 ± 3cm. • XuÊt hiÖn c¸c c©y l¹: C©y cã c¸c kiÓu h×nh kh¸c h¼n nh− kiÓu l¸, kiÓu th©n, kiÓu ®Î nh¸nh, gãc l¸ ®ßng kh¸c biÖt, xuÊt hiÖn c©y cã r©u ë gièng kh«ng cã r©u, xuÊt hiÖn c©y cã mµu tai l¸, mµu má h¹t, mµu vßi nhuþ kh¸c h¼n v.v... NÕu trong dßng xuÊt hiÖn c©y træ sím hoÆc muén ngoµi ph¹m vi, chiÒu cao v−ît qu¸ møc cho phÐp hoÆc xuÊt hiÖn c©y l¹ th× toµn dßng bÞ ®µo th¶i. C¸c dßng ®−îc gi÷ l¹i lÊy mÉu 10 c©y ®· theo dâi, ph¬i kh« vµ ®o ®Õm c¸c chØ tiªu nh− m« t¶ ë b¶ng 2, sau khi thu ho¹ch ®¸nh gi¸ tiÕp mïi th¬m, ph©n tÝch c¸c chØ tiªu sinh ho¸ nh− Protein, Amiloze ®Ó hîp víi c¸c chØ tiªu ®· theo dâi thµnh b¶ng tæng hîp hoµn chØnh. C¸c dßng ®−îc gi÷ l¹i cÇn cã c¸c chØ tiªu b»ng hoÆc xÊp xØ nh− c¸c c©y −u tó ®−îc chän ra tõ n¨m thø nhÊt. Nh÷ng dßng chän ®−îc thu ho¹ch riªng, c©n n¨ng suÊt vµ s¾p xÕp theo thø tù tõ cao ®Õn thÊp, chän ra 4-6 dßng ®Çu b¶ng ®Ó so s¸nh, ®¸nh gi¸ dßng lÇn thø 2. • ë n¨m thø ba: §¸nh gi¸ dßng lÇn thø hai C¸c dßng chän ®−îc tõ lÇn ®¸nh gi¸ dßng lÇn thø nhÊt cïng víi h¹t thu ®−îc cña gièng khëi ®Çu ®−îc bè trÝ thÝ nghiÖm ®¸nh gi¸ dßng lÇn thø hai. Sè h¹t thu ®−îc tõ ®¸nh gi¸ dßng lÇn thø nhÊt ®−îc chia ra hai phÇn: PhÇn thø nhÊt kho¶ng 200 gam, mçi dßng mang gieo cïng víi l« h¹t gièng kh«ng chän läc dïng lµm ®èi chøng. L« 2 lµ sè h¹t cßn l¹i ®em gieo ®Ó nh©n s¬ bé nh»m cã ®ñ l−îng h¹t gièng khi ®· ®¸nh gi¸ dßng ®Çy ®ñ. Ph−¬ng ph¸p ®¸nh gi¸ dßng lÇn thø 2 ®−îc tiÕn hµnh nh− sau: Bè trÝ thÝ nghiÖm so s¸nh gièng gåm 3 lÇn nh¾c l¹i, « thÝ nghiÖm lµ 10 m2 h×nh ch÷ nhËt 2m x5m. VÝ dô chän ®−îc 4 dßng víi ®èi chøng lµ 5. S¬ ®å thÝ nghiÖm nh− h×nh 3. I 1 4 2 §/C 3 II 3 §/C 4 1 2 III 2 1 §/C 3 4 I, II, III: LÇn nh¾c l¹i; 1, 2, 3, 4: Tªn dßng ®−îc chän; §/C: §èi chøng H×nh 3: S¬ ®å ®¸nh gi¸ dßng lÇn thø 2 ë lÇn nh¾c l¹i thø 2, mçi dßng vµ ®èi chøng ®¸nh dÊu 10 c©y ë hµng thø 2, bá 3 c©y ®Çu hµng ®Ó theo dâi c¸c chØ tiªu gièng nh− ë ®¸nh gi¸ dßng lÇn thø nhÊt (n¨m thø hai). Khi thu ho¹ch, 10 c©y theo dâi ®−îc thu riªng vµ ®o c¸c chØ tiªu trong phßng. C¸c chØ tiªu theo dâi ë so s¸nh dßng lÇn thø 2 gåm: 30 1/ Thêi gian sinh tr−ëng: C¸c c¸ thÓ trong dßng træ kh«ng chªnh lÖch nhau qu¸ 2 ngµy. 2/ ChiÒu cao c©y: C¸c c¸ thÓ trong dßng cao thÊp kh¸c nhau kh«ng qu¸ 3cm. 3/ C©y l¹ xuÊt hiÖn trong dßng: C¶ dßng bÞ ®µo th¶i kh«ng theo dâi tiÕp n÷a. 4/ S©u bÖnh h¹i: Ph¶i h¬n ®èi chøng. 5/ N¨ng suÊt: C¸c dßng ®¹t yªu cÇu ®−îc thu n¨ng suÊt theo «, lÊy n¨ng suÊt trung b×nh cña mçi dßng vµ ®èi chøng. C¸c dßng cã n¨ng suÊt v−ît ®èi chøng tõ 10% trë lªn th× ®−îc chän. §ã lµ gièng ®· ®−îc phôc tr¸ng. H¹t gièng ®em nh©n ë vô tiÕp theo lÊy ë phÇn nh©n s¬ bé. Kü thuËt canh t¸c ë khu so s¸nh gièng * M¹: L−îng gieo lµ 30 gam méng/ m2. Ph©n cho m¹: • Bãn lãt: - Ph©n chuång: 2kg/ m2 - Ph©n l©n: 50 gam/ m2 - Ph©n kali: 20 gam/ m2 • Bãn thóc 2 lÇn khi m¹ ®¹t 3 l¸ vµ 5 l¸ víi l−îng: - §¹m: 10 gam/ m2 - Kali: 10 gam/ m2 CÊy khi m¹ ®¹t 8 l¸. MËt ®é 40 khãm/ m2, kho¶ng c¸ch 25cm x 10cm. Mét khãm lóa cÊy b»ng mét khãm m¹ sinh tr−ëng tõ mét h¹t thãc. * Lóa: • Bãn lãt: - Ph©n chuång: l,5 kg/ m2 - Ph©n ®¹m: 10 gam/ m2 - Ph©n l©n: 40 gam/ m2 - Ph©n kali: 10 gam/ m2 • Bãn thóc lÇn mét khi lóa bÐn rÔ håi xanh kÕt hîp sôc bïn: - Ph©n ®¹m: 10 gam/ m2 - Ph©n kali: 5 gam/ m2 • Bãn thóc lÇn 2 (kho¶ng 20 ngµy tr−íc khi lóa træ) - Ph©n kali: 10 gam/ m2 - Ph©n ®¹m: 5 gam/ m2 Khi lóa ®á ®u«i rót hÕt n−íc. 31 Kü thuËt canh t¸c ë khu nh©n s¬ bé C¸ch lµm m¹ ë khu nh©n s¬ bé gièng nh− ë khu so s¸nh gièng, v× thÕ trong thùc tÕ ng−êi ta gieo m¹ theo dßng, lÊy ®ñ sè m¹ ®Ó ®em ®i bè trÝ thÝ nghiÖm so s¸nh ®¸nh gi¸ dßng, sè cßn l¹i bè trÝ cÊy theo dßng ë khu nh©n s¬ bé. ë khu nh©n s¬ bé ®Êt ®−îc lµm kü, chän khu ®Êt ®iÓn h×nh, bãn ph©n theo møc sau ®©y (tÝnh cho 1000 m2): • Bãn lãt: - Ph©n chuång: 1 tÊn - Ph©n l©n supe: 40 kg - Ph©n kali clorua: 10 kg - Ph©n ®¹m urª: 10 kg • Bãn thóc lÇn l: - Ph©n ®¹m urª: 10 kg - Ph©n kali clorua: 5 kg • Bãn thóc lÇn 2 (kho¶ng 20 ngµy tr−íc træ) - Ph©n ®¹m: 5 kg - Ph©n kali: 10 kg CÊy: CÊy thµnh b¨ng réng 2m víi mËt ®é 40 khãm/ m2 kho¶ng c¸ch 20cm x 12,5cm. B¨ng nä c¸ch b¨ng kia 30cm dïng lµm lèi ®i ®Ó chän läc, khö lÉn vµ ch¨m sãc ë c¸c giai ®o¹n cÇn thiÕt. • Khö lÉn: CÇn khö triÖt ®Ó c¸c c©y lÉn do tµn d− ë c¸c vô tr−íc vµ sù ph¸t triÓn cña cá lång vùc. TiÕn hµnh khö lÉn vµ vÖ sinh ruéng nh©n gièng s¬ bé 3 lÇn: lÇn 1 khi lµm cá ®ît 1, lÇn 2 khi lóa ®· træ ®Òu vµ lÇn 3 tr−íc khi thu ho¹ch 2-3 ngµy. Nhæ bá tÊt c¶ c¸c c©y kh¸c d¹ng vµ vá lång vùc. H¹t gièng cña dßng tèt nhÊt trong thÝ nghiÖm so s¸nh gièng thu ë khu nh©n s¬ bé ®−îc ®em nh©n gièng ®Ó cã h¹t nguyªn chñng phôc vô s¶n xuÊt. • N¨m thø 4: Nh©n gièng ®· phôc tr¸ng ®Ó cã h¹t nguyªn chñng. Dßng lóa ®· phôc tr¸ng nÕu gÆp thêi tiÕt thuËn lîi th× ë lÇn nh©n s¬ bé cã thÓ thu ®−îc 200- 300kg. §©y lµ l« h¹t ®óng gièng cã ®é thuÇn cao t−¬ng ®−¬ng siªu nguyªn chñng. Sè h¹t nµy lÊy ra 1 kg ®Ó bè trÝ chän läc duy tr×, sè cßn l¹i ®em nh©n gièng ë khu c¸ch ly ®Ó cã gièng nguyªn chñng cung cÊp cho s¶n xuÊt ®¹i trµ. Quy tr×nh nh©n gièng ®−îc thùc hiÖn gièng nh− khi nh©n s¬ bé xong ®−îc thùc hiÖn ë khu c¸ch ly hoÆc cÊy cïng khu víi gièng ®¹i trµ. NÕu xung quanh cÊy gièng kh¸c th× kho¶ng c¸ch tèi thiÓu gi÷a 2 gièng lµ 10m. Khi kh«ng cã ®iÒu kiÖn c¸ch ly lóc thu ho¹ch cÇn gÆt bá mét b¨ng réng 1m xung quanh ruéng lµm thãc thÞt nh− s¬ ®å (h×nh 4). 32 Víi sù gióp ®ì cña c¸c c¸n bé kü thuËt, sù say mª cña ng−êi lµm gièng, tiÕn hµnh tuÇn tù c¸c b−íc nh− ®· tr×nh bµy chóng ta phôc tr¸ng bÊt kú mét gièng lóa truyÒn thèng hoÆc ®Æc s¶n nµo theo ý muèn. Tuy nhiªn, nh− ®· tr×nh bµy nÕu kh«ng ¸p dông c¸c biÖn ph¸p duy tr×, ®Ó mét gièng lóa ®· bÞ tho¸i ho¸ th× khi cÇn ph¶i kh«i phôc l¹i th«ng qua c«ng viÖc phôc tr¸ng sÏ mÊt rÊt nhiÒu c«ng søc vµ thêi gian. V× thÕ cÇn n¾m ®−îc kü thuËt duy tr× ®Ó lu«n gi÷ cho gièng kh«ng bÞ tho¸i ho¸. 5/ KiÓm tra h¹t gièng phôc tr¸ng H¹t gièng ®· ®−îc phôc tr¸ng kh«ng chØ cÇn cã ®é thuÇn cao mµ cßn ph¶i cã chÊt l−îng gieo trång tèt. ChÊt l−îng gieo trång cña l« h¹t gièng quyÕt ®Þnh bëi tû lÖ n¶y mÇm, ®é s¹ch cña l« h¹t vµ h×nh thøc bªn ngoµi cña l« h¹t gièng. §Ó ®¸nh gi¸ l« h¹t tèt hay xÊu, gi¸ trÞ gieo trång cao hay thÊp cÇn kiÓm tra vµ so s¸nh víi tiªu chuÈn. C¸c chØ tiªu cÇn kiÓm tra vµ ph−¬ng ph¸p thùc hiÖn cô thÓ nh− sau: • KiÓm tra ®é s¹ch cña l« h¹t: C©n 1 kg h¹t gièng tr¶i ®Òu lªn mÆt bµn ph¼ng, dïng th−íc chia theo ®−êng chÐo vµ lÊy hai phÇn ®èi ®Ønh, bá 2 phÇn kia, sau ba lÇn ta ®−îc mÉu kiÓm tra, c©n lÊy 100 gam ®Ó ph©n tÝch (h×nh 5). MÉu ph©n tÝch ®−îc ph©n lµm 2 phÇn: phÇn h¹t gièng lµ c¸c h¹t thãc ch¾c, nguyªn vÑn (ký hiÖu lµ A) vµ phÇn t¹p chÊt bao gåm h¹t lÐp, löng, h¹t gÉy, cäng r¬m r¹, h¹t cá d¹i, c¸c lÉn t¹p kh¸c (ký hiÖu lµ B). 33 A §é s¹ch (%) = ---------- x 100 A + B V× A + B = 100 gam nªn thùc chÊt c©n phÇn A ta cã ngay ®é s¹ch tÝnh b»ng phÇn tr¨m. VÝ dô: trong 100 gam mÉu gièng nÕp c¸i Hoa vµng phÇn h¹t gièng c©n ®−îc lµ 99 gam. Nh− thÕ ®é s¹ch cña l« h¹t gièng lµ 99%. • KiÓm tra tû lÖ n¶y mÇm cña l« h¹t: Tû lÖ n¶y mÇm ®−îc kiÓm tra tr−íc khi xuÊt gièng ®Ó gieo trång. Cã nhiÒu c¸ch kiÓm tra tû lÖ n¶y mÇm xong 2 ph−¬ng ph¸p sau ®©y dÔ ¸p dông: - Ph−¬ng ph¸p ''C©y h¹t'' + Nguyªn liÖu: - Mét ®o¹n gç trßn cã ®−êng kÝnh 4-5cm, dµi 25cm (cã thÓ thay khóc gç trßn b»ng ®o¹n tre, nøa cã ®−êng kÝnh t−¬ng tù). - Mét tÊm v¶i b«ng s¹ch réng 18cm, dµi 25cm (cã thÓ thay tÊm v¶i b»ng mét kh¨n mÆt b«ng lo¹i nhá). - 4 chiÕc chun cao su - 1 kim, 1 cuén chØ 34 - 1 tói Polyetylen (tói nilon) dµi 30cm réng 10cm. + C¸ch lµm: TiÕn hµnh tuÇn tù nh− h×nh vÏ (h×nh 6). H×nh 6: Lµm ''C©y h¹t'' 1. ChuÈn bÞ tÊm v¶i s¹ch vµ ®o¹n gç trßn 2. Kh©u tÊm v¶i vµo ®o¹n gç trßn nh− kiÓu l¸ cê 3. Cuèn tÊm v¶i vµo ®o¹n gç 4. Nhóng vµo chËu n−íc s¹ch 5. Vít ra ®Ó cho r¸o n−íc 6. Më tÊm v¶i ®· thÊm −ít vÒ tr¹ng th¸i l¸ cê vµ xÕp h¹t ®· ng©m n−íc thµnh hµng däc theo ®o¹n gç, xÕp ®−îc mét hµng th× cuèn ®o¹n gç ®Ó h¹t ®−îc v¶i bäc l¹i. 7. XÕp ®ñ 100 h¹t (kho¶ng 5 hµng), cßn thõa 1/2 tÊm v¶i. 8. Cuèn tiÕp cho hÕt chiÒu dµi vµ dïng chun cè ®Þnh tÊm v¶i ë hai ®Çu vµ ë ®o¹n gi÷a ta cã "C©y h¹t''. 9. Cho ''C©y h¹t" vµo tói Polyetylen, buéc ®Çu tói l¹i. 35 Chó ý: * H¹t chän ngÉu nhiªn mçi dßng 100 h¹t, mét "C©y h¹t" chØ nªn thö mét gièng ®Ó tr¸nh nhÇm lÉn. * H¹t gièng ph¶i ng©m cho hót no n−íc trong vßng 48 giê. * XÕp h¹t thãc vµo tÊm v¶i −ít theo chiÒu má h¹t h−íng phÝa trªn, cuèng h¹t cã mµy trÊu h−íng xuèng phÝa d−íi. * §¸nh dÊu s¬n ®Çu trªn cña ''C©y h¹t'' ®Ó xÕp ®Çu trªn h−íng thiªn, ®Çu d−íi h−íng ®Þa. §Ó ''C©y h¹t'' vµo n¬i Êm cho h¹t n¶y mÇm ®ñ thêi gian theo quy ®Þnh lÊy ra x¸c ®Þnh tû lÖ n¶y mÇm. Ph−¬ng ph¸p ''C©y h¹t'' rÊt dÔ lµm, mét lÇn lµm "C©y h¹t" sö dông ®−îc nhiÒu lÇn chØ cÇn chó ý sau khi thö tû lÖ n¶y mÇm th× giÆt s¹ch tÊm v¶i, röa s¹ch ®o¹n gç, ph¬i kh« ®Ó dïng cho lÇn sau. - Ph−¬ng ph¸p ''B¸t c¸t'' + Nguyªn liÖu: - 1 c¸i b¸t con - 1 b¸t c¸t tèt - 1 tói Polyetylen dµi 20cm, réng 15cm - 1 chiÕc chun cao su + C¸ch lµm: 1/ Chän ngÉu nhiªn 100 h¹t thãc tõ dßng ®Þnh kiÓm tra, ng©m 48 giê cho hót no n−íc, röa s¹ch. 2/ C¸t ®em röa s¹ch ®Õn khi thÊy n−íc trong lµ ®−îc, ph¬i kh« vµ rang cho thËt nãng ®Ó khö hÕt mÇm bÖnh cã trong c¸t. 3/ Phun n−íc vµo c¸t cho ®ñ Èm. Thö ®é Èm cña c¸t: N¾m chÆt mét n¾m c¸t ®· phun Èm, thÊy n−íc kh«ng ch¶y ra kÏ tay. §Ó n¾m c¸t cÈn thËn lªn mÆt ®Êt thÊy cßn gi÷ ®−îc nguyªn d¹ng th× ®é Èm võa ®ñ. 4/ Cho c¸t Èm vµo b¸t, Ên nhÑ, g¹t b»ng miÖng. 5/ Gieo h¹t ®· ng©m n−íc vµo b¸t c¸t, Ên cho h¹t ngËp hÕt vµo c¸t. 6/ §−a b¸t c¸t Èm ®· gieo vµo tói Polyetylen, buéc miÖng l¹i b»ng chun cao su. 7/ §−a mÉu h¹t ®· gieo vµo n¬i Êm cho h¹t n¶y mÇm ®Õn thêi gian Ên ®Þnh th× mang ra x¸c ®Þnh tû lÖ n¶y mÇm. * X¸c ®Þnh tû lÖ n¶y mÇm: ë vô xu©n 8-9 ngµy sau khi gieo c¸c h¹t cã kh¶ n¨ng mäc mÇm sÏ mäc hÕt, cßn ë vô mïa th× chØ cÇn 6-7 ngµy. Tû lÖ n¶y mÇm ®−îc x¸c ®Þnh khi sè h¹t ®· ®¹t tû lÖ n¶y mÇm tèi ®a. CÇn x¸c ®Þnh: - Sè l−îng c©y mÇm b×nh th−êng - A - Sè h¹t cßn l¹i - B: Bao gåm h¹t kh«ng n¶y mÇm vµ c©y mÇm kh«ng b×nh th−êng. 36 A Tû lÖ n¶y mÇm (%) = ---------- x 100 A + B • Gi¸ trÞ gieo trång cña l« h¹t Sau khi x¸c ®Þnh tû lÖ n¶y mÇm vµ ®é s¹ch cña l« h¹t th× cÇn x¸c ®Þnh gi¸ trÞ gieo trång cña l« h¹t ®ã : Gi¸ trÞ gieo trång = §é s¹ch (%) x Tû lÖ n¶y mÇm(%) VÝ dô: KiÓm tra 2 dßng ®· ®−îc phôc tr¸ng cña gièng T¸m xoan Th¸i B×nh ta cã kÕt qu¶: Dßng 56: Tû lÖ n¶y mÇm 91% §é s¹ch 99% Dßng 63: Tû lÖ n¶y mÇm 93% §é s¹ch 98% Gi¸ trÞ gieo trång cña dßng 56 = 0,91 x 0,99 = 0,90 = 90% Gi¸ trÞ gieo trång cña dßng 63 = 0,93 x 0,98 = 0,91 = 91% Hai dßng cã gi¸ trÞ gieo trång xÊp xØ nhau. 37 4. Duy tr× c¸c gièng lóa chuyªn mïa C¸c gièng lóa chuyªn mïa sau khi phôc tr¸ng cÇn ®−a ngay vµo duy tr× ®Ó tr¸nh bÞ tho¸i ho¸ trë l¹i. 4.1 Tiªu chuÈn duy tr× 1 kg h¹t gièng lÊy ë dßng tèt nhÊt ®· phôc tr¸ng ®−îc gieo t¹i n¬i nguyªn s¶n ®Ó thu thËp sè liÖu, so s¸nh víi sè liÖu cña 3 n¨m tiÕn hµnh phôc tr¸ng nh»m x©y dùng sè liÖu chuÈn dïng cho duy tr× l©u dµi. C¸c tiªu chuÈn sau ®©y ®−îc ®o ®Õm vµ lËp thµnh b¶ng chuÈn: 1/ Ngµy træ 2/ ChiÒu cao c©y (cm) 3/ ChiÒu dµi b«ng (cm) 4/ Sè h¹t/b«ng (cm) 5/ Sè h¹t ch¾c/b«ng (cm) 6/ Tû lÖ lÐp (%) 7/ ChiÒu dµi cæ b«ng (cm) 8/ ChiÒu dµi l¸ ®ßng (cm) 9/ Sè ®èt trªn th©n chÝnh 10/ Tû lÖ dµi/réng h¹t thãc 11/ Khèi l−îng 1000 h¹t (gam) 12/ Mµu s¾c h¹t g¹o lËt 13/ Mïi th¬m 14/ Mµu s¾c vá trÊu 15/ Mµu s¾c tai l¸ vµ vßi nhuþ 16/ N¨ng suÊt c¸ thÓ gam/khãm 38 4.2. Tr×nh tù tiÕn hµnh duy tr× 4.2.1: S¬ ®å duy tr× (h×nh 7) H×nh 7: S¬ ®å duy tr× 4.2.2. Tr×nh tù vµ c¸ch tiÕn hµnh • ë n¨m thø nhÊt: 1 kg h¹t gièng lÊy ë dßng ®· phôc tr¸ng ®−îc gieo, ch¨m sãc, cÊy gièng nh− ë n¨m thø nhÊt cña phôc tr¸ng. Khi c©y lóa ®· b−íc vµo giai ®o¹n ®øng c¸i dïng que tre dµi 1,5m c¾m ®¸nh dÊu c¸c c¸ thÓ tèt, hoµn toµn cã ®Çy ®ñ c¸c chØ tiªu theo b¶ng chuÈn. Tuú theo yªu cÇu cÇn sè l−îng h¹t mµ c¾m cäc tõ 100-500 c¸ thÓ. ë c¸c giai ®o¹n tiÕp theo gåm: træ lóa chÝn s¸p vµ lóa chÝn hoµn toµn tiÕp tôc ®¸nh gi¸ ®Ó chän ra tõ 80- 400 c¸ thÓ −u tó. Thu c¸c c¸ thÓ c¶ c©y, ph¬i kh« vµ ®o ®Õm c¸c chØ tiªu theo b¶ng chuÈn. So s¸nh víi b¶ng chuÈn ®Ó chän ra c¸c c¸ thÓ ®¹t yªu cÇu. S¾p xÕp n¨ng suÊt c¸ thÓ theo chiÒu tõ cao xuèng thÊp vµ chän ra 30-100 c¸ thÓ ®Çu b¶ng ®Ó gieo sang n¨m thø 2. • ë n¨m thø hai: C¸c c¸ thÓ ®−îc gieo thµnh dßng theo quy tr×nh gièng nh− ë n¨m thø 2 cña phôc tr¸ng. TiÕp tôc theo dâi theo b¶ng chuÈn, lo¹i bá c¸c dßng kh«ng ®¹t yªu cÇu nÕu xuÊt hiÖn c¸c c¸ thÓ l¹. ë mét dßng tèt nhÊt, tiÕp tôc chän ra 100 c©y tèt nhÊt ®Ó gieo theo dâi vµ ®ãng vai trß lµ n¨m thø hai cña duy tr×. H¹t gièng cña c¸c dßng ®−îc chän ®em hçn l¹i ta cã l« h¹t siªu nguyªn chñng (SNC) 39 • ë n¨m thø ba: Nh©n h¹t gièng SNC ®Ó cã nguyªn chñng (theo quy tr×nh ®· tr×nh bµy ë phÇn nh©n gièng nguyªn chñng ë phôc tr¸ng) ®ång thêi bè trÝ ®¸nh gi¸ dßng ®· chän. Theo tuÇn tù nµy th× n¨m nµo còng cã l« h¹t ®¸nh gi¸, h¹t siªu nguyªn chñng vµ h¹t nguyªn chñng. Tuú theo yªu cÇu cña s¶n xuÊt mµ h¹t nguyªn chñng ®−îc bè trÝ nh©n gièng thªm 1 ®Õn 2 lÇn n÷a ®Ó cã h¹t gièng cung cÊp cho s¶n xuÊt ®¹i trµ. • KiÓm tra gièng trªn ®ång ruéng: Khu nh©n gièng tõ siªu nguyªn chñng ra nguyªn chñng hoÆc tõ nguyªn chñng ra cÊp h¹t x¸c nhËn (cßn gäi lµ h¹t cÊp I) ph¶i ®−îc kiÓm tra kü khi gieo cÊy trªn ®ång ruéng ®Ó ®¸nh gi¸ ®é thuÇn, t×nh tr¹ng ruéng gièng tr−íc khi quyÕt ®Þnh thu ho¹ch ®Ó lµm gièng. C¸c chØ tiªu kiÓm tra gièng trªn ®ång ruéng: 1/ KiÓm tra quy tr×nh gieo m¹: Thùc hiÖn vµo giai ®o¹n m¹. CÇn hÕt søc chó ý xem ruéng m¹ tr−íc ®ã cã cÊy lóa kh«ng? Gièng g×? 2/ KiÓm tra quy tr×nh cÊy: TiÕn hµnh ngay sau khi cÊy xong. CÇn hÕt søc chó ý kiÓm tra viÖc cÊy khãm lóa b»ng c©y m¹ sinh ra tõ mét h¹t thãc vµ cÊy thµnh b¨ng ®Ó tiÖn cho viÖc chän läc (khö lÉn). 3/ KiÓm tra t×nh tr¹ng s©u bÖnh: T×nh tr¹ng s©u bÖnh cña khu ruéng gièng ®−îc kiÓm tra ë hai thêi kú: khi lóa ®øng c¸i vµ 5 ngµy tr−íc khi thu ho¹ch. C¸c ruéng bÞ s©u bÖnh nÆng kh«ng cho phÐp thu ho¹ch lµm gièng. HÕt søc chó ý kiÓm tra c¸c bÖnh nguy hiÓm nh− ®¹o «n, kh« v»n, b¹c l¸, bÖnh xo¾n lïn, bÖnh lem h¹t, bÖnh tuyÕn trïng. Lo¹i bá tÊt c¶ c¸c khu bÞ bÖnh qu¸ tû lÖ cho phÐp. 4/ KiÓm tra ®é thuÇn cña gièng: §©y lµ chØ tiªu quan träng nhÊt. §é thuÇn gièng ®−îc ®¸nh gi¸ ë thêi kú lóa ®á ®u«i. Ng−êi ta ®i kiÓm tra theo kiÓu zÝc z¾c däc theo ®−êng chÐo cña khu kiÓm tra (h×nh 8). H×nh 8: S¬ ®å c¸ch lÊy mÉu kiÓm tra ®é thuÇn C¨n cø vµo sè c©y kh¸c gièng ph¸t hiÖn ®−îc trªn tæng sè c©y kiÓm tra mµ ®¸nh gi¸ ®é thuÇn cña l« gièng. 40 VÝ dô: L« kiÓm tra lµ 5.000 m2, tæng sè c©y kiÓm tra lµ 250.000 c©y. Ph¸t hiÖn ®−îc 50 c©y lÉn, kh¸c gièng. VËy ®é thuÇn cña l« gièng lµ: 250.000 - 50 ----------------------- x 100 = 99,98% 250.000 • Tiªu chuÈn c¸c cÊp h¹t gièng: Tiªu chuÈn h¹t gièng cÊp nguyªn chñng vµ cÊp x¸c nhËn ®−îc tr×nh bµy ë b¶ng d−íi ®©y. B¶ng 3: Tiªu chuÈn c¸c cÊp h¹t gièng TT ChØ tiªu H¹t nguyªn chñng H¹t x¸c nhËn 1 §é thuÇn (%) Trªn 99,93 Trªn 99,8 2 §é s¹ch (%) Trªn 99,0 Trªn 99,0 3 S©u mät (con/kg) D−íi 5 con D−íi 7 con 4 Tû lÖ n¶y mÇm (%) Trªn 93 Trªn 93 5 H¹t cá d¹i (h¹t/kg) D−íi 2 h¹t D−íi 4 h¹t 6 Mµu s¾c S¸ng ®Ñp S¸ng ®Ñp 7 Mïi vÞ B×nh th−êng B×nh th−êng C«ng viÖc duy tr× ®−îc tiÕn hµnh th−êng xuyªn sÏ lu«n cã l« h¹t gièng chÊt l−îng cao cung cÊp cho s¶n xuÊt ®¹i trµ ®ång thêi gi÷ cho gièng lóa kh«ng bÞ tho¸i ho¸. 41 5. Kü thuËt th©m canh c¸c gièng lóa chuyªn mïa 5.1. X¸c ®Þnh thêi gian thÝch hîp tõ cÊy ®Õn træ §Æc ®iÓm næi bËt nhÊt cña c¸c gièng lóa chuyªn mïa lµ ph¶n øng víi ¸nh s¸ng ngµy ng¾n, nªn dï cã cÊy rÊt sím còng ph¶i ®Õn khi ngµy ng¾n l¹i chóng míi ph©n ho¸ ®ßng vµ míi træ b«ng. Trong ®iÒu kiÖn miÒn B¾c vµ miÒn Trung n−íc ta th× lóa chuyªn mïa træ b«ng tõ 3-18 th¸ng 10, cßn ë §ång b»ng Nam bé th× 3-15 th¸ng 11. NÕu c¸c gièng lóa chuyªn mïa mang gieo cÊy sím sÏ kÐo dµi thêi gian sinh tr−ëng sinh thùc lµm mÊt c©n ®èi gi÷a sinh tr−ëng vµ ph¸t triÓn, quÇn thÓ ruéng lóa rËm r¹p, s©u bÖnh h¹i lóa cã ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn lµm gi¶m n¨ng suÊt. Thùc tÕ gieo cÊy c¸c gièng lóa chuyªn mïa ë c¸c thêi vô muén cho thÊy chóng chØ cÇn sinh tr−ëng ®−îc 12 l¸ lµ cã thÓ træ ®−îc. Tuy nhiªn c©y lóa cã 12 l¸ (trong ®ã cã 5-6 l¸ ë giai ®o¹n m¹) thÊp, b«ng bÐ, sè h¹t/b«ng Ýt, n¨ng suÊt kh«ng ®¹t yªu cÇu. Tæng kÕt c¸c m« h×nh gieo cÊy c¸c gièng lóa chuyªn mïa cho n¨ng suÊt cao ë nhiÒu ®Þa ph−¬ng trong c¶ n−íc cho ta kÕt luËn lµ: chØ nªn ®Ó c¸c gièng lóa chuyªn mïa sinh tr−ëng ®¹t sè l¸ trªn th©n chÝnh tõ 15-16 l¸, trong ®ã giai ®o¹n m¹ lµ 7-9 l¸ vµ giai ®o¹n lóa lµ 7-8 l¸. §Ó cã ®−îc sè l¸ nh− mong muèn th× vÊn ®Ò quan träng hµng ®Çu lµ x¸c ®Þnh ®−îc ®èi víi tõng nhãm gièng sè ngµy tèi thÝch tõ cÊy ®Õn træ t−¬ng øng víi tuæi m¹ tÝnh theo sè l¸. B¶ng 4 tr×nh bµy sè liÖu thùc nghiÖm vÒ sè ngµy tõ håi xanh ®Õn træ, sè ngµy tèi thÝch cÇn ®¹t ë hai nhãm gièng ph¶n øng nhÑ vµ ph¶n øng chÆt víi ¸nh s¸ng ngµy ng¾n. B¶ng 4: B¶ng thùc nghiÖm vÒ sè ngµy tõ håi xanh ®Õn træ ë c¸c tuæi m¹ kh¸c nhau Sè ngµy tèi thiÓu cÇn thiÕt tõ håi xanh ®Õn træ b«ng (ngµy) Sè l¸ ®· hoµn thµnh thêi kú m¹ Nhãm ph¶n øng nhÑ Nhãm ph¶n øng chÆt Ghi chó 4 5 6 58 55 53 68 65 62 7 8 9 51 48 45 59 56 53 Tuæi m¹ vµ sè ngµy tõ håi xanh ®Õn træ phï hîp nhÊt 10 11 43 39 49 45 Theo sè liÖu b¶ng 4 th× c¸c gièng: Bac −u 64, Bao thai lïn, Méc tuyÒn, NÕp B¾c, NÕp Hoa vµng, T¸m ®en H¶i Phßng, T¸m b»ng Phó Thä, gièng Th¬m sím... cÇn bè trÝ gieo cÊy khi m¹ cã 7-9 l¸ ®Ó giai ®o¹n tõ håi xanh ®Õn træ sao cho cã tèi thiÓu lµ 45 ngµy vµ tèi ®a lµ 51 ngµy. Sè ngµy tÝnh theo b¶ng thùc nghiÖm cÇn céng thªm 7 ngµy lµ thêi kú bÐn rÔ håi xanh nÕu lµm m¹ theo c¸ch lµm truyÒn thèng. 42 Nhãm gièng cßn l¹i (gåm toµn bé c¸c gièng ph¶n öng chÆt víi ¸nh s¸ng ngµy ng¾n) cÇn cã sè ngµy tèi thiÓu lµ 53, tèi ®a lµ 59 ngµy, nÕu kÓ c¶ 7 ngµy cÇn thiÕt cho bÐn rÔ håi xanh th× cÇn bè trÝ cÊy tr−íc thêi ®iÓm træ b«ng lµ 60 ®Õn 66 ngµy. §©y lµ sè ngµy phï hîp nhÊt võa ®Ó c©y lóa cã ®ñ thêi gian h×nh thµnh ®ñ nh¸nh, ph©n ho¸ ®ßng võa lµ thêi gian ng¾n nhÊt ®Ó c©y lóa tån t¹i trªn ruéng cÊy. Thêi gian trªn rÊt phï hîp víi c¬ cÊu lu©n canh hiÖn t¹i, víi tæng thêi gian tån t¹i cña c©y lóa chuyªn mïa trªn ruéng cÊy lµ 82 - 88 ngµy víi nhãm ph¶n øng nhÑ vµ 90-96 ngµy víi nhãm gièng lóa chuyªn mïa ph¶n øng chÆt víi ¸nh s¸ng ngµy ng¾n. 5.2. Tuæi m¹ ¶nh h−ëng ®Õn n¨ng suÊt cña c¸c gièng lóa chuyªn mïa C¸c gièng lóa chuyªn mïa cã thêi gian sinh tr−ëng dµi h¬n c¸c gièng lóa ng¾n ngµy, trung tÝnh. Khi cÊy ë vô mïa còng th−êng xuyªn gÆp m−a to, v× vËy tuæi m¹ cã ¶nh h−ëng lín ®Õn n¨ng suÊt lóa cÊy. CÊy m¹ non c©y lóa ®Î qu¸ nhiÒu d¶nh, nhÊt lµ cÊy sím th× ®Õn khi cã ®iÒu kiÖn ngµy ng¾n c©y lóa h×nh thµnh ®ßng vµ træ b«ng sÏ dÉn tíi b«ng lóa qu¸ bÐ, sè h¹t/b«ng gi¶m ¶nh h−ëng xÊu ®Õn n¨ng suÊt. Ng−îc l¹i nÕu cÊy m¹ qu¸ giµ m¹ èng, kh«ng ®Î ®−îc lµm cho b«ng lóa bÐ ®i vµ sè b«ng trªn ®¬n vÞ diÖn tÝch gieo trång kh«ng ®−îc b¶o ®¶m n¨ng suÊt thÊp. Ph¶n øng cña c¸c gièng víi tuæi m¹ kh«ng hoµn toµn gièng nhau, xong tæng kÕt thùc tiÔn gieo cÊy c¸c gièng lóa mïa ph¶n øng víi ¸nh s¸ng ngµy ng¾n th× ë tõng nhãm gièng tuæi m¹ thÝch hîp nh− sau: • Nhãm nÕp: Gåm c¸c gièng nh− NÕp Hoa vµng, NÕp B¾c... cÇn ®Ó tuæi m¹ 35-40 ngµy t−¬ng øng víi 8-9 l¸, giai ®o¹n lóa chØ cÇn sinh tr−ëng thªm 7-8 l¸ n÷a lµ b−íc vµo thêi kú træ b«ng. • Nhãm lóa lai: Lµ nhãm cÇn nhiÒu nh¸nh, c¸c nh¸nh cÇn ®Î sím ®Ó cã ®ñ sè b«ng trªn mét ®¬n vÞ diÖn tÝch. ë nhãm gièng nµy nÕu cÊy vµo ch©n vµn cao th× cÇn cÊy m¹ non tuæi, tuæi m¹ 18-20 ngµy cã 4-5 l¸, nÕu cÊy ë ch©n tròng hoÆc vµn thÊp cÇn th©m canh m¹ ®Ó m¹ ®Î nh¸nh, cÊy ë tuæi m¹ 32-35 ngµy. • Nhãm gièng lóa chuyªn mïa th−êng (Bao thai lïn, Méc tuyÒn, M90...) cÇn gieo m¹ th©m canh, cÊy khi m¹ ®¹t 7-8 l¸ t−¬ng øng víi 30-32 ngµy tuæi ë ch©n vµn, nÕu cÊy ë ch©n tròng th× cÇn ®Ó m¹ 40 ngµy tuæi • Nhãm gièng lóa th¬m ®Æc s¶n: CÇn bè trÝ gieo th−a, m¹ ®Î nh¸nh vµ cÊy ë tuæi m¹ 40- 42 ngµy v× ®a sè c¸c gièng th¬m ®Òu cÊy ë ®Êt tròng, h¬i chua mÆn. 5.3. Kü thuËt th©m canh c¸c gièng lóa nÕp (NÕp Hoa vµng, NÕp B¾c...) C¸c gièng lóa nÕp ®−îc cÊy trªn c¸c ch©n ®Êt vµn hoÆc vµn cao, ®é ph× tèt. Nh−îc ®iÓm c¬ b¶n cña c¸c gièng nÕp ®Æc s¶n lµ c©y cao dÔ ®æ, mµ khi lóa bÞ ®æ non do giã mïa ®«ng b¾c th× n¨ng suÊt vµ phÈm chÊt gi¶m nghiªm träng, hiÖu qu¶ s¶n xuÊt thÊp. Quy tr×nh th©m canh c¸c gièng nÕp ®Æc s¶n h−íng tíi t¹o ra c©y lóa to, cøng, t¨ng c−êng tÝnh chèng ®æ vµ ph¸t huy ®é dÎo, mïi th¬m cña g¹o. 43 5.3.1. Xö lý h¹t gièng CÇn xö lý h¹t gièng ®Ó lÊy ra c¸c h¹t ch¾c nhÊt, lo¹i bá toµn bé h¹t lÐp, löng. Ph−¬ng ph¸p tiÕn hµnh nh− sau: B−íc 1: Pha n−íc muèi tû träng 1,08. C©n 1,5kg muèi pha vµo 10 lÝt n−íc s¹ch kho¾ng m¹nh cho tan hÕt, ®ùng dung dÞch muèi vµo x« 20 lÝt. B−íc 2: Chia thãc gièng thµnh nhiÒu mÎ, mçi mÎ 3 - 5 kg, ®æ thãc gièng vµo dung dÞch n−íc muèi kho¾ng ®Òu vít bá toµn bé h¹t næi (kÓ c¶ h¹t næi lËp lê). G¹n ra 1 chiÕc r¸ kh¸c ®Æt trªn x« 10 lÝt ®Ó lo¹i bá triÖt ®Ó c¸c h¹t næi lËp lê. Vít lÊy c¸c h¹t ch×m lµ phÇn h¹t lµm gièng, phÇn h¹t næi bÞ g¹n ra lo¹i bá lµm thãc thÞt. B−íc 3: Röa s¹ch (®·i s¹ch) phÇn muèi tµn d− trong thãc kÓ c¶ phÇn lµm gièng vµ phÇn lµm thãc thÞt. Sè l−îng thãc nhiÒu th× xö lý mÎ kh¸c. Sau mçi lÇn xö lý cÇn bæ sung thªm 5% tæng l−îng muèi ®Ó gi÷ nguyªn nång ®é. 5.3.2. Ng©m ñ H¹t gièng sau khi xö lý, ®·i s¹ch muèi tµn d− råi ®æ vµo ng©m trong n−íc nãng 540 nh»m diÖt mét sè bÖnh tµn d− trªn vá h¹t thãc. Ng−êi ta ®æ mét phÇn n−íc s«i vµo hai phÇn n−íc l¹nh, kho¾ng ®Òu vµ ®o l¹i b»ng nhiÖt kÕ, nÕu d−íi 540 cÇn bæ sung thªm n−íc s«i, nÕu trªn 540 cÇn bæ sung n−íc l¹nh. Mét thÓ tÝch thãc cÇn chuÈn bÞ 3 thÓ tÝch n−íc 540, nÕu Ýt h¬n sÏ lµm n−íc bÞ h¹ nhiÖt ®é nhanh chãng kh«ng cã t¸c dông diÖt nÊm. N−íc nãng 540 cßn cã t¸c dông kÝch thÝch h¹t n¶y mÇm nhanh h¬n. Chó ý: Sau khi xö lý n−íc muèi, ®·i s¹ch cÇn ®æ h¹t ra nong, dµn máng hong cho r¸o n−íc, se vá míi ®æ vµo ng©m trong n−íc nãng 540. 20 giê sau khi ng©m trong n−íc nãng 540 cÇn thay n−íc, ®·i s¹ch n−íc chua, 20 giê sau thay n−íc lÇn 2 vµ ®·i chua lÇn 2. Ng©m tiÕp cho ®ñ 60 giê, ®·i thËt s¹ch cho hÕt chua, ®æ thãc gièng ®· ng©m vµo bao v¶i, lång bao v¶i vµo bao Polyetylen, buéc chÆt miÖng bao, ñ ë n¬i tho¸ng m¸t trong 24 giê, th× cã méng ®ñ tiªu chuÈn ®em gieo. Chó ý sau khi ®·i s¹ch n−íc chua cÇn ®Ó cho l« thãc gièng ch¶y hÕt n−íc, r¸o kü (nh−ng kh«ng ®−îc ®Ó kh«) míi ®æ vµo bao ®Ó ñ. 5.3.3. Lµm m¹ §Êt lµm m¹ cÇn chän ruéng cã thµnh phÇn c¬ giíi nhÑ, tèt nhÊt lµ ®Êt c¸t pha tr−íc ®ã nªn gieo trång mét c©y trång kh¸c (ngoµi c©y lóa). Tr−êng hîp ph¶i sö dông ®Êt cÊy lóa cÇn cµy, bõa ng¶, ng©m cho ngÊu, cµy vµ bõa l¹i råi ng©m tiÕp 5-7 ngµy ®¶m b¶o diÖt hÕt c¸c h¹t thãc r¬i rông, tµn d− trong ®Êt tr¸nh kh«ng lµm lÉn vµo c¸c gièng nÕp. NÕu gièng nÕp bÞ lÉn gièng tÎ sÏ lµm gi¶m nghiªm träng chÊt l−îng g¹o trong tiªu dïng. §Êt m¹ sau khi cµy, bõa ng¶, ng©m n−íc 7-8 ngµy th× cµy l¹i, bõa cho nhuyÔn sau ®ã bãn lãt tr−íc lÇn bõa kÐp cuèi cïng víi l−îng: 1 kg ph©n chuång, 50 gam supe l©n cho 1 m2. Sau khi bãn, bõa mét l−ît kÐp cho ph©n vïi s©u vµo ®Êt. Chia ruéng m¹ thµnh luèng réng 1,5m, bãn lãt mÆt (tÝnh cho 1 m2 ruéng m¹) nh− sau: • Ph©n ®¹m urª: 5 gam • Ph©n kali clorua: 5 gam Dïng cµo r¨ng ng¾n cµo vïi ph©n s©u 5cm ë líp mÆt, trang ph¼ng mÆt luèng, t¹o luèng h×nh mui luyÖn ®Ó rót hÕt n−íc trªn bÒ mÆt råi mang méng vµo gieo. 44 • L−îng gieo: Gieo 50 gam méng t−¬ng ®−¬ng víi 40 gam h¹t kh« cho 1 m2 thùc gieo. CÇn gieo 2-3 l−ît cho méng ph©n bè ®Òu trªn bÒ mÆt luèng. • Ch¨m sãc m¹: 24-50 giê sau khi gieo phun thuèc trõ cá Sofit víi l−îng 10ml thuèc pha 3,5 lÝt n−íc phun ®Òu cho 100 m2 d−îc m¹ kÓ c¶ r·nh. Gi÷ d−îc m¹ c¹n n−íc cho m¹ ngåi thuËn lîi. Khi m¹ cã 2,1 l¸ bãn thóc lÇn mét víi l−îng 5 gam urª + 5 gam kali clorua cho 1 m2 m¹, ®−a n−íc cho ®ñ Èm. Lu«n gi÷ cho n−íc m¹ ®ñ Èm ®Ó m¹ lªn nhanh, m¹ cã 4,1 l¸ thóc lÇn 2 víi l−îng t−¬ng tù lÇn 1. Thóc lÇn thø 2 gióp c©y m¹ sinh tr−ëng bÒ ngang vµ ®Î nh¸nh. 7 ngµy tr−íc khi cÊy bãn tiÔn ch©n víi l−îng t−¬ng tù ®Ó cho m¹ ra rÔ míi khi cÊy nhanh bÐn rÔ, håi xanh. • Tiªu chuÈn m¹ tèt: M¹ to gan, ®anh d¶nh, ®· ®Î ®−îc hai nh¸nh (m¹ ng¹nh trª), kh«ng bÞ s©u bÖnh, mµu xanh s¸ng, cao 35-40cm, bé rÔ khoÎ cã nhiÒu rÔ míi ®ang nhó. • Nhæ m¹ ®i cÊy: Cho n−íc vµo ruéng m¹ ngËp 4-5cm, n¾m s¸t gèc nhæ tõng khãm, röa cho hÕt bïn, kh«ng ®Ëp, bã b»ng d©y mÒm (d©y chuèi, d©y r¬m), nhæ ®Õn ®©u cÊy ngay ®Õn ®Êy kh«ng ®Ó qua ®ªm. 5.3.4. Thêi kú lóa • Lµm ®Êt, bãn lãt: §Êt lóa ®−îc cµy ng¶, bõa, ng©m cho thèi hÕt gèc r¹ vµ c¸c h¹t thãc r¬i rông ë vô tr−íc. Cµy l¹i, bõa mét l−ît kÐp vµ bãn ph©n lãt s©u víi l−îng nh− sau (tÝnh cho 100 m2 lóa hay 1 a): - Ph©n chuång: 100 - 120kg - Ph©n l©n supe: 5 kg Bãn xong bõa mét l−ît kÐp cho ph©n vïi s©u vµo ®Êt tiÕp tôc bãn lãt ph©n ®¹m vµ kali víi l−îng: 50 gam urª + 50 gam kali clorua (cho 100 m2 lóa cÊy), bõa mét l−ît ®¬n vïi ph©n vµo ®Êt råi ®−a m¹ vµo cÊy. • CÊy: CÊy ch¨ng d©y, th¼ng hµng víi mËt ®é 40 khãm/ m2. Kho¶ng c¸ch 20cm x 12cm, 3 khãm m¹/khãm lóa ®Ó cã ngay 8-9 d¶nh c¬ b¶n/khãm hay 320-360 d¶nh c¬ b¶n/m2, v× c¸c gièng nÕp víi tuæi m¹ 35-40 ngµy c㠮Πthªm nh¸nh còng cho b«ng bÐ. Khi cÊy gi÷ møc n−íc 4-5cm ®Ó m¹ nhanh bÐn rÔ, cÊy kh«ng dÝnh tay. Sau khi cÊy ®−îc 12 hµng lóa bá trèng mét ®o¹n réng 25cm nh»m t¹o ra c¸c luèng réng 2,2m. C¸c luèng nµy cã ®−êng c«ng t¸c rÊt thuËn tiÖn cho bãn ph©n, lµm cá, phun thuèc trõ s©u bÖnh vµ chän läc c¸c c©y lóa tÎ, lóa cêi lÉn trong ruéng lóa. • Ch¨m sãc ruéng lóa: 7-10 ngµy sau khi cÊy bãn thóc lÇn 1 víi l−îng 100 gam urª cho 100 m2 lóa vµ sôc bïn kü. 40 ngµy sau khi cÊy bãn thóc lÇn cuèi víi l−îng 100 gam kali clorua + 50 gam urª cho 100 m2. NÕu ®iÒu kiÖn cho phÐp th× ë giai ®o¹n cæ l¸ trïng nhau th¸o kiÖt n−íc ®Ó lé ruéng trong 2-3 ngµy råi t−íi n−íc trë l¹i (khi giun ®· ®ïn mïn ®Òu trªn bÒ mÆt ruéng). Lóa ®á ®u«i th¸o kiÖt n−íc cho lóa cøng c©y, chèng ®æ tèt. 5.4. Kü thuËt th©m canh c¸c gièng lóa lai C¸c gièng lóa lai cã tiÒm n¨ng n¨ng suÊt rÊt cao, c¸c kh©u then chèt trong th©m canh c¸c gièng lóa lai chuyªn mïa lµ m¹ khoÎ, cÊy th−a võa ph¶i, bãn ph©n ®ñ vµ c©n ®èi, phßng trõ s©u bÖnh kÞp thêi. 45 5.4.1. Ng©m ñ H¹t lóa lai rÊt dÔ ngÊm n−íc nªn trong ®iÒu kiÖn vô mïa chØ cÇn ng©m 24-30 giê, ng©m ®−îc 12-15 giê th× thay n−íc, ®ñ 24-30 giê ®em ®·i thËt s¹ch, ®æ thãc ng©m vµo bao v¶i, bá bao v¶i vµo mét bao Polyetylen ®Ó ñ thóc mÇm. 18-24 giê sau lµ h¹t gièng nøt nanh ®Òu mang gieo ngay kh«ng ®Ó méng mäc dµi g©y yÕu c©y m¹. 5.4.2. Lµm ®Êt, gieo m¹, ch¨m sãc m¹ §Êt gieo m¹ cÇn cµy ng¶, bõa kü, ng©m n−íc cho ngÊu. Cµy l¹i, bõa mét l−ît kÐp vµ bãn ph©n lãt víi l−îng (tÝnh cho 100 m2): 15kg ph©n chuång + 5 kg supe l©n. Bõa mét l−ît kÐp vïi s©u ph©n vµo ®Êt vµ bãn lãt tiÕp ph©n urª vµ kali sunfat víi l−îng (tÝnh cho 100 m2): 100 gam urª + 100 gam kali sunfat; bõa mét l−ît ®¬n vïi ph©n trªn bÒ mÆt, chia luèng réng 1,5m, trang bÒ mÆt luèng ®Ó h¬i låi cho n−íc tho¸t hÕt råi mang méng vµo gieo. L−îng gieo: Gieo 2500 gam méng cho 100m2 hay 9kg méng cho 1 sµo B¾c bé (360 m2), cÇn gieo theo c¸ch sau ®©y: chia ®Òu méng theo luèng, gieo lÇn ®Çu ®Òu mét l−ît, gieo l¹i lÇn hai ®Òu vµ lÇn ba gieo v¸ vµo nh÷ng chç cßn th−a. Gi÷ n−íc c¹n cho m¹ ngåi. M¹ ®¹t 1,5 l¸ phun chÕ phÈm kÝch thÝch ®Î nh¸nh (chÕ phÈm MET), nång ®é 300 ppm, 6 lÝt dung dÞch cho 100 m2 ruéng m¹. Sau khi phun mét ngµy cho n−íc vµo ®Çy r·nh ®Ó gi÷ Èm cho ruéng m¹. M¹ ®¹t 2,1 l¸ bãn thóc lÇn 1 víi l−îng 600 gam urª + 600 gam kali clorua cho 100m2 m¹. M¹ ®¹t 4,1 l¸ bãn thóc lÇn 2 víi l−îng nh− lÇn 1 vµ gi÷ n−íc cho ruéng m¹ thµnh bïn, bãn thóc lÇn 3 khi m¹ ®¹t 6,1 l¸, l−îng bãn ¸p dông nh− hai lÇn bãn ®Çu. Tiªu chuÈn ruéng m¹ tèt: Ruéng m¹ bïn mÒm, m¹ to gan, ®anh d¶nh, c©y m¹ ®· ®Î ®−îc 3-4 nh¸nh, mµu xanh s¸ng, cao 40-42cm, kh«ng s©u bÖnh. NÕu m¹ cã nguy c¬ bÞ s©u ®ôc th©n, ph¸t hiÖn thÊy 1-2 æ trøng/ m2 m¹ cÇn dïng Padan mét phÇn ngh×n phun 30 lÝt dung dÞch cho 1 sµo m¹ hoÆc ng¾t hÕt c¸c æ trøng ë n−¬ng m¹. 5.4.3. Thêi kú lóa • Ph©n bãn cho lóa : L−îng ph©n bãn dïng cho toµn bé thêi kú lóa tuú theo ®é ph× cña ®Êt mµ ¸p dông nh− sau: - Ph©n chuång: 100-200 kg/100 m2 - Ph©n ®¹m urª: 3500 gam/100 m2 - Ph©n kali sunfat: 2000 gam/100 m2 - Ph©n supe l©n: 9000 gam/100 m2 C¸ch bãn: Bãn lãt toµn bé ph©n chuång vµ ph©n l©n, 50% ®¹m, 30% kali. Sau cÊy 7-10 ngµy bãn thóc lÇn 1 víi 40% ®¹m vµ 30% kali. 40-42 ngµy sau khi cÊy bãn thóc lÇn cuèi sè ph©n cßn l¹i: 10% ®¹m vµ 40% kali. §èi víi gièng lóa lai m¹ khoÎ cã tÝnh quyÕt ®Þnh ®Õn viÖc t¨ng n¨ng suÊt lóa. Víi cïng c¸ch bãn nh− trªn song víi c¸c kiÓu m¹ kh¸c nhau ®· cho n¨ng suÊt rÊt kh¸c nhau. B¶ng 5 lµ kÕt qu¶ thÝ nghiÖm cÊy víi c¸c kiÓu m¹ yÕu, khoÎ kh¸c nhau t¹i nhiÒu ®Þa ph−¬ng nh− Nam §Þnh, Hµ Nam, Qu¶ng Ninh... víi gièng lóa lai Bac −u 64. 46 B¶ng 5: N¨ng suÊt cña gièng lóa lai Bac −u 64 ë c¸c lo¹i m¹ kh¸c nhau Lo¹i m¹ Sè b«ng/khãm H¹t ch¾c/b«ng N¨ng suÊt thùc thu kg/sµo TB Cao nhÊt TB Cao nhÊt TB Cao nhÊt 1 7,4 12 103 190 183 214 2 8,1 13 116 233 197 241 3 8,5 16 131 181 239 266 4 9,1 19 129 178 253 308 Ghi chó: Lo¹i m¹ 1: m¹ yÕu kh«ng ®Î nh¸nh Lo¹i m¹ 2: m¹ trung b×nh, cã 3 nh¸nh/khãm m¹ Lo¹i m¹ 3: m¹ tèt cã 4 nh¸nh/khãm m¹ Lo¹i m¹ 4: m¹ tèt, cao, cã 5 nh¸nh/khãm m¹ Bèn lo¹i m¹ trªn ®Òu ¸p dông cÊy 40 khãm/m2 kho¶ng c¸ch 25cm x 10cm, cÊy 2 h¹t thãc/khãm m¹. TÝnh trung b×nh th× m¹ tèt ®· cho n¨ng suÊt cao h¬n m¹ xÊu tíi 70kg/sµo hay 1944kg/ha. Tæng kÕt thêi vô ë nhiÒu ®Þa ph−¬ng trªn miÒn B¾c ®· gieo cÊy gièng Bac −u 64 cho thÊy gieo m¹ th©m canh 32-35 ngµy tuæi, cÊy 20-25 th¸ng 7, lóa træ 22-25 th¸ng 9 víi quy tr×nh ch¨m sãc nh− trªn ®¹t n¨ng suÊt cao nhÊt, nhiÒu gia ®×nh ®¹t ®−îc 10 tÊn/ha. 5.5. Kü thuËt th©m canh c¸c gièng lóa th¬m ®Æc s¶n C¸c gièng lóa th¬m ®Æc s¶n ®Òu lµ c¸c gièng ph¶n øng chÆt víi ¸nh s¸ng ngµy ng¾n, c©y cao, dÔ ®æ. Kü thuËt th©m canh c¸c gièng lóa thuéc nhãm nµy nh»m t¹o ra c©y m¹ khoÎ t¨ng c−êng tÝnh chèng ®æ. MÆt kh¸c c¸c gièng lóa thuéc nhãm th¬m ®Æc s¶n ®Òu bè trÝ cÊy ë ch©n vµn tròng, nh»m tr¸nh h¹n cuèi vô nªn yªu cÇu cã c©y m¹ cao, to, ®· ®Î nh¸nh. Nhê ®¹t ®−îc sè nh¸nh ngay tõ khi cßn ë ruéng m¹ nªn khi cÊy ra ruéng c©y lóa ®· cã ®ñ nh¸nh c¬ b¶n, sè nh¸nh nµy ph¸t triÓn thµnh nh¸nh h÷u hiÖu ®¶m b¶o sè b«ng cÇn cã trªn ®¬n vÞ diÖn tÝch gieo cÊy. 47 5.5.1. Xö lý thãc gièng, ng©m ñ Pha dung dÞch muèi tû träng 1,08 xö lý thãc gièng, ng©m ñ ®−îc tiÕn hµnh t−¬ng tù nh− khi ¸p dông víi nhãm lóa nÕp th¬m (®· tr×nh bµy kü ë phÇn 5.3). 5.5.2. M¹ Bè trÝ th©m canh chu ®¸o, gieo th−a, bãn ph©n theo ph−¬ng ch©m: "l−îng Ýt, nhiÒu lÇn" ®Ó cã nhiÒu nh¸nh ®Î. Ruéng m¹ cµy bõa kü, ng©m cho ngÊu ®Êt, bãn lãt 4 t¹ ph©n chuång vµ 15kg supe l©n (tÝnh cho 1 sµo B¾c bé 360 m2) chia luèng réng 1,5m vµ ®−a méng vµo gieo. • L−îng gieo: 25 gam méng/1 m2 d−îc m¹, gieo thËt ®Òu. Sau khi gieo ®Ó tho¸t hÕt n−íc cho m¹ ngåi nhanh. M¹ cã 1,5 l¸ bãn thóc lÇn mét (gäi lµ bãn d−ìng c©y), lo¹i ph©n tèt nhÊt lµ sunfat ®¹m vµ sunfat kali víi l−îng 5 gam/ m2 mçi lo¹i. M¹ cã 2,1 l¸ bãn ph©n lÇn 2 (gäi lµ bãn cai s÷a) víi l−îng nh− lÇn 1. M¹ ®¹t 3,5 l¸ bãn thóc lÇn 3 (gäi lµ bãn ®Î nh¸nh) l−îng 6gam/m2. M¹ ®¹t 5 l¸ bãn thóc lÇn 4 (gäi lµ bãn nu«i nh¸nh) cïng l−îng nh− bãn lÇn 3. 5 ngµy tr−íc khi hoÆc nhæ m¹ ®i cÊy bãn tiÔn ch©n. Chó ý bãn l−îng ®¹m vµ kali b»ng nhau. C¸c lÇn bãn sau dïng ph©n urª cßn ph©n kali th× dïng kali sunfat hoÆc kali clorua ®Òu ®−îc. Ch¨m sãc tèt sau 40 ngµy tuæi c©y m¹ cao 50cm, cã b×nh qu©n 4 nh¸nh, m¹ to gan, ®anh d¶nh, rÊt thuËn lîi cho cÊy, xuèng ch©n s©u, tròng. Khi c©y m¹ cã 4 l¸ lu«n gi÷ n−íc ®Ó ruéng m¹ d¹ng bïn mÒm, khi nhæ m¹ ®i cÊy kh«ng bÞ ®øt chèi, dËp n¸t. §Õn thêi ®iÓm cÊy cho n−íc vµo ruéng m¹ s©u 5-6cm, nhæ m¹ theo khãm, n¾m s¸t gèc, röa qua cho bít bïn råi mang cÊy ngay. M¹ tèt, cao trªn 50cm cÇn c¾t bít ngän tr−íc khi nhæ tr¸nh dËp n¸t m¹. M¹ nhæ ®−îc xÕp vµo dµnh, ræ mang ®i cÊy ngay tuyÖt ®èi kh«ng ®Ó m¹ qua ®ªm. 5.5.3. Lóa Ruéng lóa cµy bõa, ng©m cho thèi gèc r¹ vµ c¸c h¹t thãc r¬i rông cña vô tr−íc. Bãn lãt ph©n chuång vµ ph©n l©n víi l−îng: 110 kg ph©n chuång cho 100 m2 (400 kg cho 1 sµo B¾c bé), 5kg l©n/100 m2 (18kg cho 1 sµo B¾c bé). Bãn lãt víi l−îng 1000 gam urª + 1000 gam kali clorua cho 100 m2 (3,6kg mçi lo¹i cho 1 sµo B¾c bé). • CÊy: Th¼ng hµng, mËt ®é 33 khãm/ m2, 2-3 khãm m¹/khãm lóa, kho¶ng c¸ch: 25cm x 12cm. Sau khi cÊy xong 10 ngµy ®iÒu tra trªn ruéng lóa cÇn ®¹t 3.300.000 nh¸nh/ha, mét th¸ng sau khi cÊy cÇn ®¹t 4.200.000 nh¸nh/ha ®Ó cã thÓ ®¹t 3 triÖu b«ng/ha. • Bãn thóc lÇn 1: 10 ngµy sau khi cÊy víi l−îng 600 gam urª/100 m2 lóa kÕt hîp sôc bïn. • Bãn thóc lÇn 2: 45 ngµy sau khi cÊy: Bãn 300 gam urª/100 m2 vµ 500 gam kali clorua/100 m2. Lóa træ b¸o: phun Padan trõ s©u ®ôc th©n kÕt hîp pha KH2PO4, nång ®é Padan lµ 1 phÇn ngh×n. Cø 10 lÝt dung dÞch thuèc pha thªm 2 gam KH2PO4 vµ phun 500 lÝt dung dÞch cho 1 hÐcta lóa ( Padan trõ s©u ®ôc th©n cßn KH2PO4 cã t¸c dông kÐo dµi tuæi thä l¸). Chó ý: CÊy óp tay cho c©y m¹ c¾m s©u vµo ®Êt gióp c©y lóa cã søc chèng ®æ tèt h¬n, m¹ to gan, ®· ®Î nh¸nh ®Ó r¹ to khoÎ, cøng lµm lóa Ýt ®æ ng· trong giai ®o¹n lóa vµo ch¾c. C¸c gièng lóa th¬m ®Æc s¶n thu ho¹ch khi 80-90% sè h¹t ®· chÝn (kh«ng ®Ó lóa chÝn hoµn toµn) sÏ cã l« g¹o chÊt l−îng th−¬ng phÈm cao. 48 5.6. Kü thuËt th©m canh c¸c gièng lóa thuÇn (Méc tuyÒn, Bao thai lïn, M90...) C¸c gièng lóa thuÇn chuyªn mïa, ph¶n øng víi ¸nh s¸ng ngµy ng¾n cã chÊt l−îng g¹o cao, ®−îc ng−êi tiªu dïng −a chuéng. Gièng Bao thai lïn vµ M90 cho n¨ng suÊt cao ë hai vïng sinh th¸i ®Æc thï: Vïng cao, h¹n ch−a cã gièng nµo cã c¸c −u ®iÓm nh− Bao thai lïn; Vïng óng tròng th× gièng M90 tá ra −u thÕ h¬n h¼n Méc tuyÒn. V× tÝnh sinh th¸i ®Æc thï nªn ë c¸c vïng ®Êt thuéc vïng nói, Trung du phÝa B¾c vµ vïng §ång b»ng B¾c bé vô lóa mïa víi c¸c gièng cã tÝnh chèng chÞu tèt víi h¹n, chua, óng, phÌn, mÆn, ph¶n øng víi ¸nh s¸ng ngµy ng¾n lµ vô lóa truyÒn thèng kh«ng thÓ thay thÕ. Tuy nhiªn kü thuËt canh t¸c ë c¸c vïng ®Êt nµy cßn nhiÒu vÊn ®Ò cÇn c¶i tiÕn ®Ó c¸c gièng truyÒn thèng cho n¨ng suÊt cao h¬n. C¸c kh©u kü thuËt cÇn ®−îc c¶i tiÕn lµ: 5.6.1. C¶i tiÕn c¸ch ng©m ñ Dïng n−íc muèi tû träng 1,13 ®Ó lo¹i bá tÊt c¶ c¸c h¹t lÐp löng, lÊy toµn h¹t ch¾c; pha 2,6kg muèi vµo 10 lÝt n−íc, kho¾ng cho tan hÕt. §ùng dung dÞch muèi vµo x« to (lo¹i x« 20 lÝt) ®æ 5kg thãc vµo dung dÞch, kho¾ng ®Òu, vít bá toµn bé h¹t næi, chØ lÊy c¸c h¹t ch×m, g¹n qua r¸ lÊy h¹t ch¾c vµ thu l¹i dung dÞch muèi, cho thªm mét l−îng muèi nhá (kho¶ng 1% tæng l−îng) vµ tiÕp tôc xö lý mÎ kh¸c. H¹t gièng ®· xö lý ®−îc ph©n lµm hai phÇn: phÇn h¹t ch¾c (phÇn h¹t ch×m) dïng ®Ó ng©m ñ gièng, phÇn h¹t lÐp löng (phÇn h¹t næi) lo¹i ®Ó dïng lµm thãc thÞt. C¶ hai phÇn h¹t ®Òu ®−îc röa s¹ch, ®·i kü hÕt muèi tµn d−. PhÇn lµm gièng ®æ vµo v¹i ng©m tiÕp trong thêi gian 72 giê, sau 24 giê th× thay n−íc mét lÇn ®Ó chèng chua. Ng©m ®ñ 72 giê ®em h¹t gièng ®·i thËt s¹ch ®æ vµo bao v¶i buéc chÆt miÖng bao, lång bao v¶i vµo mét bao Polyetylen råi ®em ñ thóc mÇm tõ 20-24 giê lµ cã méng ®¹t tiªu chuÈn. 5.6.2. C¶i tiÕn c¸ch gieo m¹ C¸ch gieo m¹ kiÓu cò l−îng gieo qu¸ lín (tõ 100 ®Õn 150 gam thãc trªn 1 m2 d−îc m¹), bãn ph©n qu¸ Ýt nªn c©y m¹ bÞ thiÕu dinh d−ìng trÇm träng, ruéng m¹ ®Ó kh« c©y m¹ cßi cäc, søc sèng kÐm. C¸ch gieo m¹ c¶i tiÕn : Ruéng m¹ cµy bõa kü ng©m cho ngÊu, cµy l¹i bõa nhuyÔn vµ bãn 1kg ph©n chuång, 50 gam supe l©n cho 1 m2 d−îc m¹. Chia luèng, bãn lãt mÆt víi l−îng ph©n urª 5 gam/ m2, ph©n kali 5 gam/ m2 (kho¶ng 1,8kg mçi lo¹i cho 1 sµo B¾c bé) cµo vïi ph©n vµo ®Êt trang ph¼ng ®Ó mÆt luèng h¬i låi cho tho¸t hÕt n−íc vµ ®em méng vµo gieo. L−îng gieo lµ 25 gam/ m2 (kho¶ng 9kg méng 1 sµo B¾c bé) gieo thËt ®Òu. Sau khi gieo ®Ó tho¸t n−íc cho m¹ ngåi thuËn lîi ®ång thêi phun thuèc trõ cá d¹i vµo ngµy thø hai sau khi gieo. Dïng thuèc trõ cá Sofit, pha 10ml thuèc vµo 3,5 lÝt n−íc phun ®Òu cho 100 m2 m¹. M¹ ®¹t 2,1 l¸ th× bãn thóc lÇn 1, ®¹t 4,1 l¸ bãn thóc lÇn 2 ®ång thêi gi÷ n−íc ë ruéng m¹ thµnh bïn, m¹ cã 6,1 l¸ bãn thóc lÇn 3, l−îng ph©n bãn thóc mçi lÇn lµ 5 gam urª vµ 5 gam kali clorua cho 1 m2 thùc gieo (kho¶ng 2kg mçi lo¹i cho 1 sµo B¾c bé ). CÊy khi m¹ ®¹t 40 ngµy tuæi. 5.6.3. C¶i tiÕn kh©u cÊy vµ bãn ph©n c©n ®èi C¸c gièng lóa chuyªn mïa l©u nay cÊy qu¸ sím (kho¶ng 10-15 th¸ng 7) nªn lµm mÊt c©n ®èi gi÷a sinh tr−ëng vµ ph¸t triÓn lµm b«ng lóa bÐ, c©y lóa træ bÞ giµ, l¸ chÕt sím dÉn ®Õn n¨ng suÊt thÊp. 49 Víi lo¹i m¹ c¶i tiÕn cÇn cÊy vµo ®Çu th¸ng 8 d−¬ng lÞch ®Ó giai ®o¹n tõ cÊy ®Õn træ chØ lµ 58- 60 ngµy. §Êt lµm kü bãn lãt tËp trung gåm toµn bé ph©n chuång (kho¶ng 3-4 t¹/sµo B¾c bé), toµn bé ph©n l©n (kho¶ng 15kg/sµo B¾c bé), 50% l−îng ®¹m (4kg urª/sµo) vµ 50% l−îng kali (4kg/sµo), cÊy víi mËt ®é 50 khãm/ m2, 6-7 d¶nh/khãm (tøc lµ 2 khãm m¹/khãm lóa). Sau khi cÊy 7 ngµy bãn thóc tiÕp 40% ®¹m (3kg urª/sµo), 40 ngµy sau khi cÊy bãn hÕt sè ph©n cßn l¹i (0,5 - 1kg urª vµ 4kg kali cho 1 sµo) Chó ý: LÇn bãn thóc thø nhÊt kÕt hîp sôc bïn kü. Víi c¸c kh©u c¸i tiÕn nh− trªn ®ång bµo ë c¸c huyÖn T©n Yªn, HiÖp Hoµ (tØnh B¾c Giang) ®· thu ®−îc kÕt qu¶ tèt h¬n h¼n so víi c¸ch lµm cò (b¶ng 6). B¶ng 6: N¨ng suÊt gièng Bao thai lïn ë kiÓu m¹ th©m canh thêi gian tån t¹i giai ®o¹n lóa 80-90 ngµy Chªnh lÖch víi ®/cLo¹i m¹ N¨ng suÊt (t¹/ha) t¹/ha % Ghi chó M¹ th−êng (®/c) 36,8 CÊy 10/7 thu 3/11 M¹ th©m canh 1 68,0 + 32,8 89,1 CÊy 5/8 thu 3/11 M¹ th©m canh 2 66,9 + 30,1 81,5 CÊy 15/8 thu 3/11 Ghi chó: Hai lo¹i th©m canh 1 vµ 2 chØ kh¸c nhau ë thêi vô cÊy Nh− vËy nÕu c¶i tiÕn kh©u m¹, bãn ph©n c©n ®èi, cÊy muén l¹i so víi c¸ch cÊy truyÒn thèng th× hiÖu qu¶ t¨ng n¨ng suÊt ®¹t tíi 89,1%, chªnh lÖch n¨ng suÊt gi÷a c¸ch lµm c¶i tiÕn vµ c¸ch lµm cò tíi 32,8 t¹/ha. 50 TµI liÖU THAM KH¶O 1. Benito S.Vegara H−íng dÉn kü thuËt trång lóa n−íc Nhµ xuÊt b¶n N«ng nghiÖp - IRRI - Hµ Néi 1990 2. Bïi Huy §¸p C©y lóa ViÖt Nam trong vïng lóa Nam vµ §«ng Nam ch©u ¸ Nhµ xuÊt b¶n N«ng nghiÖp - Hµ Néi 1978 3. Tr−¬ng §Ých (chñ biªn) Gièng lóa th¬m ®Æc s¶n, gièng lóa xuÊt khÈu vµ chÊt l−îng cao Nhµ xuÊt b¶n N«ng nghiÖp - Hµ Néi 1994 4. NguyÔn V¨n Hoan Kü thuËt th©m canh lóa ë hé n«ng d©n Nhµ xuÊt b¶n N«ng nghiÖp - Hµ Néi 1995 5. §µo ThÕ TuÊn Sinh lý méng lóa n¨ng suÊt cao Nhµ xuÊt b¶n N«ng nghiÖp - Hµ Néi 1970 6. Hµ C«ng V−îng Gi¸o tr×nh c©y l−¬ng thùc TËp 1 - C©y lóa §¹i Häc N«ng nghiÖp I - Hµ Néi 1996 7. IRRI Growth stages of the Rice Plant Second Edition - Losbanâs, Laguna - Philippines, 1987 8. IRRI Morphology of the Rice Plant Second Edition - Losbanâs, Laguna - Philippines, 1987 9. Shuichi Yoshida Fundamentals of Rice Crop Science IRRI, Losbanâs, Laguna - Philippines, 1981 10. Yuan Long Ping Technology of Hybridrice Production FAO - Roma 1996

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • pdfHướng dẫn làm thâm canh các gióng lua theo mùa.pdf
Tài liệu liên quan